Nhận diện rào cản trong tiến trình số hóa
Trong xu thế hội nhập và chuyển dịch kinh tế hiện nay, khoa học - công nghệ cùng chuyển đổi số không còn dừng lại ở vai trò công cụ hỗ trợ mà đã trở thành trụ cột cốt lõi định hình năng lực cạnh tranh.
Nhìn vào thực tiễn triển khai tại Quảng Ninh, bên cạnh những bước tiến quan trọng về hạ tầng số và dịch vụ công, việc nhận diện chính xác các “rào cản” thể chế lẫn kỹ thuật đang đặt ra bài toán cấp thiết về quản trị.
Việc tập trung tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn này chính là chìa khóa mở đường cho cộng đồng doanh nghiệp bứt phá, hướng tới nền kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.
Bức tranh phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu khởi sắc, từ việc mở rộng hạ tầng kết nối cho đến sự chủ động tái cấu trúc mô hình vận hành của các tổ chức, doanh nghiệp.
Theo số liệu thống kê, 9 tháng năm 2026, Quảng Ninh hoàn thành 171/176 nhiệm vụ có thời hạn được Trung ương giao thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và Quyết định 204-QĐ/TW, đạt 97,16%; đang thực hiện đúng hạn 5/176 nhiệm vụ, chiếm 2,84%; 99 nhiệm vụ thường xuyên được thực hiện đảm bảo yêu cầu, chất lượng; không có nhiệm vụ quá hạn.
Đối với các nhiệm vụ được Trung ương giao thực hiện Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW và Quyết định số 88/QĐ-BCĐCP về 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, thành phố triển khai thực hiện 41 nhiệm vụ, trong đó đã hoàn thành 21 nhiệm vụ; đang thực hiện quá hạn 4 nhiệm vụ; đang thực hiện trong hạn 17 nhiệm vụ.
Đối với các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW theo các chương trình, kế hoạch, thông báo kết luận của thành phố, đã hoàn thành 34/65 nhiệm vụ có thời hạn, đạt 52,31%; đang thực hiện 31/65 nhiệm vụ.
Bên cạnh những kết quả đạt được, qua đối soát nội dung các nhiệm vụ, toàn thành phố còn 15 nhiệm vụ quá hạn, tập trung vào nhóm nhiệm vụ vướng thủ tục đầu tư, mua sắm, thuê dịch vụ và định mức; phụ thuộc hệ thống, phê duyệt hoặc hướng dẫn của Trung ương; vướng pháp lý chưa có hướng dẫn, làm sạch 100% cơ sở dữ liệu đất đai; chất lượng dữ liệu đầu vào; xúc tiến đầu tư doanh nghiệp công nghệ số...
Tại hội nghị đánh giá kết quả 9 tháng đầu năm, phương hướng nhiệm vụ những tháng cuối năm 2026. Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Quảng Ninh đã tập trung làm rõ những kết quả đạt được đồng thời thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế, điểm nghẽn liên quan đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện ở một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa thật sự quyết liệt; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số ở một số ngành, lĩnh vực chưa tạo chuyển biến rõ nét; hạ tầng số và trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số tại nhiều cơ quan, đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu; nguồn nhân lực chuyên trách về công nghệ thông tin và chuyển đổi số còn thiếu và chưa đồng đều giữa các cấp, nhất là ở cơ sở.
Trên cơ sở phân tích những kết quả, hạn chế và nguyên nhân, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ từng điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, nhất là đối với những nhiệm vụ đang quá hạn hoặc có nguy cơ chậm tiến độ.
Các ý kiến cũng tập trung xác định những nhiệm vụ cần ưu tiên trong 3 tháng cuối năm 2026, gắn rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương, bảo đảm các nhiệm vụ được giao có tiến độ cụ thể, có sản phẩm đầu ra và được kiểm tra, đôn đốc thường xuyên.
