Hydrogen sạch hút hơn 130 tỷ USD, thị trường tiến gần giai đoạn tăng tốc

Theo Global Hydrogen Compass 2026 của Hội đồng Hydrogen (Hydrogen Council), tổng vốn đầu tư lũy kế đã cam kết cho hydrogen sạch toàn cầu đã vượt 130 tỷ USD trong năm 2026. Nguồn vốn này tương ứng với khoảng 6,9 triệu tấn công suất sản xuất mỗi năm, phân bổ tại 570 dự án.

Từ năm 2021, lượng vốn đầu tư cam kết tăng bình quân khoảng 45% mỗi năm. Công suất hydrogen sạch đang vận hành hiện đạt khoảng 1,7 triệu tấn/năm và được dự báo tăng hơn gấp đôi trong năm tới. Bắc Mỹ và Trung Quốc hiện tập trung phần lớn công suất đã cam kết, trong khi châu Âu dẫn đầu về số lượng dự án mới. Tuy nhiên, các dự án tại châu Âu phần lớn có quy mô nhỏ hơn.

Hội đồng Hydrogen nhận định, quy mô dự án sẽ tiếp tục tăng khi các danh mục đang triển khai bước vào giai đoạn trưởng thành. Diễn biến này cho thấy thị trường đang chuyển dần từ giai đoạn phát triển dự án sang triển khai ở quy mô lớn hơn.

Hơn nữa, vai trò của hydrogen cũng đang được mở rộng. Nếu trước đây nhiên liệu này chủ yếu được đặt trong câu chuyện khử carbon, các yếu tố như an ninh năng lượng, tăng trưởng công nghiệp và khả năng chống chịu của hệ thống lương thực ngày càng trở thành động lực thúc đẩy đầu tư.

Nhu cầu năng lượng toàn cầu tăng cùng sự phát triển của các ngành tiêu thụ lớn, trong đó có trung tâm dữ liệu và quá trình điện hóa. Những biến động trên thị trường năng lượng cũng làm gia tăng nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung.

Theo Hội đồng Hydrogen, việc kết hợp sản xuất hydrogen trong nước với các tuyến nhập khẩu có thể giúp các quốc gia tăng tính linh hoạt và đa dạng nguồn năng lượng.

Ở phía cầu, việc thực thi đầy đủ các chính sách hiện hành có thể làm nhu cầu hydrogen đã được xác lập cho năm 2030 tăng gần gấp đôi. Các chính sách này được ước tính có khả năng mở khóa khoảng 11 triệu tấn nhu cầu hydrogen sạch mỗi năm trên toàn cầu.

Nhìn chung, sự kết nối giữa nguồn cung, nhu cầu và hạ tầng là điều kiện quan trọng để hình thành các hệ sinh thái hydrogen. Trong đó, việc triển khai các quy định RED III của Liên minh châu Âu (EU) trong lĩnh vực giao thông được xem là một ví dụ tích cực.

Cùng với sản xuất và tiêu thụ, hạ tầng đang được đẩy mạnh để kết nối hydrogen với các thị trường sử dụng.

Bên cạnh đó, tại châu Âu, cảng Amsterdam được xác định là một mắt xích trong chuỗi cung ứng hydrogen. Một số thành viên của Hiệp hội H2A đang thúc đẩy phát triển hạ tầng nhập khẩu hydrogen quy mô lớn, hướng tới đưa lượng hydrogen đáng kể vào thị trường châu Âu.

Hydrogen nhập khẩu sẽ được kết nối với các khách hàng sử dụng cuối cùng thông qua hệ sinh thái hydrogen tại địa phương. Theo Hội đồng Hydrogen, mô hình này có thể hỗ trợ các mục tiêu về an ninh năng lượng, tăng trưởng công nghiệp, khả năng chống chịu của hệ thống lương thực và khử carbon. Song, hydrogen đang mở rộng phạm vi ứng dụng và vai trò kinh tế. Khi vốn đầu tư, nhu cầu và hạ tầng cùng được thúc đẩy, thị trường được kỳ vọng bước sang giai đoạn phát triển với quy mô lớn hơn.