Theo đó, chủ hộ kinh doanh cá thể có đăng ký kinh doanh – một lực lượng lao động đông đảo trong nền kinh tế – sẽ thuộc diện phải tham gia BHXH bắt buộc. Đây là lần đầu tiên nhóm đối tượng này được đưa vào hệ thống BHXH chính thức, cho thấy nỗ lực thu hẹp khoảng cách an sinh giữa lao động chính thức và phi chính thức.
Hàng triệu chủ hộ kinh doanh thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc Theo Điều 2 của Luật BHXH 2024, chủ hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh sẽ tham gia BHXH bắt buộc với mức đóng gồm: 3% vào quỹ ốm đau và thai sản 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất Chủ hộ có thể lựa chọn hình thức đóng hàng tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần.
Đặc biệt, theo quy định tại Điều 31, chủ hộ kinh doanh có thể lựa chọn mức lương làm căn cứ đóng, nhưng không được thấp hơn mức tham chiếu và không vượt quá 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Với mức tham chiếu hiện nay, mức đóng thấp nhất khoảng 585.000 đồng/tháng, tương đương 25% mức lương làm căn cứ đóng BHXH.
Nhiều nhóm lao động mới cũng được đưa vào diện bắt buộc, ngoài chủ hộ kinh doanh, Luật BHXH 2024 cũng mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc đối với các nhóm sau: Người lao động làm việc không trọn thời gian: Ký hợp đồng từ 1 tháng trở lên và có lương bằng hoặc trên mức tối thiểu. Người hoạt động không chuyên trách ở xã, thôn, tổ dân phố: Được mở rộng hưởng đầy đủ chế độ BHXH, bao gồm cả ốm đau và thai sản. Người quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã không hưởng lương: Như Tổng Giám đốc, Chủ tịch HĐQT, Kiểm soát viên…
Các đối tượng có thu nhập ổn định khác: Ủy ban Thường vụ Quốc hội có thể bổ sung theo đề xuất của Chính phủ.
Việc mở rộng này hướng đến mục tiêu bao phủ an sinh toàn dân, giảm bất bình đẳng giữa các nhóm lao động, đồng thời tạo nền tảng phát triển hệ thống BHXH đa tầng, linh hoạt và bền vững.
Việc đưa chủ hộ kinh doanh vào diện tham gia BHXH bắt buộc không chỉ đảm bảo quyền lợi về lâu dài cho chính người lao động mà còn góp phần quan trọng trong thúc đẩy công bằng xã hội và phát triển kinh tế bền vững.
Theo thống kê, hiện cả nước có hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể có đăng ký, chiếm tỷ lệ lớn trong nền kinh tế nhưng phần lớn chưa được tiếp cận các chính sách an sinh xã hội. Việc tham gia BHXH sẽ giúp họ được hưởng đầy đủ các chế độ như thai sản, ốm đau, hưu trí, tử tuất, thay vì chỉ dựa vào thu nhập kinh doanh hiện tại.
