Làm giàu cho đất, vun nền nông nghiệp xanh

Với quan niệm “làm giàu cho đất trước khi đất nuôi lại mình”, Ngọc Hân Farm (Thanh Hóa) kiên trì phát triển mô hình trồng nho, dưa chuột theo hướng hữu cơ, kết hợp nuôi trùn quế và tận dụng phụ phẩm làm phân bón. Cách làm ấy bắt đầu từ tình yêu với đất và mong muốn theo đuổi một nền nông nghiệp xanh.
ngo-han-farm-1-1794841584.jpg
Chị Trần Thị Nhung thu hoạch dưa chuột hữu cơ tại Ngọc Hân Farm để chuẩn bị cung ứng cho hệ thống siêu thị.

Làm giàu cho đất trước khi nghĩ đến mùa thu hoạch

Những ngày này, chị Trần Thị Nhung có mặt tại vườn từ sớm để thu hoạch dưa chuột. Từng quả dưa xanh được hái xuống, lựa chọn và tập kết để chuẩn bị đưa đi tiêu thụ. Đây là sản phẩm mới của Ngọc Hân Farm, bên cạnh những giàn nho sữa, nho BK đã được gia đình đầu tư trồng từ trước.

Dưa chuột được chăm sóc theo hướng hữu cơ, nói không với hóa chất, hướng tới cung ứng cho hệ thống siêu thị. Việc đưa thêm loại cây trồng này vào sản xuất giúp trang trại đa dạng hóa nông sản, tận dụng diện tích và tạo thêm nguồn thu. Dù trồng loại cây nào, gia đình vẫn giữ định hướng canh tác đã lựa chọn: chú trọng chất lượng đất, sử dụng nguồn dinh dưỡng hữu cơ và hạn chế tác động đến môi trường.

ngo-han-farm-6-1794841655.jpg
Chị Nhung thường xuyên bắt ngọn, theo dõi sâu bệnh thủ công trên từng luống dưa vì không dùng thuốc hóa học.

Nhắc đến việc làm vườn của chồng, chị Nhung cười: “Nói thật là anh Huân nhà tôi chăm vườn còn hơn chăm vợ con, có khi ở ngoài vườn cả ngày từ sáng sớm đến tối mịt. Anh đam mê làm nông nghiệp xanh, lúc nào cũng tâm niệm phải ‘làm giàu cho đất’ trước rồi đất mới nuôi lại mình. Thấy chồng tâm huyết, coi từng luống đất, gốc cây như con mọn như thế nên tôi cũng thương và ủng hộ anh hết lòng”.

Câu nói vui của chị Nhung phần nào cho thấy sự gắn bó của anh Huân với khu vườn. Với anh, cây có thể cho thu hoạch sau một mùa vụ, nhưng đất cần được chăm sóc, bồi đắp liên tục để duy trì khả năng sản xuất lâu dài.

Trước khi có những luống dưa chuột hôm nay, Ngọc Hân Farm được biết đến với mô hình trồng nho của vợ chồng anh Huân. Trên diện tích đất tại thôn Nguyên Hạnh, gia đình đã đầu tư cải tạo mặt bằng, xây dựng hệ thống nhà màng và đưa các giống nho có giá trị kinh tế vào trồng. Quá trình sản xuất đòi hỏi sự theo dõi thường xuyên về dinh dưỡng, độ ẩm và chất lượng đất.

ngo-han-farm-5-1794841705.jpg
Khu vực trồng dưa chuột được đầu tư giàn leo bài bản, giúp đa dạng hóa nông sản và tận dụng quỹ đất.

Thay vì chỉ tập trung bổ sung phân bón để thúc cây phát triển, anh Huân lựa chọn cải tạo đất bằng nguồn vật liệu hữu cơ. Gia đình nuôi trùn quế để tạo phân bón, đồng thời tận dụng bã mía, ủ thành mùn hữu cơ phục vụ chăm sóc cây trồng.

Đây là những công việc đòi hỏi thời gian và sự kiên trì. Nguồn nguyên liệu phải được xử lý phù hợp, trùn quế cần được duy trì môi trường sống và nguồn thức ăn ổn định. Đổi lại, trang trại có thêm nguồn phân hữu cơ tại chỗ, giảm một phần sự phụ thuộc vào vật tư mua từ bên ngoài.

Trong sản xuất nông nghiệp, đất phải chịu áp lực từ việc canh tác liên tục và sử dụng vật tư đầu vào. Nếu lượng dinh dưỡng lấy đi qua mỗi vụ không được bổ sung hợp lý, hàm lượng chất hữu cơ suy giảm, kết cấu đất thay đổi, khả năng giữ nước và cung cấp dinh dưỡng cho cây cũng bị ảnh hưởng.

ngo-han-farm-3-1794841779.jpg
Chị Nhung kiểm tra giàn nho sữa, nho BK – loại cây trồng chủ lực của trang trại.

Bổ sung chất hữu cơ giúp cải thiện độ tơi xốp, tăng khả năng giữ ẩm và tạo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh vật phát triển. Khi nền đất được chăm sóc tốt, bộ rễ có điều kiện phát triển, cây hấp thu dinh dưỡng ổn định hơn. Đây là quá trình cần thời gian, không thể nhìn thấy ngay qua một vài lần bón phân hay một vụ thu hoạch.

