Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất cắt giảm quy định, bãi bỏ 126 văn bản pháp luật

Phát hiện hàng loạt quy định cần điều chỉnh sau đợt rà soát quy mô lớn

Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu phục vụ phiên họp thẩm định kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện. Theo báo cáo, tính đến ngày 30/6/2026, Bộ đã kiểm tra, đánh giá tổng cộng 977 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực hoặc chưa có hiệu lực thuộc phạm vi quản lý.

Đây được xem là một trong những đợt rà soát có quy mô lớn trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, bao gồm luật, nghị quyết, nghị định, thông tư và nhiều văn bản pháp luật khác. Trong số này có 688 thông tư của Bộ trưởng, 100 nghị định của Chính phủ cùng nhiều văn bản ở các cấp khác.

Qua rà soát sơ bộ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất xử lý số lượng lớn văn bản nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật. Cụ thể, 258 văn bản được kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ một phần, trong khi 126 văn bản khác được đề xuất bãi bỏ toàn bộ.

Song song với đó, Bộ cũng kiến nghị cắt giảm 38 thủ tục hành chính, đơn giản hóa thêm 13 thủ tục và loại bỏ 40 điều kiện đầu tư, kinh doanh nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư.

Đáng chú ý, có 45 nội dung thuộc 45 văn bản được đề xuất điều chỉnh để đáp ứng chủ trương cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước. Những nội dung này trải rộng ở nhiều lĩnh vực như bảo tồn đa dạng sinh học, trồng trọt, bảo vệ thực vật, chăn nuôi, thú y, thủy sản, kiểm ngư, biến đổi khí hậu, khoáng sản, môi trường, khí tượng thủy văn, đo đạc và bản đồ.

Theo Vụ trưởng Vụ Pháp chế Phan Tuấn Hùng, khối lượng công việc của đợt tổng rà soát lần này đặc biệt lớn do nhiều đạo luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường đã trải qua nhiều lần sửa đổi, đồng thời chịu tác động của các quy định liên quan đến đầu tư, quy hoạch, xây dựng, tiêu chuẩn và chất lượng sản phẩm hàng hóa. Vì vậy, quá trình rà soát không chỉ dừng ở việc kiểm tra hiệu lực từng văn bản mà còn phải đối chiếu, đánh giá sự tương thích giữa nhiều quy định pháp luật khác nhau.

Ông cho biết, ngoài việc xem xét tính hợp hiến, hợp pháp, Bộ còn đánh giá mức độ phù hợp của các văn bản với chủ trương của Đảng, sự tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia, đồng thời nhận diện những quy định còn bất hợp lý, chưa rõ ràng hoặc gây phát sinh chi phí tuân thủ.

Ưu tiên sửa đổi các quy định chồng chéo, tạo nền tảng hoàn thiện thể chế

Kết quả tổng rà soát cũng chỉ ra nhiều tồn tại cần sớm xử lý. Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định có 47 nội dung tại 44 văn bản đang tồn tại quy định chưa rõ ràng, có nhiều cách hiểu hoặc không còn phù hợp với thực tiễn, gây khó khăn trong quá trình áp dụng và thực thi pháp luật.

Những bất cập này tập trung ở các lĩnh vực như tổ chức cán bộ, đất đai, biển và hải đảo, biến đổi khí hậu, lâm nghiệp, kiểm lâm, địa chất, khoáng sản, chăn nuôi, thú y và kinh tế hợp tác. Đây cũng là những nội dung được đánh giá đang tạo ra các "điểm nghẽn", ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước cũng như tiến trình phát triển kinh tế - xã hội.

Ngoài ra, quá trình rà soát còn phát hiện 5 lĩnh vực chưa có quy định pháp luật điều chỉnh, gồm bảo tồn và đa dạng sinh học, thủy sản và kiểm ngư, biển đảo, viễn thám và giảm nghèo. Đây được xem là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, bổ sung khung pháp lý trong thời gian tới.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá kết quả rà soát sẽ tạo nền tảng quan trọng cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật của ngành theo hướng thống nhất, đồng bộ và minh bạch hơn. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, tăng hiệu lực quản lý nhà nước và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, Bộ cũng cho rằng vẫn còn những khó khăn trong quá trình tổng rà soát. Một số quy định mới được ban hành chưa có đủ thời gian triển khai để đánh giá toàn diện hiệu quả và tác động thực tế. Bên cạnh đó, việc rà soát các văn bản dưới luật của các bộ, ngành khác liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, đặc biệt trong các lĩnh vực sử dụng nước như công nghiệp, điện lực và giao thông, vẫn chưa được thực hiện đồng bộ do còn thiếu cơ chế phối hợp liên ngành thường xuyên.

Trên cơ sở kết quả rà soát bước đầu, Bộ đề xuất ưu tiên sửa đổi các đạo luật còn chồng chéo, mâu thuẫn hoặc có phạm vi điều chỉnh giao thoa, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước và sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, tiếp tục thể chế hóa các chủ trương mới của Đảng về cải cách thể chế, chuyển đổi số, phát triển bền vững, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả đất đai. Bên cạnh đó, Bộ cũng kiến nghị nghiên cứu hoàn thiện cơ chế xử lý trong trường hợp nhiều đạo luật cùng điều chỉnh một quan hệ xã hội nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Nhấn mạnh ý nghĩa của đợt tổng rà soát, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Phan Tuấn Hùng cho biết: “Với khối lượng gần 1.000 văn bản được xem xét, hàng trăm quy định bất cập được nhận diện cùng lộ trình xử lý cụ thể, đợt tổng rà soát lần này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng cho việc xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, hiện đại, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tạo động lực mới cho phát triển ngành nông nghiệp và môi trường trong những năm tới”.