
Tăng trưởng xuất khẩu chưa đi cùng hiệu quả về giá
Theo số liệu của Cục Hải quan, trong tháng 10/2026, Việt Nam xuất khẩu 25,3 nghìn tấn hồ tiêu, thu về 167,1 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu tăng 29%, trong khi kim ngạch tăng 27,4%. Lũy kế 10 tháng, khối lượng hồ tiêu xuất khẩu đạt 241,9 nghìn tấn, tương ứng kim ngạch 1,577 tỷ USD, tăng lần lượt 17,4% và 12,9% so với cùng kỳ năm trước. Dù duy trì được tốc độ mở rộng thị trường, kết quả này cho thấy tăng trưởng về sản lượng chưa tạo ra mức cải thiện tương ứng về doanh thu. Giá xuất khẩu bình quân chỉ đạt 6.521 USD/tấn, thấp hơn 3,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Khoảng cách giữa tốc độ tăng lượng và giá trị phản ánh áp lực cạnh tranh về giá vẫn là vấn đề đáng chú ý. Khi giá bán bình quân suy giảm, doanh nghiệp phải xuất khẩu nhiều hàng hóa hơn mới có thể tạo ra mức tăng kim ngạch tương đương. Trong khi đó, chi phí thu mua, chế biến, vận chuyển và đáp ứng các tiêu chuẩn nhập khẩu ngày càng tạo thêm sức ép lên hiệu quả kinh doanh.
Diễn biến trên thị trường nội địa cũng chưa thực sự thuận lợi. Sáng 19/11/2026, giá hồ tiêu tại các vùng sản xuất trọng điểm tiếp tục giảm 1.000 - 2.000 đồng/kg so với phiên trước, dao động trong khoảng 132.000 - 133.500 đồng/kg. Cụ thể, Đắk Lắk và Lâm Đồng cùng ghi nhận mức 133.000 đồng/kg; Gia Lai và Đồng Nai ở mức 132.000 đồng/kg, trong khi TP. Hồ Chí Minh đạt 133.500 đồng/kg.
Trên thị trường quốc tế, mặt bằng giá tại một số quốc gia sản xuất lớn cũng chịu áp lực điều chỉnh. Theo cập nhật của Cộng đồng Hồ tiêu Quốc tế (IPC), tiêu đen Lampung của Indonesia được giao dịch ở mức 6.770 USD/tấn, tiêu trắng Muntok đạt 9.245 USD/tấn. Tại Malaysia, giá tiêu đen ASTA đạt 9.100 USD/tấn và tiêu trắng ASTA ở mức 12.000 USD/tấn. Trong khi đó, tiêu đen ASTA 570 của Brazil có giá 5.550 USD/tấn.
Đáng chú ý, giá xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam tại cảng TP. Hồ Chí Minh tương đối ổn định, với tiêu đen loại 500 g/l đạt 5.950 USD/tấn, loại 550 g/l đạt 5.995 USD/tấn và tiêu trắng đạt 8.450 USD/tấn. Tuy nhiên, sự ổn định này chưa đủ tạo động lực để giá trong nước phục hồi.
Theo báo cáo hồ tiêu quý III/2026 của Vietnambiz, xung đột kéo dài tại Trung Đông cùng áp lực nguồn cung từ Brazil và Campuchia là những yếu tố khiến giá hồ tiêu Việt Nam suy yếu trong quý vừa qua. Giá tiêu đen bình quân đạt 137.333 đồng/kg, giảm 1,7% so với quý II và thấp hơn 5,3% so với cùng kỳ năm trước. Với tiêu trắng, mức giá bình quân là 217.667 đồng/kg, giảm tương ứng 2,1% và 7,5%.
Trong đó, Brazil đang nổi lên như một đối thủ cạnh tranh đáng kể khi liên tục đưa ra mức chào bán thấp hơn so với nhiều quốc gia sản xuất khác. Cùng với những bất ổn địa chính trị và biến động chi phí vận tải, yếu tố này khiến hoạt động giao dịch thiếu động lực tăng giá, đồng thời thu hẹp dư địa cải thiện giá bán của doanh nghiệp Việt Nam.
Về triển vọng, nguồn cung hồ tiêu toàn cầu trong năm 2026 được dự báo có thể giảm nhẹ, trong khi nhu cầu nhập khẩu được kỳ vọng cải thiện tại Hoa Kỳ, Trung Quốc, Hà Lan, Pháp và Thái Lan. Tuy nhiên, một phần nhu cầu gia tăng đến từ hoạt động bổ sung hàng tồn kho, chưa phản ánh hoàn toàn mức tăng tiêu thụ thực tế. Trong quý IV/2026, giá hồ tiêu được dự báo tương đối ổn định. Các đơn hàng phục vụ mùa mua sắm cuối năm có thể hỗ trợ thị trường, song áp lực cạnh tranh từ Brazil và Campuchia vẫn hiện hữu.
Giữ thị phần bằng chất lượng, minh bạch vùng trồng
Xét về thị trường xuất khẩu, hồ tiêu Việt Nam vẫn ghi nhận sự mở rộng tại nhiều quốc gia. Trong 10 tháng năm 2026, lượng hàng xuất khẩu sang Thổ Nhĩ Kỳ tăng 70%, Thái Lan tăng 52,7%, Hoa Kỳ tăng 28,1%, Ai Cập tăng 27,3%, Philippines tăng 19,8% và Hà Lan tăng 17,6%. Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang UAE giảm 25,8%, Ấn Độ giảm 19%, Đức giảm 13,3% và Anh giảm 10,3%.
