Khánh Hòa yêu cầu 100% chủ lồng bè ký cam kết không xả rác ra biển

UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành Văn bản số 12191/UBND-KT, chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tăng cường thu gom, xử lý rác thải tại các đảo. Thông tin được Báo Nông nghiệp và Môi trường đăng ngày 7/10/2026 và Môi trường và Cuộc sống cập nhật ngày 11/10/2026.

Yêu cầu ký cam kết đi cùng các công việc cụ thể tại lồng bè: có nơi chứa rác, giữ rác trong quá trình sinh hoạt, sản xuất và đưa vào hệ thống xử lý. Đây là bước tăng trách nhiệm của người nuôi, đồng thời đặt ra nhu cầu tổ chức dịch vụ thu gom liên tục giữa vùng nuôi, khu dân cư trên đảo và đất liền.

Chủ lồng bè phải chứa rác tại chỗ, đưa vào bờ xử lý

Theo thông tin về chỉ đạo của tỉnh, các địa phương phải tổ chức cho 100% chủ lồng bè nuôi trồng thủy sản ký cam kết không xả thải ra biển. Chủ lồng bè bắt buộc bố trí thùng chứa rác tại chỗ và định kỳ vận chuyển vào bờ để xử lý.

Con số 100% thể hiện yêu cầu triển khai đối với các chủ lồng bè, chưa phải kết quả xác nhận toàn bộ người nuôi đã hoàn tất việc ký cam kết. Hiệu quả thực hiện cần được theo dõi qua hoạt động lưu giữ, bàn giao và xử lý rác hằng ngày.

Đối với vùng nuôi, việc thu gom cần bắt đầu ngay tại nơi phát sinh. Bao bì, vật dụng bỏ đi và rác sinh hoạt nếu được giữ trong dụng cụ phù hợp sẽ thuận lợi hơn cho khâu vận chuyển. Khi người nuôi xác định rõ nơi bàn giao và lịch tiếp nhận, yêu cầu không xả rác có cơ sở trở thành thói quen trong sản xuất.

Một bản cam kết cũng cần đi cùng hướng dẫn dễ thực hiện. Chủ lồng bè cần biết rác được tập kết ở đâu, đơn vị nào tiếp nhận và phương án lưu giữ khi chưa thể vận chuyển. Những điều kiện này giúp việc thực hiện có tính liên tục, tránh tình trạng rác được gom tại bè nhưng thiếu đầu ra.

Bảo vệ môi trường vùng nuôi gắn trực tiếp với sinh kế của người dân. Giữ vệ sinh khu vực sản xuất, hạn chế chất thải thất thoát và sử dụng vật tư phù hợp là những việc cần duy trì lâu dài. Trách nhiệm của từng cơ sở chỉ phát huy đầy đủ khi được kết nối với một hệ thống quản lý rác vận hành đồng bộ.

Tăng thu gom trên đảo, chủ động phương án khi thời tiết xấu

Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường, UBND phường Nha Trang được yêu cầu tiếp tục thu gom, vận chuyển rác về bãi rác Lương Hòa, đồng thời xây dựng phương án lưu giữ tạm thời khi thời tiết xấu.

Tại Đại Lãnh, Bắc Nha Trang, Nam Cam Ranh và Trường Sa, tỉnh yêu cầu thiết lập điểm tập kết bảo đảm kỹ thuật, vận động phân loại rác tại nguồn, duy trì tổ tự quản môi trường và bố trí ghe gắn máy đưa rác vào bờ với tần suất 2–3 lần mỗi tuần.

Việc có lịch thu gom giúp người dân và cơ sở sản xuất chủ động lưu giữ, bàn giao rác. Tuy nhiên, vận chuyển đường thủy phụ thuộc điều kiện thời tiết và an toàn phương tiện. Vì vậy, nơi lưu giữ tạm thời cần được tính toán cùng khả năng tiếp nhận, hạn chế rác phát tán trong thời gian chờ.

Từ yêu cầu triển khai, có thể thấy khâu tổ chức cần được chú trọng ngang với phương tiện vận chuyển. Điểm tập kết phải thuận tiện tiếp cận; lịch thu gom cần được thông báo; trách nhiệm quản lý phải rõ ràng. Nếu thiếu một mắt xích, rác có thể tiếp tục tồn đọng dù người dân đã thực hiện thu gom.

Phân loại tại nguồn cũng cần gắn với cách tiếp nhận và xử lý. Khi các nhóm rác được lưu giữ phù hợp và chuyển đến đúng nơi, việc thu gom có điều kiện vận hành hiệu quả hơn. Hoạt động tuyên truyền vì thế nên tập trung vào những việc người dân có thể thực hiện ngay, thay vì chỉ dừng ở lời kêu gọi giữ biển sạch.

Về báo cáo, UBND phường Bắc Nha Trang và xã Nam Cam Ranh được yêu cầu hoàn thiện thông tin hiện trạng thu gom, xử lý rác tại các đảo thuộc địa bàn quản lý, gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 10/10/2026. Đây là thời hạn trong chỉ đạo được báo chí công bố; thông tin đã kiểm tra chưa xác nhận kết quả hoàn thành báo cáo của hai địa phương.

Nghiên cứu xử lý khép kín, gắn nuôi biển với bảo vệ môi trường

Về dài hạn, tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp nghiên cứu mô hình xử lý rác khép kín, xem xét công nghệ lò đốt quy mô nhỏ hoặc vi sinh phù hợp đặc thù vùng đảo. Phương án tổng thể hướng tới giảm nhu cầu vận chuyển đường thủy và tiết kiệm ngân sách, được yêu cầu trình UBND tỉnh trước ngày 30/10/2026.

Đây là nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng phương án. Việc lựa chọn công nghệ cần dựa trên lượng rác, thành phần chất thải, điều kiện hạ tầng và khả năng vận hành. Mỗi giải pháp phải được đánh giá về hiệu quả xử lý, chi phí duy trì và yêu cầu bảo vệ môi trường trước khi triển khai.

Một hệ thống bền vững cần tính đến cả quá trình sau đầu tư. Thiết bị xử lý phải có người vận hành phù hợp; điểm tập kết cần được quản lý; rác phải được thu gom đều đặn. Khi các khâu kết nối được với nhau, phương án mới có thể giảm áp lực vận chuyển mà vẫn bảo đảm chất lượng xử lý.

Khánh Hòa cũng đã đặt ra yêu cầu môi trường đối với nuôi lồng bè tại vịnh Cam Ranh trong Quyết định số 19/2025/QĐ-UBND ngày 4/9/2025. Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh, quy định đề cập việc ngăn rò rỉ xăng dầu, bố trí khu sinh hoạt và xử lý chất thải riêng biệt, quản lý vật tư phục vụ nuôi; đồng thời có nội dung về rác thải, thủy sản chết và hồ sơ theo dõi.

Những quy định này cho thấy bảo vệ môi trường phải được thực hiện xuyên suốt hoạt động nuôi. Việc kiểm soát rác cần gắn với vệ sinh sinh hoạt, quản lý vật tư và các nguồn thải khác, phù hợp điều kiện từng vùng.

Với chỉ đạo mới, kết quả cần được nhìn thấy ở lượng rác được giữ lại, bàn giao và xử lý đúng nơi. Chính quyền địa phương, đơn vị thu gom và chủ lồng bè cần phối hợp để việc ký cam kết đi cùng hành động thường xuyên. Khi rác được kiểm soát từ nơi phát sinh, Khánh Hòa có thêm điều kiện bảo vệ không gian biển đảo và duy trì sinh kế nuôi trồng thủy sản lâu dài.