Tháng 11 về vùng đất mỏ

​Tháng 11 năm 2026 này mang một ý nghĩa lịch sử vô cùng đặc biệt: Kỷ niệm 90 năm Ngày truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than (12/11/1936 - 12/11/2026). Đặc biệt hơn nữa, đây cũng là thời khắc đánh dấu một mốc son chói lọi khi Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Giữa thời khắc giao hòa giữa quá khứ hào hùng và tương lai rộng mở, hành trình "từ nâu sang xanh" của vùng đất mỏ bỗng trở nên rực rỡ và đầy kiêu hãnh hơn bao giờ hết.

​Ngọn lửa lịch sử 90 năm "Kỷ luật và đồng tâm"

​Nhắc đến tháng 11 ở Quảng Ninh là nhắc đến cội nguồn của giai cấp công nhân Việt Nam, nơi tiếng còi xưởng, tiếng búa máy và tiếng hát vang vọng từ những vỉa than đã trở thành một phần máu thịt của lịch sử đấu tranh cách mạng.

​Trở lại dòng chảy thời gian của những năm đầu thế kỷ XX, dưới ách thống kê tàn bạo của thực dân Pháp và tư bản mỏ, những người thợ mỏ Quảng Ninh phải sống trong cảnh "một cổ hai tròng", lầm than, đói khổ nơi hầm sâu, lò chợ. Lao động cực nhọc là thế, nhưng đổi lại chỉ là đồng lương chết đói và sự áp bức bóc lột đến tận xương tủy. Thế nhưng, chính trong hoàn cảnh tôi luyện khắc nghiệt ấy, ý thức giai cấp và tinh thần yêu nước đã bừng sáng.

​Ngày 12/11/1936 đã ghi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi, cuộc tổng đình công của hơn 3 vạn thợ mỏ Vùng mỏ đã nổ ra và giành thắng lợi vang dội. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, với khẩu hiệu "Kỷ luật và đồng tâm", những người thợ mỏ đã buộc giới chủ tư bản Pháp phải nhượng bộ, chấp nhận các yêu sách về dân sinh, dân chủ.

​“Kỷ luật và đồng tâm, chúng ta sẽ thắng”, câu khẩu hiệu ấy không chỉ là phương châm hành động trong cuộc bãi công năm xưa, mà đã trở thành huyết mạch, thành DNA tinh thần của bao thế hệ người thợ mỏ qua gần một thế kỷ qua.

​Trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân và đế quốc, vùng mỏ Quảng Ninh vừa là hậu phương vững chắc, vừa là pháo đài kiên cường. Lớp lớp thế hệ thợ mỏ vừa "tay búa, tay súng", vừa hăng hái thi đua sản xuất "than như lương thực của Tổ quốc", vừa trực tiếp chiến đấu và lập nên nhiều chiến công hiển hách.

Ngày 12/11/1936 - 12/11/2026, nhân kỷ niệm 90 năm Ngày truyền thống, ôn lại lịch sử hào hùng ấy không chỉ để tri ân các thế hệ đi trước, mà còn là dịp để mỗi người con vùng mỏ tự nhắc nhở mình về trách nhiệm tiếp lửa, giữ gìn và phát huy truyền thống vẻ vang trong kỷ nguyên mới.

​Năm 2026 không chỉ gợi nhắc về một quá khứ oai hùng, mà còn chứng kiến một sự kiện mang tính bước ngoặt làm thay đổi diện mạo và vị thế của địa phương vùng Đông Bắc của Tổ Quốc, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

​Đây là thành quả của tầm nhìn chiến lược dài hạn, sự đoàn kết, nỗ lực không ngừng nghỉ của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân các dân tộc tại Quảng Ninh suốt nhiều thập kỷ qua. Từ một tỉnh vùng biên còn nhiều khó khăn, Quảng Ninh đã vươn lên trở thành một cực tăng trưởng năng động, toàn diện của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Những cung đường cao tốc nối liền mạch, cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, hệ thống cảng biển du lịch và logistics tầm cỡ quốc tế đã biến Quảng Ninh thành một "siêu kết nối" khu vực và toàn cầu.

Không những thế, Quảng Ninh còn là địa phương đi đầu trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng, cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, luôn dẫn đầu cả nước về các chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Một thành phố trẻ không chỉ phát triển kinh tế, Quảng Ninh đặc biệt chú trọng đến việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, thu hẹp khoảng cách vùng miền, xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu và đô thị văn minh, đáng sống.

​Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2026 chính là sự ghi nhận xứng đáng cho những kỳ tích phát triển mà Quảng Ninh đã đạt được, đồng thời mở ra không gian phát triển mới, tầm vóc mới cho vùng đất mỏ giàu truyền thống.

Khát vọng phát triển bền vững "từ nâu sang xanh"

​Nếu như màu "nâu" của than đá từng là biểu tượng hào hùng nuôi sống nền kinh tế quốc gia suốt nhiều thập kỷ, thì hôm nay Quảng Ninh đang viết tiếp câu chuyện của mình bằng một gam màu mới: Màu xanh của sự phát triển bền vững, kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng xanh.

​Chuyển đổi từ "nâu sang xanh" không phải là một sự phủ nhận quá khứ, mà là một bước lùi chiến lược để tiến xa hơn, là sự dũng cảm thay đổi mô hình tăng trưởng để thích ứng với thời đại mới, thời đại mà biến đổi khí hậu và phát triển bền vững là thước đo của văn minh nhân loại.