Sự phân hóa này cho thấy nhu cầu tại các thị trường nhập khẩu không đồng đều, đồng thời đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động hơn trong phân bổ đơn hàng và tìm kiếm khách hàng mới. Việc mở rộng thị trường sẽ có ý nghĩa lớn hơn nếu đi kèm khả năng lựa chọn phân khúc phù hợp, thay vì chỉ tập trung gia tăng khối lượng xuất khẩu.
Hoa Kỳ tiếp tục là điểm đến quan trọng của hồ tiêu Việt Nam. Theo số liệu thống kê thương mại Hoa Kỳ do Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tổng hợp, trong 9 tháng năm 2026, nước này nhập khẩu 68,8 nghìn tấn hồ tiêu, trị giá 513,64 triệu USD, tăng 6,7% về lượng và 7,5% về kim ngạch so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, Việt Nam cung cấp 54,94 nghìn tấn, đạt 412,21 triệu USD, tăng tương ứng 22,8% và 21,7%. Như vậy, hồ tiêu Việt Nam chiếm gần 80% lượng nhập khẩu của thị trường này. Đáng chú ý, trong khi nguồn cung từ Việt Nam gia tăng, nhập khẩu từ Indonesia giảm 52,3%, Ấn Độ giảm 15,1% và Trung Quốc giảm 4,4%. Brazil cũng ghi nhận tăng trưởng nhưng quy mô còn khiêm tốn.
Một trong những yếu tố giúp doanh nghiệp Việt Nam duy trì lợi thế là khả năng cạnh tranh về giá. Trong 9 tháng năm 2026, giá nhập khẩu hồ tiêu từ Việt Nam vào Hoa Kỳ bình quân đạt 7.503 USD/tấn, giảm nhẹ 0,9%. Ngược lại, giá từ Indonesia tăng 17,8%, Trung Quốc tăng 5,4% và Brazil tăng 3,6%. Sự ổn định về giá, khả năng cung ứng khối lượng lớn và chất lượng sản phẩm đã hỗ trợ hồ tiêu Việt Nam củng cố vị thế tại thị trường này.
Tuy nhiên, lợi thế về giá và sản lượng sẽ khó duy trì nếu doanh nghiệp không theo kịp những yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt từ các nhà nhập khẩu. Tại Liên minh châu Âu (EU), Quy định chống phá rừng (EUDR) đặt ra yêu cầu về thông tin định vị địa lý đối với các vùng sản xuất thuộc phạm vi điều chỉnh. Trong khi đó, Đạo luật Hiện đại hóa An toàn Thực phẩm Hoa Kỳ (FSMA) cùng các quy định về giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đòi hỏi doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ hơn quá trình sản xuất và lưu thông hàng hóa.
Đây là bài toán không dễ giải quyết khi phần lớn vùng nguyên liệu hồ tiêu trong nước vẫn được tổ chức theo quy mô nông hộ nhỏ. Việc thu thập tọa độ GPS, xây dựng mã vùng trồng, lưu trữ nhật ký canh tác và quản lý vật tư đầu vào chưa được thực hiện đồng bộ. Thông qua nhiều tầng nấc đại lý thu mua, thông tin về nguồn gốc nguyên liệu có nguy cơ bị gián đoạn, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi cần chứng minh tính minh bạch của sản phẩm.
Do đó, trách nhiệm đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu cần được triển khai xuyên suốt chuỗi sản xuất, thay vì chỉ tập trung ở khâu chế biến và kiểm định cuối cùng. Doanh nghiệp cần tăng cường liên kết với hợp tác xã, tổ chức nông hộ thành các vùng nguyên liệu có quy trình canh tác thống nhất, đồng thời đẩy mạnh số hóa dữ liệu sản xuất. Việc kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật cũng phải bắt đầu ngay từ đồng ruộng, thông qua hướng dẫn nông dân sử dụng vật tư đúng quy định và tăng cường kiểm nghiệm chất lượng.
Song song với việc nâng chuẩn vùng nguyên liệu, chế biến sâu là hướng đi cần được ưu tiên để cải thiện giá trị gia tăng. Các sản phẩm như tiêu trắng, tiêu xay, tiêu chế biến và những dòng sản phẩm được phát triển theo yêu cầu riêng của từng thị trường có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận nhóm khách hàng có giá trị cao hơn, giảm sự phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu thô.
Với thị phần đáng kể tại Hoa Kỳ và khả năng mở rộng sang nhiều thị trường khác, hồ tiêu Việt Nam vẫn còn dư địa phát triển. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá bán chịu sức ép và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, mục tiêu của ngành hàng không thể dừng ở việc xuất khẩu nhiều hơn. Nâng cao giá trị trên mỗi tấn sản phẩm, kiểm soát chất lượng từ vùng trồng và gia tăng tỷ trọng chế biến sẽ là những yếu tố quyết định khả năng duy trì vị thế của hồ tiêu Việt Nam trong thời gian tới.