Giá nguyên vật liệu tăng cao, nhiều doanh nghiệp khốn đốn
Theo kết quả khảo sát quý II/2025 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) đối với các doanh nghiệp xây dựng cho thấy, khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp và các nhà thầu xây dựng phải đối mặt là giá nguyên vật liệu xây dựng tăng cao.
Kết quả khảo sát cho thấy, có tới 57,2% số doanh nghiệp cho biết giá nguyên vật liệu xây dựng tăng cao đã ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất-kinh doanh, tăng tới 10,1 điểm phần trăm so với quý I/2025 (là mức tăng cao số kỷ lục trong các kỳ điều tra hằng quý gần đây).
Kết quả khảo sát cũng cho thấy trong quý II/2025, có tới 54,0% doanh nghiệp cho biết chi phí nguyên vật liệu trực tiếp của doanh nghiệp tăng so với quý I/2025.
Lý giải nguyên nhân gia tăng, Cục Thống kê cho rằng, đầu tư công dồn dập vào các dự án hạ tầng lớn (cao tốc, cảng, sân bay…) khiến nhu cầu cát, đá, thép, xi-măng tăng đột biến. Thêm vào đó, nguồn cát và đá phục vụ xây dựng ở một số địa phương còn xảy ra hiện tượng khan hiếm cục bộ, do tình trạng thiếu nguồn cung cấp: mỏ hết hạn, bị gián đoạn khai thác, sạt lở.
Chi phí nguyên liệu đầu vào-năng lượng-vận chuyển tăng làm cho giá vật liệu xây dựng có xu hướng tăng. Giá thép tăng nhẹ do giá phôi, quặng sắt thế giới tăng; giá nhựa đường cũng tăng do xăng dầu tăng và chi phí vận chuyển tăng nhẹ. Riêng đối với xi-măng, dù giá tương đối ổn định trong tháng 6, nhưng chi phí nguyên liệu và điện than tăng khiến áp lực chi phí gia tăng.
Ngoài ra, tâm lý tích trữ hàng hóa tại một số đại lý, doanh nghiệp trung gian cũng góp phần đẩy giá vật liệu lên trong ngắn hạn.
Cũng theo Cục Thống kê, biến động giá vật liệu xây dựng cũng có ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong ngành xây dựng.
Chi phí đầu vào tăng làm tăng tổng chi phí thi công, ảnh hưởng đến lợi nhuận và hiệu quả tài chính của các hợp đồng đã ký theo đơn giá cố định. Nếu giá tăng cao trong thời gian dài có thể làm chậm tiến độ thi công của các công trình, buộc các chủ đầu tư, nhà thầu phải điều chỉnh kế hoạch tài chính, tiến độ và công nghệ.
Giải pháp nào khi giá vật liệu xây dựng tăng cao?
Trước diễn biến bất thường của thị trường vật liệu xây dựng, ngày 10/6, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ban hành Công điện số 85/CĐ-TTg về tăng cường các giải pháp quản lý, bình ổn giá vật liệu xây dựng.
Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Xây dựng khẩn trương cho rà soát, chỉ đạo, hướng dẫn địa phương rà soát, đánh giá, tổng hợp nhu cầu vật liệu xây dựng trên địa bàn; phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, chỉ đạo địa phương quy hoạch, xác định các mỏ, nguồn cung, công suất, khả năng cung cấp để bảo đảm cân đối cung cầu, kịp thời xử lý ngay khó khăn vướng mắc, nhất là thiếu hụt cục bộ trên từng địa bàn, địa phương và trên toàn quốc.
Bộ trưởng Bộ Công thương chỉ đạo cơ quan chức năng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý; xử lý triệt để hàng hóa vật liệu xây dựng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.
Bộ Công an chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan điều tra, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân có hành vi thao túng thị trường, đầu cơ trục lợi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng và những hành vi bao che, bảo kê, tham nhũng, làm ngơ để tình trạng vi phạm tái diễn, không xử lý triệt để.
