Làng nghề truyền thống tại Đắk Lắk chạy đua phục vụ Tết

Trong những ngày gần đến Tết Nguyên đán, bước chân về các làng nghề ở Đắk Lắk, người ta dễ dàng bắt gặp cảnh tượng cả gia đình cùng quây quần bên bếp lửa, tay thoăn thoắt khuấy mẻ mứt dừa, mứt gừng; ngoài sân, người khác phơi những mẻ bánh tráng trắng tinh chờ nắng. Tết dường như đến sớm nơi đây, không phải bằng sắc mai vàng rực rỡ mà bằng mùi thơm ngọt ngào của đường, của nếp, của khói bếp quyện cùng tiếng cười nói rộn ràng.

Đặc biệt nghề Bánh tráng (hay còn gọi là bánh đa) một trong những sản phẩm đặc trưng phục vụ Tết đang vào vụ cao điểm. Nhiều hộ sản xuất phải tăng ca từ sáng sớm đến tối muộn. Người tráng bánh, người phơi, người đóng gói, phân loại… mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ để chiếc bánh khi đến tay người tiêu dùng phải tròn trịa, không rách, không cháy. Có gia đình mỗi ngày xuất hàng vài nghìn chiếc bánh tráng kê, bánh tráng nướng, cung cấp cho các chợ đầu mối trong tỉnh và các tỉnh lân cận. Dù vất vả, nhưng ai cũng rạng rỡ bởi Tết là mùa “bội thu” nhất trong năm.

Ở các làng nghề bánh tráng xã Ea Bar, từ sáng sớm đến tối khuya, hàng trăm lò bánh tráng luôn đỏ lửa, mùi thơm của gạo mới, mè rang lan tỏa trong không gian, hơi nước bốc lên nghi ngút, nhịp tráng - phơi - đóng gói diễn ra liên tục. Bà Nguyễn Thị Xuân Hoa (thôn 7, xã Ea Bar) chia sẻ: “Ngày thường, gia đình tôi chỉ tráng khoảng 100 kg gạo nhưng vào mùa Tết, sản lượng tăng lên gấp đôi, gấp ba lần mới đủ đáp ứng nhu cầu. Dự kiến trong tháng Chạp năm nay, cơ sở sẽ xuất xưởng khoảng 8 tấn bánh tráng”.

Không chỉ bánh tráng, các cơ sở làm mứt Tết cũng nhộn nhịp không kém. Từ mứt dừa, mứt bí, mứt gừng đến kẹo đậu phộng, kẹo mè xửng… đều được sản xuất theo phương thức truyền thống, hạn chế chất bảo quản, đáp ứng xu hướng “ăn Tết xanh – sạch”. Nhiều cơ sở tận dụng nguyên liệu địa phương như gừng, khoai lang, dừa, mè, đậu phộng… vừa chủ động nguồn cung, vừa quảng bá được sản phẩm nông nghiệp Đắk Lắk. Những chum mứt đủ màu sắc không chỉ là món ăn vặt ngày Tết mà còn là ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ.

Bên cạnh thực phẩm, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, dệt thổ cẩm của đồng bào Ê Đê, M’nông cũng vào mùa Tết nhộn nhịp đơn hàng. Những tấm thổ cẩm rực rỡ hoa văn, những giỏ đan bằng tre nứa, những tượng gỗ nhỏ xinh… được nhiều du khách và người dân chọn làm quà biếu Tết. Người nghệ nhân vừa chăm chút từng đường dệt, nét chạm, vừa tự hào khi sản phẩm của mình mang đậm bản sắc Tây Nguyên được đón nhận rộng rãi hơn trên thị trường.

Tết không chỉ mang lại cơ hội tăng thu nhập mà còn là dịp để các làng nghề quảng bá thương hiệu. Nhiều cơ sở đã mạnh dạn đầu tư bao bì đẹp, nhãn mác rõ ràng, đăng ký vệ sinh an toàn thực phẩm và bán hàng qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử. Nhờ vậy, sản phẩm làng nghề Đắk Lắk không chỉ gói gọn trong phạm vi địa phương mà còn “đi xa” đến các tỉnh miền Trung, miền Nam, thậm chí xuất khẩu nhỏ lẻ theo đơn đặt hàng Việt kiều.

Tuy nhiên, cùng với nhịp sản xuất khẩn trương, các làng nghề cũng đối mặt không ít khó khăn. Giá nguyên liệu đầu vào tăng, chi phí vận chuyển cao, yêu cầu tiêu chuẩn ngày càng khắt khe khiến lợi nhuận bị thu hẹp. Lao động trẻ có xu hướng rời làng lên thành phố làm việc, làm cho nhiều hộ thiếu người kế nghiệp. Dẫu vậy, với tình yêu nghề và trách nhiệm giữ gìn truyền thống, nhiều gia đình vẫn kiên trì bám trụ, tiếp tục truyền dạy cho con cháu.

Để các làng nghề phát triển bền vững, chính quyền địa phương đã triển khai chương trình hỗ trợ máy móc, xúc tiến thương mại, xây dựng sản phẩm OCOP. Nhiều lớp tập huấn về an toàn thực phẩm, kỹ năng bán hàng trực tuyến, thiết kế bao bì cũng được tổ chức. Đây là những bước đi cần thiết để làng nghề không chỉ “sống khỏe” trong mùa Tết mà còn phát triển quanh năm.

Những ngày này, khi phố xá Đắk Lắk đang lên đèn chào năm mới, trong mỗi căn nhà làng nghề, lò bánh vẫn đỏ lửa, chiếc chày vẫn đều đặn giã mẻ kẹo, khung dệt vẫn vang tiếng lách cách. Nhịp lao động hối hả ấy làm nên sắc thái riêng của Tết Tây Nguyên – một cái Tết ấm áp từ bàn tay lao động, từ những giá trị văn hóa truyền thống được nâng niu gìn giữ qua bao đời.