Tháng 2/2026 đánh dấu loạt chính sách mới tác động mạnh đến tài chính, không gian số và đời sống xã hội

Bước sang tháng 2/2026, nhiều nghị định quan trọng của Chính phủ đồng loạt có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hoạt động tài chính - ngân hàng, quảng cáo trên môi trường số, bảo vệ quyền tác giả cũng như chế độ, chính sách dành cho các đội tuyển thể thao. Các quy định mới được đánh giá là nhằm tăng cường kỷ cương pháp luật, bảo vệ quyền lợi người dân và tạo hành lang pháp lý chặt chẽ hơn cho các lĩnh vực đang phát triển nhanh.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là Nghị định số 340/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, chính thức có hiệu lực từ ngày 9/2/2026. Nghị định này quy định đầy đủ các hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, cùng thẩm quyền xử phạt và lập biên bản trong lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng.

Đối với hoạt động kinh doanh vàng, nghị định đưa ra nhiều chế tài cụ thể. Hành vi mua, bán vàng miếng với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có giấy phép, hay sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán, sẽ bị xử phạt cảnh cáo. Trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần, mức phạt tiền được nâng lên từ 10 đến 20 triệu đồng. Mức phạt này cũng áp dụng với hành vi không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, các vi phạm như không niêm yết công khai giá mua - bán vàng, không công bố tiêu chuẩn sản phẩm hoặc không ghi nhãn hàng hóa khi sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ hay vàng miếng có thể bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng.

Nghị định 340/2025/NĐ-CP cũng siết chặt quản lý hoạt động mua bán ngoại tệ. Việc trao đổi ngoại tệ giữa cá nhân với cá nhân, hoặc tại tổ chức không được phép thu đổi, nếu giá trị dưới 1.000 USD sẽ bị cảnh cáo. Tuy nhiên, khi giá trị giao dịch tăng lên, mức xử phạt sẽ tương ứng cao hơn: từ 10-20 triệu đồng với giao dịch từ 1.000 đến dưới 10.000 USD; 20-30 triệu đồng với giao dịch từ 10.000 đến dưới 100.000 USD; và lên tới 80-100 triệu đồng nếu giá trị từ 100.000 USD trở lên.

Song song với lĩnh vực tài chính - ngân hàng, hoạt động quảng cáo trên môi trường mạng cũng được điều chỉnh mạnh mẽ thông qua Nghị định số 342/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/2/2026. Nghị định này hướng dẫn chi tiết Luật Quảng cáo, trong đó dành sự quan tâm đặc biệt đến quảng cáo trực tuyến, nhất là các hình thức quảng cáo không ở vùng cố định.

Theo quy định mới, quảng cáo hiển thị không cố định, thường che khuất nội dung chính và làm gián đoạn trải nghiệm người dùng, phải bảo đảm người sử dụng có thể tắt quảng cáo chỉ với một lần tương tác. Nghị định nghiêm cấm việc sử dụng biểu tượng tắt giả hoặc khó nhận biết. Với quảng cáo hình ảnh tĩnh, không được thiết lập thời gian chờ; còn với quảng cáo dạng chuỗi hình ảnh động hoặc video, thời gian chờ tối đa trước khi tắt là 5 giây. Đồng thời, các nền tảng phải bố trí rõ ràng biểu tượng và hướng dẫn để người dùng phản ánh quảng cáo vi phạm pháp luật, cũng như tiếp nhận, xử lý kịp thời và phản hồi kết quả theo quy định.

Cùng thời điểm, Nghị định số 341/2025/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực quyền tác giả và quyền liên quan cũng chính thức có hiệu lực từ ngày 15/2/2026. Nghị định quy định chi tiết 35 hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, với hình thức xử phạt chính là phạt tiền. Mức phạt tối đa đối với cá nhân lên tới 250 triệu đồng, còn đối với tổ chức là 500 triệu đồng.

Ngoài ra, các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, hoặc tước quyền sử dụng thẻ giám định viên, giấy chứng nhận tổ chức giám định trong thời hạn từ 1 đến 3 tháng cũng được áp dụng. Đáng lưu ý, với cùng một hành vi vi phạm, tổ chức sẽ chịu mức phạt gấp đôi cá nhân.

Bên cạnh các quy định mang tính quản lý và chế tài, tháng 2/2026 cũng đánh dấu việc thực thi Nghị định số 349/2025/NĐ-CP về chế độ, chính sách đối với thành viên đội thể thao tham gia tập trung tập huấn và thi đấu. Nghị định này bao phủ rộng đối tượng từ huấn luyện viên, vận động viên các đội tuyển quốc gia, đội tuyển trẻ, đội tuyển ngành, địa phương, đến nhân viên y tế đội tuyển, đội tuyển trẻ quốc gia hưởng lương hoặc không hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Các chính sách được quy định cụ thể, bao gồm tiền lương, chế độ dinh dưỡng, đãi ngộ đặc thù, chăm sóc sức khỏe, đào tạo văn hóa, giải quyết việc làm, bảo hiểm và tiền thưởng, nhằm bảo đảm điều kiện tốt hơn cho các thành viên đội tuyển trong quá trình tập huấn và thi đấu.

Việc đồng loạt triển khai các nghị định từ tháng 2/2026 cho thấy nỗ lực của Chính phủ trong việc hoàn thiện khung pháp lý, vừa tăng cường kỷ luật thị trường, vừa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia đời sống kinh tế - xã hội.