Giống rau mới thích ứng tốt, mở rộng cơ hội sản xuất hàng hóa
Trong vụ thu đông năm 2026, Trung tâm Khuyến nông Bắc Ninh triển khai mô hình “Sản xuất rau cải Tòa Sại CHOI HING LEE SPECIAL 318 phục vụ chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm” tại hai thôn An Trụ và An Mỹ, xã Trung Kênh, với tổng diện tích 20 ha. Tham gia mô hình, các hộ nông dân được hỗ trợ 50% chi phí giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời được hướng dẫn quy trình kỹ thuật trong quá trình gieo trồng, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh.
Qua theo dõi thực tế, giống cải Tòa Sại CHOI HING LEE SPECIAL 318 bước đầu thể hiện khả năng thích ứng tương đối tốt với điều kiện thời tiết nắng nóng, có thời gian sinh trưởng ngắn, phù hợp với yêu cầu bố trí mùa vụ và tổ chức sản xuất hàng hóa. Theo đặc tính giống, thời gian sinh trưởng khoảng 50–55 ngày sau gieo; riêng các lứa trồng trong mô hình có thời gian từ gieo đến dự kiến thu hoạch khoảng 46–50 ngày. Để chủ động nguồn cung và tạo thuận lợi cho việc thu mua, tại mỗi điểm triển khai, rau được gieo thành hai lứa, cách nhau khoảng 5–10 ngày.
Các chỉ tiêu sinh trưởng bước đầu ghi nhận khá tích cực. Tỷ lệ mọc đạt 95–96%, cây phát triển tương đối đồng đều, bộ lá sinh trưởng nhanh, tỷ lệ sản phẩm thương phẩm loại lớn đạt khoảng 90% theo kết quả đánh giá của mô hình. Những kết quả này cho thấy giống rau có triển vọng đưa vào cơ cấu sản xuất tại địa phương, nhất là trong điều kiện người trồng cần lựa chọn những loại cây có chu kỳ ngắn, khả năng quay vòng sản xuất nhanh và đáp ứng yêu cầu về chất lượng của thị trường tiêu thụ.
Không chỉ được tiếp cận giống mới, các hộ tham gia còn có điều kiện thay đổi phương thức canh tác thông qua việc áp dụng hướng dẫn kỹ thuật ngay trên đồng ruộng. Ông Phạm Huy Lục, hộ tham gia mô hình tại thôn An Mỹ, cho biết: “Khi tham gia mô hình, gia đình tôi có điều kiện tiếp cận giống rau mới và được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh. Cây rau sinh trưởng tương đối đồng đều, thời gian thu hoạch ngắn, tạo thuận lợi cho việc bố trí sản xuất. Việc gắn sản xuất với tiêu thụ cũng giúp chúng tôi yên tâm hơn trong sản xuất. Đây là cơ sở để chúng tôi duy trì và mở rộng sản xuất trong những vụ tiếp theo”.
Liên kết tiêu thụ tạo thêm giá trị cho người trồng rau
Một trong những điểm đáng chú ý của mô hình tại Trung Kênh là sản xuất được gắn với liên kết tiêu thụ ngay từ đầu vụ. Thay vì chỉ tập trung vào khâu gieo trồng rồi tìm kiếm đầu ra khi thu hoạch, các hộ tham gia được định hướng sản xuất theo nhu cầu thị trường, với giá thu mua bình quân 6.000 đồng/kg. Cách tổ chức này giúp người trồng chủ động hơn trong lựa chọn diện tích, bố trí lịch gieo trồng và chăm sóc, đồng thời tạo điều kiện để đơn vị thu mua tiếp nhận sản phẩm theo kế hoạch.
Hiệu quả kinh tế bước đầu cũng cho thấy sự khác biệt giữa phương thức sản xuất có liên kết tiêu thụ và sản xuất đại trà. Theo kết quả hạch toán, với năng suất đạt 33,4 tấn/ha và giá bán bình quân 6.000 đồng/kg, doanh thu dự kiến của mô hình đạt trên 200,4 triệu đồng/ha. Sau khi trừ chi phí sản xuất, lợi nhuận dự kiến đạt 73,45 triệu đồng/ha, cao hơn mức lợi nhuận khoảng 52,9 triệu đồng/ha của phương án sản xuất đại trà không theo chuỗi liên kết.
Tuy nhiên, những con số trên mới là kết quả hạch toán dự kiến của mô hình, cần tiếp tục được theo dõi, đánh giá sau khi kết thúc vụ sản xuất để xác định đầy đủ hiệu quả thực tế. Đặc biệt, tính ổn định của thị trường tiêu thụ, khả năng duy trì mức giá thu mua và yêu cầu về chất lượng sản phẩm sẽ là những yếu tố quyết định khả năng nhân rộng mô hình trong thời gian tới.
Theo ông Trần Xuân Dẫn, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Bắc Ninh, thời gian tới, Trung tâm sẽ tiếp tục phối hợp với địa phương và các đơn vị liên quan theo dõi, đánh giá hiệu quả thực tế của mô hình; hướng dẫn nông dân áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, tổ chức sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường và tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở thực tiễn để xem xét khả năng mở rộng quy mô, phát triển vùng sản xuất rau hàng hóa tập trung gắn với tiêu thụ ổn định, qua đó góp phần nâng cao giá trị sản xuất trồng trọt và thu nhập cho người nông dân trên địa bàn tỉnh.
Từ những kết quả bước đầu tại Trung Kênh, có thể thấy việc phát triển một giống rau mới chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt trong một phương thức tổ chức sản xuất phù hợp. Giống có khả năng sinh trưởng tốt, thời gian thu hoạch ngắn là điều kiện ban đầu; nhưng để hình thành vùng rau hàng hóa bền vững, cần có sự đồng hành của cơ quan khuyến nông trong chuyển giao kỹ thuật, sự chủ động của người dân trong tổ chức sản xuất và sự tham gia của các đơn vị thu mua trong bảo đảm đầu ra.
Việc tiếp tục đánh giá năng suất, chất lượng, chi phí và hiệu quả tiêu thụ sau khi kết thúc vụ sẽ giúp xác định rõ hơn khả năng áp dụng của giống cải Tòa Sại trong điều kiện sản xuất thực tế. Nếu duy trì được hiệu quả và xây dựng được mối liên kết tiêu thụ ổn định, mô hình không chỉ mở thêm lựa chọn cây trồng cho nông dân xã Trung Kênh mà còn có thể trở thành cơ sở thực tiễn để phát triển các vùng rau hàng hóa tập trung theo hướng hiệu quả, có tổ chức và bền vững tại Bắc Ninh.
