TP.HCM đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng nhằm hiện thực hóa lộ trình kiểm định khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy, phương tiện chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giao thông đô thị. Theo yêu cầu mới, các cơ quan quản lý và hệ thống đăng kiểm trên địa bàn thành phố phải đồng loạt rà soát, hoàn thiện hạ tầng, thiết bị và phương án tổ chức để sẵn sàng áp dụng quy chuẩn khí thải theo quy định của Trung ương.
Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, đơn vị này đã ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành và đơn vị liên quan chủ động triển khai Thông tư số 92 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong đó quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ. Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để tiến tới kiểm soát khí thải nhóm phương tiện phổ biến nhất tại đô thị đặc biệt như TP.HCM.
Trên cơ sở nghiên cứu kỹ nội dung Thông tư 92, Sở Xây dựng yêu cầu các cơ quan, đơn vị căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao để triển khai đồng bộ, bảo đảm việc áp dụng quy chuẩn diễn ra thống nhất, tránh chồng chéo hoặc bị động khi chính thức thực hiện. Việc chuẩn bị từ sớm được đánh giá là cần thiết, bởi TP.HCM hiện có số lượng xe mô tô, xe gắn máy rất lớn, kéo theo nhu cầu kiểm định khí thải được dự báo sẽ tăng nhanh trong thời gian tới.
Đối với các cơ sở đăng kiểm, yêu cầu đặt ra là phải khẩn trương rà soát lại toàn bộ mặt bằng hiện hữu, đồng thời sắp xếp, bố trí khu vực riêng phục vụ kiểm định và cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải cho xe mô tô, xe gắn máy. Diện tích khu vực này phải phù hợp với lưu lượng phương tiện, đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật, an toàn và tạo thuận lợi cho người dân khi đến kiểm định.
Song song với việc chuẩn bị mặt bằng, các đơn vị đăng kiểm cần chủ động phối hợp với các nhà cung cấp để kiểm tra, rà soát và hiệu chỉnh toàn bộ hệ thống thiết bị, dụng cụ kiểm định đang sử dụng. Việc vận hành, bảo dưỡng thiết bị phải bảo đảm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở đăng kiểm, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về đo lường, kiểm định và hiệu chuẩn.
Riêng đối với thiết bị đo khí thải phục vụ kiểm định xe mô tô, xe gắn máy, Sở Xây dựng nhấn mạnh yêu cầu phải được trang bị phần mềm quản lý kiểm định đồng bộ. Hệ thống này phải bảo đảm khả năng quản lý dữ liệu, kết nối và giám sát theo đúng quy định, qua đó nâng cao tính minh bạch và chính xác trong quá trình kiểm định. Các cơ sở đăng kiểm cũng phải bố trí khu vực đo khí thải tách biệt, bảo đảm điều kiện vận hành ổn định, an toàn và hạn chế tối đa các rủi ro phát sinh.
Không chỉ giới hạn trong phạm vi các trung tâm đăng kiểm, Sở Xây dựng còn khuyến khích các đơn vị nghiên cứu, xây dựng kế hoạch đầu tư, mua sắm bổ sung phương tiện và thiết bị đo để phục vụ công tác kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy ngoài cơ sở đăng kiểm, theo đúng quy định hiện hành. Giải pháp này được kỳ vọng sẽ góp phần mở rộng năng lực phục vụ, giảm áp lực cho hệ thống đăng kiểm khi việc kiểm định được triển khai trên diện rộng.
Bên cạnh đó, các cơ sở đăng kiểm được yêu cầu chủ động liên hệ với Cục Đăng kiểm Việt Nam để được hướng dẫn, cung cấp thông tin về các loại thiết bị đo khí thải phù hợp. Thiết bị được lựa chọn phải bảo đảm tương thích với chương trình phần mềm kiểm định khí thải và các cấu hình kỹ thuật liên quan, nhằm bảo đảm tính thống nhất và độ chính xác của kết quả kiểm định.
Theo chỉ đạo của Sở Xây dựng TP.HCM, các cơ sở đăng kiểm phải tổng hợp, báo cáo kết quả triển khai các nội dung nêu trên về sở trước ngày 26/2/2026. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các đơn vị cần kịp thời phản ánh để được hướng dẫn hoặc để Sở Xây dựng tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý theo đúng quy định. Đây được xem là bước chuẩn bị then chốt, tạo nền tảng cho việc kiểm soát khí thải xe hai bánh, góp phần cải thiện chất lượng môi trường không khí tại TP.HCM trong thời gian tới.
