Ủy ban nhân dân TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt, với mục tiêu hoàn tất các khâu chuẩn bị vào trước tháng 5/2026. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo tiền đề cho quá trình soạn thảo và trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành trong thời gian tiếp theo, đồng thời mở ra kỳ vọng về một khung pháp lý phù hợp với yêu cầu phát triển của đô thị lớn nhất cả nước.
Theo định hướng được nêu trong kế hoạch, việc xây dựng dự án luật không chỉ đơn thuần là hoàn thiện một văn bản pháp quy mà còn mang ý nghĩa kiến tạo nền tảng thể chế dài hạn. Trọng tâm là cụ thể hóa kịp thời và đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước, qua đó hình thành động lực phát triển ổn định, bền vững cho một đô thị đặc biệt với quy mô và vai trò ngày càng gia tăng trong nền kinh tế quốc gia.
Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch là cách tiếp cận mang tính tích hợp cao khi đồng thời triển khai ba nhiệm vụ chiến lược có liên quan chặt chẽ. Bao gồm việc tổng kết toàn diện Nghị quyết số 31-NQ/TW, xây dựng dự thảo nghị quyết mới của Trung ương, và song song với đó là nghiên cứu, đề xuất hồ sơ xây dựng dự án luật. Thành phố xác định đây là quá trình liên thông, trong đó thực tiễn đóng vai trò nền tảng, định hướng chính trị giữ vai trò dẫn dắt, còn thể chế pháp luật sẽ là kết quả cuối cùng được cụ thể hóa.
Để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả, công tác soạn thảo dự án luật được yêu cầu tuân thủ chặt chẽ các quy định hiện hành về trình tự, thủ tục lập pháp. Thành phố nhấn mạnh yêu cầu về tiến độ, chất lượng và tính thực tiễn của dự án luật, đồng thời đặt trong nguyên tắc Đảng lãnh đạo toàn diện. Vai trò của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị được đề cao, đặc biệt trong việc phối hợp tổ chức xây dựng cũng như triển khai thi hành luật sau này.
Ở góc độ chiến lược dài hạn, TP.HCM định hướng tiếp cận theo tư duy “kiến tạo phát triển”, trong đó khung thể chế cần được thiết kế theo hướng đồng bộ, linh hoạt nhưng vẫn nhất quán với mục tiêu phát triển chung của địa phương. Kế hoạch cũng yêu cầu xác định rõ các nhóm nhiệm vụ cụ thể, lĩnh vực ưu tiên, mốc thời gian triển khai và trách nhiệm của từng cơ quan liên quan, nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện được kiểm soát chặt chẽ và hiệu quả.
Về công tác chuẩn bị, trong tháng 4/2026, TP.HCM dự kiến thành lập Tổ phối hợp liên ngành (Tổ Biên tập) để chỉ đạo trực tiếp việc xây dựng dự án luật. Cùng với đó, các nguồn lực cần thiết, bao gồm nhân lực, cơ chế chính sách và điều kiện phục vụ công tác nghiên cứu, tham mưu cũng sẽ được chuẩn bị đầy đủ, hướng tới mục tiêu hoàn tất toàn bộ khâu chuẩn bị trước thời hạn đã đề ra.
Theo lộ trình, các bước triển khai tiếp theo sẽ bao gồm rà soát điều kiện và nguồn lực, đề xuất điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026 phù hợp với thực tiễn, tổ chức soạn thảo và trình Quốc hội xem xét thông qua. Đồng thời, TP.HCM cũng chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai thi hành luật ngay sau khi được ban hành, bảo đảm tính liên tục trong quá trình chuyển đổi thể chế.
Trong quá trình này, Sở Tư pháp được giao làm cơ quan đầu mối, chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan để tham mưu cho UBND TP.HCM. Cơ quan này cũng sẽ đóng vai trò cầu nối trong việc phối hợp với các bộ, ngành Trung ương được giao chủ trì soạn thảo, đồng thời thực hiện công tác báo cáo với các cấp có thẩm quyền, bao gồm Đảng ủy UBND TP.HCM và Thành ủy, nhằm bảo đảm dự án luật được xây dựng đúng định hướng và yêu cầu đặt ra.
