Hàng loạt thủ tục trong lĩnh vực nông nghiệp, môi trường được đề xuất cắt giảm

Giảm thủ tục, tăng quyền chủ động cho địa phương

Sáng 7/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Chính phủ đề xuất cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 12 thủ tục, bãi bỏ 40 điều kiện kinh doanh và phân quyền 24 thủ tục cho cấp tỉnh.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày Tờ trình về dự án Luật trước Quốc hội. Theo cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi lần này nhằm tiếp tục cụ thể hóa chủ trương về tinh giản thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đồng thời cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Dự án Luật bao phủ 10 luật gồm Luật Trồng trọt, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Thủy lợi, Luật Khí tượng thủy văn và Luật Đê điều.

Theo Chính phủ, nội dung sửa đổi chủ yếu nhằm luật hóa các quy định đã được xác lập tại Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP và một nội dung của Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP, không tạo ra chính sách mới. Dự thảo được xây dựng gồm 12 điều, trong đó 10 điều đầu sửa đổi, bổ sung các luật thuộc phạm vi dự án; hai điều còn lại quy định về hiệu lực và điều khoản chuyển tiếp.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của dự án Luật là việc tập trung xử lý các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh đang tạo thêm yêu cầu cho người dân, doanh nghiệp. Cụ thể, Chính phủ đề xuất sửa đổi 8 luật để loại bỏ 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 12 thủ tục và bãi bỏ 40 điều kiện kinh doanh. Những thay đổi này được kỳ vọng góp phần giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh việc tinh gọn quy trình, dự án Luật cũng đặt trọng tâm vào việc chuyển một phần thẩm quyền từ cơ quan Trung ương về địa phương. Theo đó, 24 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được đề xuất phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện.

Theo Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng, việc đẩy mạnh phân quyền cùng với đơn giản hóa thủ tục sẽ góp phần nâng cao tính chủ động của chính quyền địa phương, đồng thời đưa hoạt động giải quyết thủ tục hành chính đến gần hơn với người dân và doanh nghiệp.

Ngoài hai nhóm chính sách trọng tâm trên, dự thảo cũng sửa đổi một số quy định có liên quan để bảo đảm sự thống nhất giữa các luật được điều chỉnh và tránh chồng chéo trong hệ thống pháp luật. Chính phủ nhấn mạnh các nội dung này không làm phát sinh chính sách mới.

Tuy nhiên, việc giảm thủ tục và phân quyền cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác kiểm tra, giám sát. Cơ quan thẩm tra cho rằng khi nhiều thủ tục được đơn giản hóa, cơ chế hậu kiểm cần được thiết kế đủ chặt chẽ để vừa tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh, vừa bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước.

Cơ quan thẩm tra lưu ý yêu cầu hậu kiểm

Thay mặt cơ quan thẩm tra, Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, bày tỏ sự đồng tình với sự cần thiết ban hành dự án Luật và phạm vi sửa đổi mà Chính phủ trình Quốc hội.

Theo cơ quan thẩm tra, hồ sơ dự án Luật cơ bản đã được chuẩn bị đầy đủ, đáp ứng yêu cầu để trình Quốc hội xem xét. Các nội dung trong dự thảo được đánh giá là phù hợp với chủ trương cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và sự thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.

Dù vậy, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng cần tiếp tục rà soát kỹ các quy định trước khi áp dụng trên thực tế. Nguyên nhân là thời gian triển khai Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP mới hơn hai tháng, nên việc chuyển hóa các nội dung của nghị quyết vào luật vẫn có thể phát sinh những vấn đề liên quan đến tính khả thi và sự đồng bộ.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục đánh giá các dự thảo văn bản hướng dẫn thi hành, đồng thời làm rõ phương thức hậu kiểm đối với từng nhóm thủ tục được cắt giảm. Theo Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, việc cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh cần được thực hiện dựa trên mức độ rủi ro của từng nhóm hàng hóa, dịch vụ. Cùng với đó, quá trình cải cách cần gắn với hạ tầng số, hệ thống dữ liệu liên thông và cơ chế giám sát thống nhất giữa các cơ quan quản lý.

Đối với việc phân cấp, phân quyền, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục đánh giá năng lực thực hiện của từng địa phương. Việc chuyển thẩm quyền cần bảo đảm địa phương có đủ nguồn lực và điều kiện thực thi, đồng thời tránh tạo ra sự khác biệt quá lớn trong quá trình áp dụng pháp luật.

Một nội dung khác được Chính phủ đề nghị Quốc hội cho ý kiến liên quan đến Luật Địa chất và khoáng sản. Theo đó, khoản 1a Điều 55 hiện chưa dẫn chiếu đến khoản 1a Điều 53, trong khi đây là quy định liên quan đến việc nhà thầu thi công, nhà đầu tư, chủ đầu tư được trực tiếp cấp giấy phép khai thác khoáng sản theo cơ chế đặc thù.

Chính phủ cho rằng thiếu nội dung dẫn chiếu có thể khiến quy định chưa bao quát đầy đủ các đối tượng được áp dụng, từ đó phát sinh vướng mắc trong quá trình cấp phép khoáng sản cho các công trình, dự án đặc thù. Việc này có nguy cơ kéo dài thời gian cấp phép và ảnh hưởng tới tiến độ thi công. Vì vậy, Chính phủ kiến nghị bổ sung dẫn chiếu đến khoản 1a Điều 53 vào khoản 1a Điều 55 của Luật Địa chất và khoáng sản. Theo cơ quan soạn thảo, việc điều chỉnh này nhằm hoàn thiện quy định liên quan trực tiếp đến thủ tục hành chính, dù nội dung nằm ngoài phạm vi luật hóa Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP.

Về thời điểm áp dụng, Chính phủ đề xuất Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, sớm hơn 2 tháng so với thời hạn theo Nghị quyết số 206/2025/QH15. Cơ quan soạn thảo cho biết các văn bản quy định chi tiết đã được chuẩn bị nhằm bảo đảm có thể ban hành và có hiệu lực đồng thời với Luật.

Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đánh giá dự án Luật đủ điều kiện để Quốc hội tiếp tục xem xét, cho ý kiến và thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.