Dưới góc nhìn kinh tế xanh, chuyển đổi số và đổi mới công nghệ chính là phương thức hữu hiệu nhất giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, giảm thiểu tiêu hao năng lượng và cắt giảm dấu chân carbon trong quy trình sản xuất. Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đồng bộ dữ liệu trong nâng cao chất lượng phục vụ và quản trị, ông Trịnh Văn Mạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế, cho rằng việc đẩy mạnh ứng dụng giải pháp số không chỉ giải quyết các điểm nghẽn nội bộ mà còn trực tiếp cắt giảm thủ tục hành chính, mang lại giá trị thiết thực cho cộng đồng.
Dù ý thức được lợi ích dài hạn, khối doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn đang đứng trước bài toán khó về vốn đầu tư ban đầu cùng những rủi ro khi chuyển đổi mô hình kinh doanh. Rào cản này đòi hỏi sự vào cuộc mang tính chiến lược hơn từ phía chính quyền địa phương thông qua các chính sách khuyến khích, ưu đãi tín dụng xanh và tạo dựng môi trường kết nối hạ tầng đồng bộ.
Quyết tâm chính trị và cam kết hành động
Để đưa khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực tăng trưởng, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Quảng Ninh đã đưa ra những định hướng chỉ đạo quyết liệt cho chặng đường nước rút quý IV/2026.
Trưởng Ban Chỉ đạo, Bí thư Thành ủy Quản Minh Cường nhấn mạnh: “Quảng Ninh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với vị thế thành phố, không gian phát triển rộng hơn, yêu cầu và mục tiêu đặt ra cao hơn. Để đạt được các mục tiêu phát triển trong giai đoạn tới, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải thực sự trở thành nền tảng, động lực quan trọng”.
Bí thư Thành ủy Quản Minh Cường yêu cầu trước hết tập trung nâng cao nhận thức và năng lực thực thi cho người đứng đầu các ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị và đội ngũ cán bộ làm nhiệm vụ khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Phải giải quyết điểm nghẽn về nhận thức, làm cho cán bộ hiểu đúng bản chất, vai trò của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; gắn khoa học công nghệ với đời sống thực tiễn và trách nhiệm cá nhân, cơ quan đơn vị trong việc ứng dụng KHCN, chuyển đổi số.
Cùng với đó, phải tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, dữ liệu và hạ tầng số. Khẩn trương hoàn thiện các cơ sở dữ liệu được Trung ương giao; làm sạch, chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả dữ liệu, từng bước hình thành kho dữ liệu dùng chung phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và cung cấp dịch vụ cho người dân, doanh nghiệp. Từ nay đến cuối năm, tập trung rà soát, bổ sung, mua sắm trang thiết bị cần thiết, bảo đảm yêu cầu vận hành hạ tầng mạng, hạ tầng số. Việc đầu tư phải có tính đồng bộ, tránh manh mún, lạc hậu, ưu tiên công nghệ mới. Đồng thời, tăng cường bảo đảm an toàn, an ninh mạng.
Nhấn mạnh nguồn nhân lực phải được xác định là một trong những yếu tố quyết định, đồng chí Bí thư Thành ủy Quảng Ninh yêu cầu đẩy mạnh thu hút, tuyển dụng nhân lực trẻ có chuyên môn về khoa học, công nghệ, công nghệ thông tin và chuyển đổi số.
Cùng với đó là cần tạo chuyển biến mạnh hơn trong huy động và sử dụng nguồn lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; lấy doanh nghiệp làm trung tâm của quá trình ứng dụng, đổi mới và tạo ra giá trị mới; tổ chức phát động phong trào đổi mới sáng tạo, cải cách phong cách, phương pháp làm việc trong mô hình thành phố. Đồng thời, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, gắn kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.
Quý cuối cùng của năm là khoảng thời gian rất ngắn, yêu cầu đặt ra là quyết tâm phải cao hơn, hành động phải quyết liệt hơn, trách nhiệm phải rõ hơn và kết quả phải thực chất hơn, đồng chí Bí thư Thành ủy Quảng Ninh đề nghị các cấp, ngành, địa phương phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành cao nhất các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2026, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới của thành phố.
