Thu gom, xử lý rác thải trên vịnh Cát Bà: Bảo đảm phát triển xanh, bền vững

Sáng sớm một ngày cuối tháng 8/2026, tại khu vực lồng bè nuôi trồng thủy sản tại vịnh Lan Hạ, đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng, ông Đinh Ngọc Minh, quê ở phường Nam Triệu (cùng TP Hải Phòng), lúi húi dùng vợt để vớt rác trôi nổi chung quanh lồng bè.

Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, ông Minh cho biết, từ khi chính quyền địa phương quy hoạch lại khu vực lồng bè nuôi thủy sản, ông chuyển về đây nuôi cá song, cá giò. Hằng ngày, ông có thói quen dậy sớm dọn rác trên bè cũng như khu vực mặt nước chung quanh. “Nguồn nước có sạch thì cá trong lồng bè mới khỏe, lớn nhanh”, ông Minh nói.

Còn tại Nhà bè Hải Phong ở khu vực biển gần hòn Thoi Quýt (cùng đặc khu Cát Hải), rác thải trong ngày được tập kết chờ tàu thu gom của Ban Quản lý các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà vận chuyển đến nơi xử lý.

Thông tin tới phóng viên, đại diện Nhà bè Hải Phong cho biết, trước khi chuyển tới nơi tập kết chờ lực lượng chức năng vận chuyển tới nơi xử lý theo hợp đồng, nhân viên Nhà bè đã tiến hành phân loại rác. Ngoài ra, còn định kỳ quan sát và vớt rác thải trôi nổi khu vực biển chung quanh.

“Đơn vị cũng tiến hành lắp đặt hệ thống thu gom, xử lý nước thải phát sinh trên Nhà bè bảo đảm đạt các tiêu chuẩn theo quy định trước khi thải ra môi trường”, đại diện Nhà bè Hải Phong thông tin tới phóng viên.

Trao đổi với phóng viên, ông Phùng Quang Tuyền, Phó Giám đốc Ban Quản lý các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà trực thuộc đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng, cho biết, tổng diện tích các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà rộng khoảng 7.000 ha. Trung bình mỗi ngày, tại khu vực phát sinh khoảng 12 - 13 tấn rác thải. Trong đó, chủ yếu là rác thải đại dương theo gió, luồng nước trôi dạt từ nơi khác về. Còn lại là rác thải từ tàu thuyền du lịch, bè nuôi trồng hải sản.

Trên tổng diện tích khoảng 7.000 ha mặt vịnh, để tiện cho thu gom, xử lý rác thải, Ban Quản lý các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà chia thành 4 khu vực phân công tác tàu thu gom, nhân lực phụ trách.

Đối với rác thải đại dương, qua quá trình công tác, nhờ nắm được dòng chảy, gió, con nước nên việc thu gom kịp thời khi xuất hiện rác, không để phát tán trên diện rộng. Ngoài ra, Ban Quản lý các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà còn đề nghị các chủ tàu du lịch, ngư dân, người làm nghề nuôi trồng thủy sản lồng bè kịp thời thông báo khi xuất hiện rác để cử tàu, nhân lực vớt kịp thời.

Đối với tàu du lịch, lưu trú, kể từ 1/1/2025, Ban Quản lý các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà yêu cầu tiến hành thu gom, phân loại rồi bàn giao rác khi cập bến theo nguyên tắc “Không để lại gì ngoài dấu chân”. Ban cũng yêu cầu các công ty lữ hành thông báo cho du khách không được đem túi ni-lông khi xuống tàu thăm quan vịnh.

Đối với các hộ nuôi trồng thủy sản trên vịnh, trước đây, có hơn 400 hộ làm nghề. Từ năm 2021, TP Hải Phòng và huyện Cát Hải (nay là đặc khu Cát Hải) tiến hành sắp xếp chỉ còn 117 hộ. Đồng thời yêu cầu các hộ thay thế vật liệu gây ô nhiễm (phao xốp) bằng vật liệu thân thiện với môi trường, thu gom và phân loại rác thải để lực lượng chức năng đến tận nơi đưa đi tới nơi xử lý, xây dựng, lắp đặt hệ thống thu gom, xử lý nước thải, nhà vệ sinh bảo đảm nước thải ra môi trường vịnh đạt các tiêu chí theo yêu cầu.

“Trước đây, do nguồn nước bị ô nhiễm, thường xuyên xảy ra dịch bệnh khiến hải sản nuôi chết hàng loạt. Nay, nhờ nguồn nước được bảo đảm, nên ít khi xảy ra dịch bệnh. Các hộ nuôi lồng bè ý thức được điều này nên hết sức tuân thủ quy định cũng như tuyên truyền tới du khách, ngư dân ý thức bảo vệ môi trường”, ông Tuyền nói.

Thông tin tới phóng viên, ông Phạm Văn Hợp, Trưởng Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường đặc khu Cát Hải, TP Hải Phòng, cho biết, rác thải trên vịnh được Ban Quản lý các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà thu gom, tập kết tại khu vực theo quy định. Sau đó, được vận chuyển tới xử lý tại bãi rác áng Chà Chà. Hiện chính quyền địa phương đang nghiên cứu nâng cấp công nghệ xử lý rác tại đây.

“Khoảng 10 năm qua, chính quyền huyện Cát Hải, nay là đặc khu Cát Hải duy trì đều đặn mỗi tháng 1 lần “Ngày Chủ nhật xanh” huy động lực lượng toàn đảo thu gom, vận chuyển rác thải tới nơi xử lý. Nhờ vậy, môi trường trên đảo, trong đó có các vịnh, được bảo đảm xanh, sạch”, ông Hợp thông tin./.