“Nút thắt” nguồn lao động và bảo vệ môi trường
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hải Phòng, sau khi sáp nhập, hiện địa phương có tổng cộng gần 80 làng nghề được công nhận. Trong số này, có 32 làng nghề truyền thống và 3 nghề truyền thống (sản xuất bánh đậu xanh, khắc in mộc bản Thanh Liễu và làm con giống thôn Nhân Mục).
Các nghề, làng nghề thuộc nhiều lĩnh vực. Trong đó, nhóm sản xuất đồ gỗ, mây tre đan, gốm sứ, dệt may, thêu ren, đan lát và cơ khí nhỏ chiếm số lượng lớn nhất với 40 làng nghề. Ngoài ra, còn có 13 làng nghề chế biến, bảo quản nông, lâm, thủy sản; 11 làng nghề dịch vụ phục vụ sản xuất và đời sống nông thôn; 6 làng nghề sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ; 6 làng nghề sản xuất, kinh doanh sinh vật cảnh và 2 làng nghề xử lý, chế biến nguyên vật liệu phục vụ sản xuất.
Hoạt động sản xuất tại các làng nghề hiện vẫn chủ yếu dựa vào kinh tế hộ gia đình. Toàn thành phố có gần 7.400 cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia các hoạt động ngành nghề nông thôn, trong đó có hơn 7.100 cơ sở là hộ gia đình, chiếm gần 97%; hơn 200 doanh nghiệp và 24 hợp tác xã, tổ hợp tác. Các làng nghề đang tạo việc làm cho khoảng 26.000 lao động với mức thu nhập bình quân 7 triệu đồng/người/tháng.
Tại làng nghề mộc truyền thống Thủy Triều ở phường Hòa Bình, TP Hải Phòng, ông Đỗ Văn Quý, Bí thư chi bộ Tổ dân phố số 6, cho biết, mặc dù mức thu nhập từ nghề truyền thống của quê hương ở mức khá cao (12 - 15 triệu đồng/tháng), nhưng nhiều thanh niên địa phương chọn đi làm tại các nhà máy, xí nghiệp bởi công việc đỡ vất vả hơn trong khi cho thu nhập tương đương hoặc cao hơn. Vì thiếu nguồn lao động kế cận, quy mô làng nghề ngày càng bị thu hẹp. Để giữ nghề, nhiều cơ sở phải đi thuê lao động ở địa phương khác.
Tại làng nghề nuôi trồng thủy sản Tân Thành, phường Dương Kinh, TP Hải Phòng, ông Nguyễn Văn Dảo, Giám đốc HTX Sản xuất - Kinh doanh - Dịch vụ nuôi trồng thủy sản Tân Thành, thông tin, vấn đề ô nhiễm môi trường tồn tại từ lâu khiến hiệu quả kinh tế từ nghề đem lại ngày càng giảm sút.
Theo tìm hiểu của phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, không chỉ tại làng nghề mộc truyền thống Thủy Triều và làng nghề nuôi trồng thủy sản Tân Thành kể trên, nhiều làng nghề trên địa bàn TP Hải Phòng hiện đang phải đối mặt với 2 vấn đề sống còn là thiếu nguồn nhân lực và ô nhiễm môi trường. Từ đó, dẫn tới số hộ làm nghề cũng như hiệu quả của nghề đem lại giảm sút.
Thu hồi danh hiệu, bằng công nhận đối với 28 làng nghề
Để có sự đánh giá, nhìn nhận tổng thể về các làng nghề trên địa bàn nói chung cũng như từng làng nghề cụ thể nói riêng, vừa qua, UBND TP Hải Phòng đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố cùng các sở, ngành, địa phương liên quan tiến hàng rà soát các làng nghề theo tiêu chí quy định.
Qua rà soát 60 làng nghề, TP Hải Phòng xác định, có 28 làng nghề không còn đáp ứng các tiêu chí bắt buộc về tỷ lệ hộ làm nghề và hiệu quả kinh tế - xã hội, đồng thời không còn khả năng phục hồi hay phát triển. Trong số này, có 13 làng nghề không có phương án bảo vệ môi trường và 1 trường hợp không còn phù hợp với quy hoạch chung của địa phương (làng nghề nuôi trồng thủy sản Tân Thành ở phường Dương Kinh).
UBND thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với UBND các xã, phường rà soát, hoàn thiện hồ sơ để tham mưu thực hiện trình tự, thủ tục thu hồi danh hiệu/bằng công nhận làng nghề theo đúng quy định tại Khoản 6, Điều 6 Nghị định số 52/2018/NĐ-CP.
Trên cơ sở này, vừa qua, UBND TP Hải Phòng đã ban hành Quyết định 3882/QĐ-UBND về việc thu hồi danh hiệu, bằng công nhận đối với 28 làng nghề trên địa bàn.
Theo đó, có 4 làng nghề bị thu hồi bằng công nhận, gồm: Làng nghề mây tre đan Chính Mỹ (phường Lê Ích Mộc); Làng nghề mây tre đan Tiên Sa (phường An Hải); Làng nghề mộc nội thất Kha Lâm (phường Phù Liễn); Làng nghề nuôi trồng thủy sản Tân Thành (phường Dương Kinh). 24 làng nghề bị thu hồi danh hiệu còn lại thuộc lĩnh vực công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp. Trong đó, có nhiều làng nghề nổi tiếng, như: Làng nghề dệt chiếu cói thôn Nhan Bầu (xã Hà Đông); Làng nghề làm hương Dưỡng Thái Bắc (xã Phú Thái)…
“Việc thu hồi danh hiệu, bằng công nhận không làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân đang hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh, đất đai, môi trường và các nội dung có liên quan tiếp tục được thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành”, Quyết định 3882/QĐ-UBND của UBND TP Hải Phòng nêu rõ.
Cùng với việc thu hồi đối danh hiệu, bằng công nhận, UBND TP Hải Phòng cũng chỉ đạo, đối với các làng nghề đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí, các sở, ngành và địa phương liên quan sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp bảo tồn, duy trì và phát triển. Còn đối với những làng nghề tuy chưa đạt đủ tiêu chí nhưng thuộc diện cần thiết bảo tồn, UBND các xã, phường chủ trì phối hợp cùng các cơ quan chức năng tham mưu đề xuất lộ trình từng bước để hoàn thiện các tiêu chí chưa đạt theo quy định./.