​Ngành công nghiệp khai thác Than, "trái tim" của kinh tế vùng mỏ không đứng ngoài cuộc chơi chuyển đổi xanh. Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và các đơn vị trên địa bàn đã và đang triển khai mạnh mẽ các giải pháp: ​Đổi mới công nghệ khai thác, ưu tiên cơ giới hóa, tự động hóa và chuyển đổi số toàn diện nhằm giảm thiểu tối đa tác động đến môi trường; ​Trồng hoàn nguyên môi trường tại các bãi thải mỏ, biến những vỉa đất đá xám xịt ngày nào thành những đồi thông xanh ngát, những công viên sinh thái thanh bình; ​Kiểm soát chặt chẽ phát thải bụi, nước thải mỏ, hướng tới mục tiêu khai thác than sạch, thân thiện với môi trường.

Theo các số liệu thống kê cho thấy, ​bên cạnh ngành công nghiệp khai khoáng được làm sạch và thu hẹp tỷ trọng một cách khoa học, Quảng Ninh đã kiến tạo nên một không gian kinh tế đa dạng với các trụ cột mới. Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn với việc bảo tồn và phát huy mạnh mẽ các giá trị vốn có của Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long, Yên Tử, Quan Lạn, Cô Tô, Cái Chiên... Qua đó, thu hút hàng triệu du khách quốc tế mỗi năm bằng chất lượng dịch vụ đẳng cấp và cam kết phát triển du lịch xanh.

Cùng với đó, tận dụng lợi thế bờ biển dài, Quảng Ninh đang nghiên cứu đẩy mạnh phát triển điện gió, điện khí và các ngành kinh tế biển bền vững. Các khu kinh tế ven biển như Vân Đồn, Quảng Yên đang trở thành "thỏi nam châm" thu hút các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới với tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư khắt khe “công nghệ sạch, không phát thải lớn”.

​Vững bước tương lai

Tối 7/11 vừa qua, tại Quảng trường 12/11 (phường Cẩm Phả), Đảng bộ thành phố Quảng Ninh cùng Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và Binh đoàn 19 - Bộ Quốc phòng long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 90 năm Ngày truyền thống công nhân Vùng mỏ - Truyền thống ngành Than 12/11 (1936 - 2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba.

Tại Lễ kỷ niệm, Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường, nhấn mạnh, cách đây tròn 90 năm, ngày 12/11/1936, dưới sự lãnh đạo của Đảng, hàng vạn thợ mỏ đã đấu tranh, làm nên thắng lợi của cuộc Tổng bãi công của công nhân Vùng mỏ. Phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, suốt 90 năm qua, các thế hệ cán bộ, công nhân và nhân dân Vùng mỏ đã đoàn kết, anh dũng, vượt qua mọi khó khăn, gian khổ thi đua lao động sản xuất, lập nhiều thành tích trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trong dòng chảy lịch sử của Vùng mỏ, Quảng Ninh và ngành Than đã gắn bó máu thịt, cùng nhau tạo dựng nên những giá trị đặc trưng của vùng đất và con người nơi đây. Những tầng than nằm sâu trong lòng đất đã tạo nên nguồn lực phát triển; đồng thời ý chí, trí tuệ, mồ hôi và sự hy sinh của các thế hệ thợ mỏ đã góp phần làm nên cốt cách, bản lĩnh và sức sống của Vùng mỏ hôm nay.

Từ nền tảng phát triển dựa nhiều vào khai thác tài nguyên, Quảng Ninh đã kiên trì đổi mới, chuyển dịch mô hình tăng trưởng, phát triển hạ tầng chiến lược, mở rộng không gian đô thị, dịch vụ, du lịch, kinh tế biển và công nghiệp chế biến, chế tạo. Trong quá trình chuyển đổi, ngành Than tiếp tục giữ vai trò trụ cột quan trọng, vừa đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an ninh năng lượng, vừa chăm lo đời sống người lao động, thực hiện an sinh xã hội và góp phần xây dựng cộng đồng. Những nỗ lực đổi mới và phát triển đó đã tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ trong diện mạo, vị thế của Quảng Ninh. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 11,89%; 9 tháng năm 2026 đạt 12,54%, cao nhất cả nước.

Từ ngày 1/9/2026, Quảng Ninh chính thức trở thành thành phố, mở ra một giai đoạn phát triển mới với vị thế, tiềm lực và trách nhiệm cao hơn. Vị thế mới càng đòi hỏi Quảng Ninh và ngành Than phải nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình, cùng xác định tầm nhìn, mục tiêu và quyết tâm hành động, tiếp tục đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của thành phố, của ngành và đất nước…

​Tháng 11 về trên thành phố trực thuộc Trung ương Quảng Ninh mang theo cái lạnh đầu đông nhưng lòng người lại ấm áp lạ thường. Đi dọc những tuyến phố khang trang của thành phố mỏ hôm nay, ngắm nhìn những hàng cây xanh ngợp bóng, những công trình hiện đại vươn cao, và lắng nghe tiếng máy móc vận hành nhịp nhàng trong các công trường, hầm lò, ta cảm nhận rõ một sức sống mãnh liệt.

​90 năm Ngày truyền thống công nhân Vùng mỏ không chỉ là một mốc son lịch sử để tự hào, mà còn là bệ phóng tinh thần mạnh mẽ. Tinh thần "Kỷ luật và đồng tâm" của những người thợ mỏ năm xưa nay đã được thổi hồn vào tầm vóc mới của một đô thị trung ương hiện đại, thông minh và đáng sống.

​Từ than nâu truyền thống đến bầu trời xanh tương lai, Quảng Ninh đang chứng minh bản lĩnh của một vùng đất không bao giờ khuất phục trước thử thách, luôn biết cách tự làm mới mình để vươn lên tầm cao mới. Tháng 11 năm 2026, đất mỏ hiên ngang, rạng rỡ và sẵn sàng vững bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.