Hàng không Việt Nam đẩy mạnh lộ trình phát triển xanh, giảm phát thải

Trước sức ép ngày càng lớn từ yêu cầu cắt giảm phát thải khí nhà kính trong ngành hàng không toàn cầu, các hãng bay tại Việt Nam đang cho thấy sự chuyển động rõ rệt trong chiến lược phát triển xanh. Từ việc xây dựng mô hình hợp tác mới, đầu tư đội tàu bay tiết kiệm nhiên liệu cho tới ứng dụng công nghệ tối ưu vận hành, xu hướng “xanh hóa” đang dần trở thành trọng tâm trong định hướng dài hạn của ngành.

Một trong những dấu mốc đáng chú ý gần đây đến từ Vietnam Airlines khi hãng chính thức giới thiệu “Liên minh Xanh - Phát triển bền vững” đúng dịp Ngày Trái Đất 22/4. Đây được xem là bước đi thể hiện cách tiếp cận mới trong chiến lược ESG, với mục tiêu kết nối các sáng kiến về môi trường, xã hội và quản trị theo chuẩn mực quốc tế.

Theo định hướng được công bố, Liên minh Xanh không chỉ dừng lại ở phạm vi nội bộ mà được xây dựng như một mô hình hợp tác mở, khuyến khích sự tham gia của các đối tác trong và ngoài nước. Thông qua đó, hãng hướng tới việc tạo ra một hệ sinh thái điều phối các sáng kiến phát triển bền vững, với thông điệp nhấn mạnh sự hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và trách nhiệm với môi trường, cộng đồng cũng như thế hệ tương lai.

Trong thực tế vận hành, Vietnam Airlines đã triển khai nhiều chương trình đáng chú ý trong nhiều năm qua. Việc sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), tổ chức các chiến dịch bay giảm phát thải trên một số đường bay như Côn Đảo hay Hà Nội, cùng chương trình quyên góp thực phẩm sau chuyến bay đã góp phần định hình rõ hơn cam kết xanh của hãng. Song song với đó, các hoạt động mang tính xã hội cũng được đẩy mạnh như vận chuyển tạng phục vụ cấp cứu khẩn cấp, trồng và phục hồi rừng, hay các chương trình nâng cao nhận thức an toàn trên không gian mạng và phát triển mô hình Thư viện Xanh.

Đáng chú ý, trong khuôn khổ sự kiện ra mắt Liên minh Xanh, hãng hàng không quốc gia cũng ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác quan trọng. Trong đó có hợp tác giai đoạn 2026 - 2030 với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng các quy chế phối hợp với Trung tâm điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người và Cục Cảnh sát Giao thông. Những thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao hiệu quả các hoạt động nhân đạo, đồng thời tăng cường khả năng phối hợp trong các nhiệm vụ phục vụ cộng đồng.

Ở góc độ rộng hơn, sự hình thành của Liên minh Xanh được xem như một bước cụ thể hóa chiến lược phát triển bền vững của Vietnam Airlines, đồng thời tạo nền tảng để các bên liên quan cùng phối hợp triển khai các sáng kiến một cách đồng bộ và hiệu quả hơn trong dài hạn.

Không chỉ các hãng hàng không quốc doanh, khối tư nhân tại Việt Nam cũng đang thể hiện sự chủ động trong xu hướng chuyển đổi xanh. Theo báo cáo Flight Emissions Review 2025 do Cirium công bố, Vietjet Air hiện là hãng hàng không có mức phát thải thấp nhất trong các chuyến bay nội vùng Đông Nam Á. Kết quả này được đánh giá dựa trên phương pháp EmeraldSky, sử dụng chỉ số CO2/ASK - thước đo lượng khí thải trên mỗi ghế cung ứng theo mỗi km bay.

Cụ thể, mức phát thải của Vietjet được ghi nhận khoảng 64,5 gram CO2/ASK, thấp hơn so với một số hãng trong khu vực như Singapore Airlines hay Lion Air. Việc duy trì vị trí dẫn đầu trong bảng xếp hạng này được cho là kết quả của quá trình tối ưu toàn diện, từ cấu hình đội tàu bay, quản lý tải trọng cho đến tổ chức mạng bay hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh các chặng bay nội vùng thường ngắn và trung bình, vốn khó tối ưu nhiên liệu.

Một trong những yếu tố then chốt giúp Vietjet Air duy trì lợi thế là đội tàu bay thế hệ mới, chủ yếu gồm Airbus A320 và A321 phiên bản NEO, có khả năng tiết kiệm từ 15 - 20% nhiên liệu so với thế hệ cũ. Bên cạnh đó, hãng còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong vận hành như nền tảng phân tích dữ liệu bay SkyBreathe và các chương trình hợp tác tối ưu nhiên liệu, qua đó nâng cao hiệu suất khai thác toàn hệ thống.

Những nỗ lực này cũng đã giúp Vietjet được AirlineRatings xếp vào nhóm các hãng hàng không bền vững hàng đầu thế giới năm 2025, đồng thời ghi nhận thành tích trong lĩnh vực ESG tại nhiều thị trường quốc tế.

Trong khi đó, Bamboo Airways cũng đang từng bước tham gia sâu hơn vào xu hướng phát triển xanh thông qua hợp tác với Xanh SM. Hai bên đã ký kết biên bản ghi nhớ nhằm kết nối hành trình hàng không với hệ sinh thái di chuyển thuần điện, hướng đến mục tiêu xây dựng trải nghiệm di chuyển liền mạch và thân thiện với môi trường hơn cho hành khách.

Đại diện Bamboo Airways cho biết, đây là một phần trong chiến lược mở rộng các giải pháp vận hành xanh, đồng thời đáp ứng xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ của ngành giao thông - du lịch theo hướng giảm phát thải và phát triển bền vững.

Từ các sáng kiến ở cấp hãng bay đến những hợp tác liên ngành, bức tranh chuyển đổi xanh của hàng không Việt Nam đang dần rõ nét hơn, cho thấy sự chủ động thích ứng trước yêu cầu phát triển mới của thế giới.