Đề xuất khai thác không gian trống, phát triển mô hình kinh doanh sáng tạo tại chợ Đồng Xuân

Ngày 18/11, trong khuôn khổ tọa đàm về mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID) tại chợ Đồng Xuân (Hà Nội), các diễn giả và khách mời đã trao đổi về giải pháp khai thác không gian chưa sử dụng, phát triển hoạt động sáng tạo, kinh tế ban đêm và huy động nguồn lực từ cộng đồng tiểu thương.

 

Bảo đảm hoạt động kinh doanh là nền tảng của quá trình chuyển đổi

Trong phần trao đổi đầu tiên, bà Bùi Thị Thanh Hương, Tổng biên tập Tạp chí Kiến trúc, Phó Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, nhấn mạnh việc phát triển mô hình kinh tế sáng tạo tại Đồng Xuân cần bắt đầu từ chính cộng đồng tiểu thương và hoạt động thương mại đang diễn ra tại chợ. Theo bà, những người kinh doanh lâu năm là lực lượng tạo nên giá trị kinh tế và đời sống của khu chợ, vì vậy cần có sự kết nối giữa kinh nghiệm của các thế hệ trước với kiến thức công nghệ, phương thức kinh doanh mới của người trẻ.

dlee5823-1795059737.JPG
Toàn cảnh buổi trao đổi.

Bà cũng đề cập đến việc phát triển các hoạt động sáng tạo, trong đó có kinh tế ban đêm, để mở rộng nguồn lực kinh tế cho khu vực. Những hoạt động này cần được nghiên cứu và duy trì sau thời gian diễn ra lễ hội, trở thành cơ sở xây dựng đề án phát triển Đồng Xuân lâu dài.

Tiếp nối phần trao đổi, ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đồng Xuân, cho biết hoạt động buôn bán tại chợ hiện chủ yếu là bán buôn, lượng hàng hóa giao dịch lớn. Đặc điểm kinh doanh này đòi hỏi đơn vị quản lý thường xuyên phối hợp với các lực lượng liên quan trong việc sắp xếp, duy trì trật tự và tổ chức không gian kinh doanh.

dlee5666-1795059923.JPG
Bà Bùi Thị Thanh Hương, Tổng biên tập Tạp chí Kiến trúc, Phó Trưởng Ban Tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, chia sẻ tại tọa đàm.

Theo ông Tùng, những tác phẩm nghệ thuật, cách sắp đặt và hoạt động sáng tạo được giới thiệu tại chợ trong thời gian qua có thể giúp tiểu thương tiếp cận các mô hình kinh doanh mới. Thông qua workshop, ý tưởng của giới trẻ và những sản phẩm sáng tạo, người kinh doanh có thêm cơ hội tìm hiểu cách thức tổ chức hoạt động phù hợp với nhu cầu thị trường hiện nay.

Tuy nhiên, quá trình thay đổi cần có sự chọn lọc. Ông Tùng cho biết có những ý tưởng phù hợp với điều kiện thực tế của chợ, nhưng cũng có những nội dung cần thêm thời gian để tiểu thương tiếp cận và thích nghi. Công ty CP Đồng Xuân sẽ tiếp tục nắm bắt các đề xuất, hướng dẫn những hộ kinh doanh cập nhật phương thức hoạt động, đáp ứng nhu cầu thương mại và du lịch.

Ông Nguyễn Song Tùng nhấn mạnh, dù phát triển theo mô hình nào, hoạt động buôn bán truyền thống vẫn phải được duy trì. Đây là nguồn thu nhập trực tiếp của các hộ kinh doanh, đồng thời là yếu tố bảo đảm chợ tiếp tục vận hành đúng chức năng. Việc nghiên cứu mô hình BID vì thế cần hướng tới lợi ích cụ thể cho tiểu thương, doanh nghiệp quản lý và hoạt động thương mại tại chợ, thay vì chỉ bổ sung các hoạt động văn hóa, nghệ thuật.

Tận dụng gian hàng đóng cửa, mở rộng hoạt động về đêm

Sau phần chia sẻ của ông Nguyễn Song Tùng, phiên đối thoại chuyển sang vấn đề duy trì sự tham gia của cộng đồng trong các dự án nghệ thuật và hoạt động sáng tạo. KTS Nguyễn Hồng Quang (Toob Studio) cho rằng việc đưa tác phẩm nghệ thuật vào không gian chợ có thể tạo thêm lý do để người dân, du khách và những nhóm công chúng ngoài cộng đồng kinh doanh tìm đến Đồng Xuân.

Từ thực tế đó, ông đề xuất Công ty CP Đồng Xuân có thể nghiên cứu tổ chức các triển lãm định kỳ, tạo điều kiện để các tổ chức, nhóm sáng tạo sử dụng không gian phù hợp trong chợ. Những hoạt động này vừa giúp công chúng tiếp cận nghệ thuật, vừa tạo cơ hội để khách tham quan kết nối với các hộ kinh doanh.

dlee5723-1795059889.JPG
KTS. Nguyễn Hồng Quang, chia sẻ ý kiến về phát triển kinh tế đêm tại chợ đồng xuân.

