Chính sách thuế mới tạo dư địa giảm chi phí và ổn định thị trường
Việc điều chỉnh giá xăng dầu trong nước lần này được thực hiện trên cơ sở Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP do Chính phủ ban hành ngày 31/10/2026. Theo quy định, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng được điều chỉnh về 0% trong khoảng thời gian từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.
Ngay sau khi chính sách thuế mới có hiệu lực, Bộ Công Thương đã thông báo điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, áp dụng từ 0h ngày 1/11. Theo đó, xăng E5RON92 có mức giá tối đa 24.223 đồng/lít, thấp hơn 1.804 đồng/lít so với mức giá trước điều chỉnh. Xăng E10RON95-III cũng được giảm 1.575 đồng/lít, xuống còn 24.159 đồng/lít. Đáng chú ý, giá bán của xăng E10RON95-III hiện thấp hơn E5RON92 khoảng 64 đồng/lít.
Trong khi đó, các mặt hàng dầu không ghi nhận mức giảm tương ứng. Giá dầu diesel 0.05S được công bố ở mức 30.246 đồng/lít, tăng 696 đồng/lít; dầu mazut 180CST 3.5S có giá 23.596 đồng/kg, tăng 223 đồng/kg.
Tại kỳ điều hành này, cơ quan quản lý tiếp tục duy trì mức trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu ở mức 0 đồng đối với các mặt hàng xăng sinh học. Việc không sử dụng nguồn quỹ để can thiệp vào giá bán cho thấy đợt điều chỉnh lần này chủ yếu gắn với thay đổi chính sách thuế, đồng thời được thực hiện theo phương án điều hành giá của liên bộ Công Thương - Tài chính.
Các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối xăng dầu có trách nhiệm điều chỉnh giá bán theo mức giá mới, bảo đảm hoàn thành trước hoặc tại thời điểm 0h ngày 1/11. Từ thời điểm này cho đến khi Bộ Công Thương công bố giá cơ sở của kỳ điều hành tiếp theo, việc quyết định giá bán xăng dầu tiếp tục được thực hiện theo các quy định hiện hành.
Việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% được triển khai trong bối cảnh giá năng lượng vẫn là một trong những yếu tố tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận tải và sinh hoạt. Khi một sắc thuế được tạm thời điều chỉnh về mức 0%, giá bán lẻ xăng có thêm dư địa giảm, qua đó góp phần hạn chế áp lực chi phí đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Theo Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP, chính sách này trước mắt được áp dụng trong 5 tháng, từ đầu tháng 11/2026 đến hết tháng 3/2027. Trong trường hợp cần thay đổi thời hạn thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng hoặc ổn định thị trường xăng dầu, Bộ Công Thương sẽ đề xuất với Bộ Tài chính để báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.
Tác động của việc giảm thuế cũng có thể được nhìn nhận qua tương quan giá xăng giữa Việt Nam và một số quốc gia trong khu vực. Số liệu do Bộ Công Thương công bố ngày 31/10/2026 cho thấy, giá xăng tại Thái Lan ở mức 32.550 đồng/lít, trong đó có sự hỗ trợ từ chính sách trợ giá của Chính phủ. Tại Campuchia, giá bán là 32.010 đồng/lít, cũng được trợ giá; Lào ghi nhận mức 48.276 đồng/lít, còn Trung Quốc ở mức 36.125 đồng/lít theo cơ chế giá do Chính phủ khống chế.
Trong khi đó, giá xăng E10RON95-III tại Việt Nam không vượt quá 24.159 đồng/lít. Như vậy, giá xăng trong nước đang thấp hơn đáng kể so với các quốc gia có chung đường biên giới. Đây là một yếu tố có ý nghĩa đối với việc kiểm soát chi phí năng lượng trong nước, nhất là khi hoạt động sản xuất và lưu thông hàng hóa vẫn chịu ảnh hưởng từ biến động giá nhiên liệu trên thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, việc duy trì mặt bằng giá hợp lý cần đi cùng yêu cầu bảo đảm nguồn cung ổn định. Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát trách nhiệm cung ứng xăng dầu của các thương nhân đầu mối và thương nhân phân phối. Những trường hợp vi phạm quy định trong hoạt động kinh doanh, gây ảnh hưởng đến nguồn cung thị trường sẽ bị xử lý theo quy định.
Giảm áp lực lạm phát, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế
Không chỉ tác động trực tiếp đến giá nhiên liệu, việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng còn được đặt trong tổng thể các giải pháp điều hành kinh tế vĩ mô. Giá xăng dầu có mối liên hệ với nhiều lĩnh vực, từ vận tải, logistics đến sản xuất công nghiệp và phân phối hàng hóa. Vì vậy, biến động của mặt hàng này có thể lan tỏa đến mặt bằng giá cả, ảnh hưởng đến sức mua và chi phí hoạt động của doanh nghiệp.
Tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội của Quốc hội ngày 31/10, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng cùng với phương án giảm giá điện dự kiến sẽ tạo thêm dư địa khoảng 0,07 điểm phần trăm để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra.
Thông tin này cho thấy các giải pháp về thuế và giá năng lượng đang được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với nhiệm vụ ổn định kinh tế vĩ mô. Khi chi phí nhiên liệu và điện năng được kiểm soát tốt hơn, doanh nghiệp có thêm điều kiện duy trì hoạt động, hạn chế việc chuyển toàn bộ chi phí đầu vào tăng cao sang giá bán sản phẩm. Qua đó, sức ép lên chỉ số giá tiêu dùng cũng có thể được giảm bớt.
Trước kỳ điều hành ngày 1/11, giá xăng dầu trong nước từng được điều chỉnh tăng ở tất cả các mặt hàng do tác động từ diễn biến thị trường thế giới. Mức tăng đối với xăng dao động 500 - 700 đồng/lít, trong khi các mặt hàng dầu tăng khoảng 300 - 700 đồng/lít. Bởi vậy, đợt giảm giá lần này không chỉ phản ánh tác động của chính sách thuế mới mà còn cho thấy yêu cầu linh hoạt trong điều hành thị trường năng lượng trước những biến động khó lường.
Trong thời gian tới, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì nguồn cung, kiểm soát hoạt động phân phối và bảo đảm mức giảm thuế được phản ánh đầy đủ vào giá bán. Cùng với đó, việc theo dõi diễn biến giá năng lượng thế giới và phối hợp các công cụ điều hành cần tiếp tục được chú trọng nhằm tránh những biến động bất thường trên thị trường.
Việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% vì thế không chỉ mang ý nghĩa giảm giá nhiên liệu trong ngắn hạn mà còn là một giải pháp hỗ trợ điều hành kinh tế. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng đặt ra yêu cầu cao, kiểm soát chi phí đầu vào và giữ ổn định mặt bằng giá sẽ là những yếu tố quan trọng góp phần tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
