Chợ Đồng Xuân: Giữ bản sắc Kẻ Chợ, mở không gian sáng tạo

Ngày 18/11, tại Hà Nội, tọa đàm “Chợ Đồng Xuân – Từ di sản Kẻ Chợ đến mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID)” tập trung tìm giải pháp kết nối bảo tồn di sản thương mại với đổi mới hoạt động kinh doanh và phát triển không gian sáng tạo.
thiet-ke-chua-co-ten-62-1795016741.png

Trước phiên tọa đàm, các đại biểu tham gia tour “Chạm Đồng Xuân” cùng giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn, tìm hiểu không gian chợ và những câu chuyện gắn với lịch sử, văn hóa, đời sống giao thương của khu chợ lâu đời giữa lòng Thủ đô.

Từ di sản thương mại đến mô hình kinh doanh sáng tạo

Được hình thành từ năm 1888 với tên gọi “Les Halles centrales”, chợ Đồng Xuân từng là một trong những trung tâm giao thương lớn nhất Bắc Kỳ. Trải qua hơn 135 năm, khu chợ không chỉ lưu giữ dấu ấn kiến trúc với hệ thống vòm thép nhịp lớn từng được xem là hiện đại vào thời điểm xây dựng, mà còn gắn bó với đời sống kinh tế, văn hóa và ký ức của nhiều thế hệ người dân Hà Nội.

Trước những thay đổi của đô thị và phương thức kinh doanh trong nền kinh tế số, việc bảo tồn và phát huy giá trị của chợ Đồng Xuân đặt ra yêu cầu tìm kiếm mô hình quản trị phù hợp. Trong đó, định hướng phát triển Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID) được đưa ra nhằm kết nối hoạt động thương mại hiện hữu với các không gian văn hóa, nghệ thuật và sáng tạo, tạo thêm động lực cho khu vực di sản.

thiet-ke-chua-co-ten-32-1795016064.png

Dưới sự điều phối của TS.KTS Lư Thị Thanh Lê, các đại biểu đã trao đổi về xu hướng kiến tạo không gian sáng tạo, tổ hợp kinh doanh sáng tạo trong đô thị; các chương trình phát triển tổ hợp sáng tạo và nguồn lực của TP Hà Nội; giải pháp kiến trúc, nghệ thuật đương đại cũng như sự tham gia của cộng đồng trong quá trình chuyển đổi mô hình chợ Đồng Xuân.

Tọa đàm có sự tham gia của các nhà nghiên cứu, kiến trúc sư, chuyên gia trong nước và quốc tế thuộc lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc, bảo tồn di sản; đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, UBND phường Hoàn Kiếm, cùng các nghệ sĩ tham gia dự án nghệ thuật Đồng Xuân và đông đảo tiểu thương tại chợ. Sự tham gia của nhiều nhóm đối tượng tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, giới chuyên môn, nghệ sĩ và cộng đồng đang trực tiếp hoạt động tại khu chợ.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS.KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, nhấn mạnh định hướng chuyển từ tổ chức các sự kiện sáng tạo mang tính thời điểm sang xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị bền vững. Theo ông, chợ Đồng Xuân là một trong những không gian trọng tâm, có tiềm năng kết nối thương mại truyền thống với văn hóa, nghệ thuật và các ngành công nghiệp sáng tạo.

thiet-ke-chua-co-ten-60-1795015974.png
TS.KTS Phan Đăng Sơn, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, phát biểu khai mạc tọa đàm. ↵

TS.KTS Phan Đăng Sơn cho biết: “Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được định hướng chuyển dịch từ một chuỗi sự kiện đơn lẻ sang kiến tạo một hệ sinh thái sáng tạo đô thị bền vững. Trên cơ sở Nghị quyết về phát triển công nghiệp văn hóa, Thành phố đang tập trung nguồn lực và triển khai chương trình thí điểm mô hình Tổ hợp kinh doanh sáng tạo (BID) gắn với Mạng lưới không gian văn hóa sáng tạo. Trong đó, việc đặt trọng tâm kết nối chợ Đồng Xuân với các không gian sáng tạo lân cận sẽ mở ra cơ hội để di sản thương mại truyền thống này trở thành hạt nhân kích hoạt kinh tế sáng tạo, lan tỏa giá trị lâu dài cho khu vực Phố cổ và Thủ đô”.