Triết lý “làm giàu cho đất” của anh Huân bắt nguồn từ yêu cầu thực tế ấy. Người trồng phải tính đến sức khỏe của đất qua nhiều mùa vụ, thay vì chỉ quan tâm đến sản lượng trước mắt.

Giữ đam mê xanh giữa những mùa mưa lũ

Ở một góc trang trại, khu vực nuôi trùn quế được duy trì song song với hoạt động trồng trọt. Phân trùn quế được sử dụng để bổ sung dinh dưỡng cho đất và cây. Cùng với nguồn bã mía ủ thành mùn hữu cơ, đây là những nguyên liệu góp phần hình thành nguồn phân bón phục vụ vườn nho và các loại cây trồng khác.

Cách làm này tạo sự liên kết giữa các hoạt động trong trang trại. Phụ phẩm hữu cơ được tận dụng, xử lý rồi quay trở lại phục vụ sản xuất. Nguồn phân bón được chủ động một phần tại chỗ, lượng vật liệu phải thải bỏ cũng giảm đi nếu được phân loại và xử lý đúng cách.

ngo-han-farm-4-1794841818.jpg
Để có chùm nho đẹp, cần canh đúng thời điểm để bấm quả

Tuy nhiên, nuôi trùn quế không đơn giản chỉ là tạo ra phân bón. Người nuôi phải bảo đảm nguồn thức ăn, duy trì độ ẩm và môi trường sống phù hợp. Lượng phân thu được cũng phải đáp ứng nhu cầu của diện tích cây trồng thì mới phát huy hiệu quả.

Với dưa chuột, việc sản xuất theo hướng hữu cơ, nói không với hóa chất đòi hỏi người trồng theo dõi sát quá trình sinh trưởng, chủ động phòng trừ sâu bệnh và kiểm soát nguồn dinh dưỡng. Khi không dựa vào các biện pháp hóa học để xử lý nhanh, công việc chăm sóc thường vất vả hơn, đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm.

Đầu ra tại hệ thống siêu thị mở thêm cơ hội tiêu thụ cho sản phẩm, đồng thời đặt ra yêu cầu duy trì chất lượng và tính ổn định trong sản xuất. Với những mô hình canh tác theo hướng hữu cơ, thị trường là yếu tố quan trọng để người trồng có thể duy trì phương thức sản xuất đã lựa chọn.

ngo-han-farm-2-1794841913.jpg
Người lao động tỉ mỉ cạo từng lớp vỏ của nho để chuẩn bị bôi vôi

Dẫu vậy, con đường mà gia đình anh Huân theo đuổi không phải lúc nào cũng thuận lợi. Sản xuất nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào thời tiết, trong khi mưa lớn kéo dài, ngập úng có thể ảnh hưởng đến bộ rễ, làm cây suy yếu, thậm chí gây thiệt hại diện tích. Chị Nhung cũng chia sẻ về những khó khăn mà trang trại gặp phải khi mưa lũ gây ngập úng. Sau mỗi đợt thời tiết bất lợi, gia đình phải kiểm tra lại tình trạng đất, hệ thống thoát nước và sức khỏe cây trồng để tìm cách khắc phục.

ngo-han-farm-7-1794841915.jpg
Toàn cảnh khu nhà màng trồng nho của Ngọc Hân farm

Với những khu vườn đã bỏ nhiều công sức cải tạo đất và chăm sóc cây, thiệt hại do thiên tai càng tạo thêm áp lực. Một đợt mưa lớn có thể làm đảo lộn kế hoạch sản xuất, khiến người trồng phải chăm sóc lại từ đầu hoặc chấp nhận mất một phần thành quả đã gây dựng.

Thực tế ấy cho thấy làm nông nghiệp xanh không phải con đường dễ dàng. Người sản xuất phải đầu tư nhiều công sức, trong khi rủi ro từ thiên tai và thị trường luôn hiện hữu. Với Ngọc Hân Farm, phần lớn động lực để gia đình theo đuổi mô hình xuất phát từ niềm đam mê. Có những khoản đầu tư chưa thể thu hồi, hiệu quả kinh tế chưa như mong muốn, nhưng anh Huân vẫn dành phần lớn thời gian cho khu vườn mà mình tâm huyết.

ngo-han-farm-8-1794841915.jpg
Khu nuôi trùn quế giúp tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, tạo nguồn phân hữu cơ tại chỗ để "làm giàu cho đất".

Nông nghiệp xanh sẽ khó đi xa nếu chỉ được nhìn qua những sản phẩm đẹp mắt hay những khu vườn xanh tốt. Điều quyết định nằm ở cách người sản xuất gìn giữ đất, sử dụng tài nguyên và tổ chức sản xuất để giảm tác động đến môi trường.

Tại Ngọc Hân Farm, những luống dưa chuột đang được thu hoạch, những giàn nho tiếp tục được chăm sóc và khu nuôi trùn quế vẫn vận hành. Mỗi công việc góp phần duy trì cách làm nông nghiệp mà gia đình đang theo đuổi. Với anh Huân, trước khi mong đất mang lại thu nhập, người trồng phải biết chăm chút và bồi đắp cho đất. Đó là lựa chọn bắt đầu từ đam mê, đồng thời đặt nền móng cho một phương thức sản xuất có trách nhiệm hơn với tài nguyên và môi trường.

Đăng ký đặt báo