KTS Nguyễn Hồng Quang cũng lưu ý đến những gian hàng đang đóng cửa và các khoảng không gian chưa được khai thác. Đây có thể là địa điểm tổ chức hoạt động trưng bày, giới thiệu sản phẩm sáng tạo của người trẻ hoặc kết nối với các ngành nghề truyền thống. Sự kết hợp giữa sản phẩm mới và kinh nghiệm kinh doanh lâu năm có thể tạo thêm nét phong phú cho hoạt động thương mại tại chợ.

8d4d3fe0cb144b4a1205-1795059834.jpg
Đại diện 2400 tiểu thương của chợ Đồng Xuân chia sẻ ý kiến tại buổi tọa đàm.

Bên cạnh không gian ban ngày, ông Quang đề xuất nghiên cứu phát triển các hoạt động vào buổi tối. Theo ông, chợ hiện khá vắng vào thời điểm này, trong khi các hoạt động dịch vụ và kinh tế đêm có thể bổ sung nguồn thu cho đơn vị quản lý và cộng đồng kinh doanh. Nguồn lực tạo ra từ hoạt động mới cũng có thể được xem xét đầu tư trở lại cho việc cải thiện không gian chợ.

Ông cho rằng việc phát triển không thể chỉ dựa vào một cá nhân hay một đơn vị mà cần có sự tham gia của nhiều nhóm, từ tiểu thương, nghệ sĩ, người dân đến các tổ chức sáng tạo. Những hoạt động như triển lãm, giao lưu và giới thiệu sản phẩm cần được tổ chức thường xuyên để tạo sự gắn kết giữa các nhóm này.

Đưa đề xuất thiết kế mái chợ vào nghiên cứu phát triển không gian cộng đồng

Song song với những đề xuất về tổ chức hoạt động, hồ sơ thiết kế “The High DONGXUAN” của Cuộc thi Thiết kế Không gian sáng tạo 2026 đưa ra phương án khai thác khu vực mái chợ thành không gian sáng tạo đa chức năng.

Khu vực mái của chợ Đồng xuân hiện chủ yếu phục vụ hệ thống kỹ thuật có thể được nghiên cứu chuyển đổi thành nơi tổ chức triển lãm, workshop và giao lưu cộng đồng. Phương án đề xuất xây dựng hai khối trưng bày tại hai đầu hồi mái chợ, mỗi khối gồm hai hệ mái vòm, kế thừa hình thức kiến trúc vòm của công trình hiện hữu.

3d4b14a6e052600c3943-1795059834.jpg
KTS. Nguyễn Hồng Quang, trình bày về tham luận trong buổi tọa đàm.

Để kết nối không gian này với các tầng bên dưới, nhóm thiết kế đề xuất bổ sung thang thép từ tầng 3 lên mái, bố trí thêm điểm dừng thang máy tại tầng mái và sàn deck ở khu vực ô thông tầng. Cùng với đó là phương án tổ chức cảnh quan, lối đi và không gian sự kiện.

Về cơ chế đầu tư, hồ sơ đề xuất mô hình hợp tác công – tư. Công ty CP Đồng Xuân với vai trò đơn vị chủ quản sẽ lập dự án đầu tư xây dựng; nguồn vốn vận hành có thể được huy động thông qua hợp tác đầu tư và các hình thức xã hội hóa. Hoạt động sau đầu tư được định hướng theo cơ chế phối hợp giữa đơn vị chủ quản, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo, kết nối với các tổ chức nghệ thuật, viện nghiên cứu và nhóm khởi nghiệp sáng tạo.

Đặt trong nội dung thảo luận về nguồn lực, vấn đề huy động sự tham gia của cộng đồng tiểu thương cũng được đưa ra, trong đó có câu hỏi về cơ chế xã hội hóa nguồn vốn từ chính các hộ kinh doanh để tái thiết chợ. Đây là nội dung cần được nghiên cứu cùng với phương án tổ chức không gian, cách thức vận hành và hiệu quả kinh doanh, bảo đảm sự tham gia của tiểu thương gắn với quyền lợi thực tế của họ.

Các đề xuất tại phiên đối thoại tập trung vào những phần việc có thể tiếp tục nghiên cứu, từ khai thác không gian chưa sử dụng, tổ chức hoạt động văn hóa định kỳ, phát triển kinh tế ban đêm đến phương án đầu tư và vận hành không gian sáng tạo. Trong đó, yêu cầu xuyên suốt là duy trì hoạt động thương mại hiện hữu, tạo thêm cơ hội kinh doanh và bảo đảm tiểu thương có vai trò trong quá trình phát triển mô hình BID tại chợ Đồng Xuân.

 

Đăng ký đặt báo