Doanh nghiệp Việt chủ động “lách sóng” biến động, giữ nhịp xuất khẩu toàn cầu

Những căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông đang tạo ra những tác động lan rộng đến chuỗi cung ứng và hoạt động thương mại quốc tế. Tuy nhiên, thay vì bị động trước “cơn sóng lớn”, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đã chủ động điều chỉnh chiến lược, đa dạng hóa thị trường và phương thức vận chuyển để duy trì dòng chảy hàng hóa.

Đại diện các doanh nghiệp nhỏ và vừa cho biết, dù thị trường vận tải quốc tế có nhiều biến động, đặc biệt là chi phí logistics tăng trong một số thời điểm, song đây chưa phải yếu tố gây áp lực quá lớn. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp đã chủ động làm việc với nhiều đối tác vận chuyển khác nhau để lựa chọn tuyến đường tối ưu. Thậm chí, trong một số trường hợp, hàng hóa được trung chuyển qua quốc gia thứ ba trước khi đến thị trường đích nhằm đảm bảo tiến độ và an toàn.

Chia sẻ từ thực tiễn, ông Trần Bình Minh, Giám đốc Công ty TNHH Dawnsky - đơn vị chuyên xuất khẩu nông sản sang 16 quốc gia cho biết các lô hàng trong giai đoạn xảy ra xung đột đã phải linh hoạt thay đổi hành trình. Nhiều chuyến tàu buộc phải tạm dừng tại Ấn Độ hoặc các nước lân cận để chuyển tải trước khi tiếp tục vận chuyển. Đối với những tuyến có thể đi sâu vào khu vực bị ảnh hưởng, doanh nghiệp ưu tiên gửi các mặt hàng dễ hư hỏng trước nhằm giảm thiểu rủi ro.

Không chỉ trong ngành nông sản, lĩnh vực gỗ cũng ghi nhận khả năng thích ứng tốt. Ông Nguyễn Tiến Đạt, đại diện Công ty TNHH xuất nhập khẩu Victory3307, cho biết trong khoảng thời gian từ tháng 9/2024 đến tháng 2/2025, doanh nghiệp đã xuất khẩu hơn 200 container gỗ dán sang thị trường Ấn Độ. Tính trong 4 năm hoạt động, tổng số container xuất khẩu của công ty đã vượt 500, bao gồm gỗ dán và ván bóc.

Theo ông Đạt, các biến động địa chính trị chưa ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động của doanh nghiệp. Thị trường xuất khẩu vẫn rộng mở, vấn đề cốt lõi là khả năng cập nhật thông tin và điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn. Ông cũng nhấn mạnh lợi thế của Việt Nam nằm ở vị trí địa lý thuận lợi trên các tuyến hàng hải quốc tế, đồng thời là điểm đến của nhiều nhà cung ứng toàn cầu. Cùng với đó, môi trường chính trị ổn định và an ninh được đảm bảo giúp Việt Nam trở thành lựa chọn hấp dẫn trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.

Ở góc độ chi phí, nhiều doanh nghiệp nhận định giá vận tải biển dù có dao động nhưng vẫn nằm trong ngưỡng chấp nhận được. Các hãng tàu duy trì mức giá ổn định để giữ chân khách hàng, trong khi doanh nghiệp xuất khẩu và đối tác nước ngoài vẫn tìm được sự đồng thuận trong giao dịch. Đặc biệt, với những mặt hàng có giá trị cao, chi phí vận chuyển tăng không gây ảnh hưởng đáng kể đến tổng giá trị đơn hàng. Chẳng hạn, với mặt hàng cà phê, giá trị mỗi container có thể lên tới hàng tỷ đồng, nên việc tăng thêm vài chục USD phí vận chuyển gần như không đáng kể.

Trong khi đó, một số doanh nghiệp đã chủ động chuyển hướng phương thức vận tải để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Bà Huỳnh Thị Ngọc Hạnh, Giám đốc Công ty TNHH Miss Cara - doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường châu Âu cho biết với các đơn hàng đi Nga, thay vì vận chuyển đường biển, công ty lựa chọn đưa hàng ra phía Bắc rồi tiếp tục vận chuyển bằng đường sắt qua Trung Quốc. Phương án này giúp đảm bảo tính ổn định, thời gian vận chuyển không chênh lệch nhiều, trong khi chi phí vẫn được kiểm soát. Đáng chú ý, các mặt hàng như hoa quả Việt Nam đang rất được ưa chuộng tại thị trường Nga.

Các doanh nghiệp tham gia hội thảo cũng nhận định, những biến động toàn cầu đang thúc đẩy sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng, qua đó mở ra cơ hội cho những đơn vị có năng lực cung ứng ổn định. Minh chứng là theo ông Nguyễn Tuấn Việt, chỉ trong vòng 10 ngày gần đây, hệ thống kết nối của VIETGO đã ghi nhận khoảng 300 đơn hàng từ khách quốc tế, trải rộng trên nhiều lĩnh vực.

Theo các chuyên gia, Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh như mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp, vị trí địa lý thuận lợi và nguồn cung hàng hóa dồi dào. Trong bối cảnh nhiều khu vực trên thế giới gặp bất ổn, đây không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt mở rộng thị trường, nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.