Việc nghiên cứu mô hình BID tại chợ Đồng Xuân hướng tới nhiều nội dung, từ cải thiện kiến trúc, cảnh quan đến đổi mới hoạt động kinh doanh và tăng cường kết nối cộng đồng. Cùng với đó, định hướng phát triển các không gian văn hóa sáng tạo trong khu vực được đặt trong mối liên hệ với khu vực Chợ Đồng Xuân – Bắc Qua và Trung tâm công nghiệp văn hóa Đồng Xuân.

thiet-ke-chua-co-ten-59-1795015974.png
“Giữ hồn Kẻ Chợ, khơi nguồn sáng tạo và kiến tạo giá trị mới — Đó là con đường để Đồng Xuân phát triển có bản sắc, khả thi và bền vững”, ông Nguyễn Song Tùng chia sẻ.

Về phía đại diện doanh nghiệp, Ông Nguyễn Song Tùng, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đồng Xuân khẳng định vị thế đặc biệt của chợ Đồng Xuân và chia sẻ tầm nhìn với một mô hình quản trị mới: “Đây là di sản đang sống, có cộng đồng kinh doanh thực sự, có hoạt động giao thương liên tục, có ký ức văn hóa, thương hiệu và khả năng tạo ra giá trị kinh tế. Mục tiêu của chúng ta không phải dựng một không gian sáng tạo mới trên nền một khu chợ cũ, mà là đánh thức tiềm năng sáng tạo vốn có trong chính đời sống của chợ. Giữ hồn Kẻ Chợ, khơi nguồn sáng tạo và kiến tạo giá trị mới — Đó là con đường để Đồng Xuân phát triển có bản sắc, khả thi và bền vững”.

Kết nối di sản với hệ sinh thái sáng tạo đô thị

Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026, khu vực Chợ Đồng Xuân – Bắc Qua và Trung tâm công nghiệp văn hóa Đồng Xuân được xác định là không gian trọng tâm của lễ hội. Thành phố khuyến khích thí điểm các mô hình phát triển kinh tế sáng tạo, du lịch có khả năng duy trì hoạt động lâu dài, qua đó góp phần phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và chỉnh trang đô thị.

Định hướng này đặt ra yêu cầu kết nối các giá trị sẵn có của khu chợ với những hoạt động sáng tạo đương đại, thay vì chỉ tổ chức các chương trình riêng lẻ trong thời gian diễn ra lễ hội. Trong đó, sự tham gia của tiểu thương, cộng đồng dân cư, nghệ sĩ và các đơn vị kinh doanh được xem là một phần quan trọng trong quá trình hình thành hệ sinh thái sáng tạo tại khu vực.

thiet-ke-chua-co-ten-61-1795015973.png
Toàn cảnh phiên tọa đàm.

Một trong những hoạt động nổi bật tại chợ Đồng Xuân là cụm triển lãm nghệ thuật đa giác quan “Chạm Đồng Xuân”, với thông điệp “Chạm hiện tại, Mở tương lai”. Do giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn phụ trách, Heritage Art Space phối hợp với Công ty CP Đồng Xuân tổ chức, triển lãm quy tụ 25 nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ Việt Nam, quốc tế.

Các tác phẩm được đưa vào không gian chợ, tạo cuộc gặp gỡ giữa nghệ thuật đương đại với kiến trúc, âm thanh và nhịp sống giao thương thường ngày. Thông qua nhiều hình thức thể hiện, triển lãm mở ra cách tiếp cận khác đối với di sản sống, nơi những giá trị văn hóa không chỉ được lưu giữ mà còn tiếp tục vận động cùng đời sống đương đại.

dlee4902-1795015972.JPG
Các đại biểu tham gia tour “Chạm Đồng Xuân” cùng giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn.

“Chạm Đồng Xuân” cũng gợi mở khả năng phát triển thêm các trải nghiệm văn hóa, hoạt động trao đổi tri thức và hợp tác quốc tế ngay trong không gian thương mại truyền thống. Từ đó, chợ Đồng Xuân có thể trở thành điểm kết nối giữa hoạt động kinh doanh, sáng tạo nghệ thuật và sinh hoạt cộng đồng.

Thông qua tọa đàm và các hoạt động nghệ thuật tại chợ, câu chuyện phát triển Đồng Xuân được đặt trong định hướng rộng hơn về xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị của Hà Nội. Bài toán đặt ra là tìm được phương thức khai thác các giá trị di sản, duy trì hoạt động thương mại và tạo thêm không gian cho sáng tạo, qua đó hình thành mô hình phát triển có khả năng tiếp nối lâu dài.

 

Đăng ký đặt báo