Nhà máy điện rác Greenity Nam Định 1.760 tỷ đồng sắp tiếp nhận rác

Sau khi được cấp giấy phép môi trường ngày 5/11, Nhà máy điện rác Greenity Nam Định tại phường Mỹ Lộc, tỉnh Ninh Bình, đã cơ bản hoàn thiện các hạng mục chính, chạy thử thiết bị và dự kiến tiếp nhận rác từ tháng 11/2026, vận hành thương mại vào tháng 3/2027.

Sau nhiều lần lùi tiến độ, Nhà máy điện rác Greenity Nam Định tại phường Mỹ Lộc, tỉnh Ninh Bình, đã bước vào giai đoạn sẵn sàng vận hành. Với tổng mức đầu tư khoảng 1.760 tỷ đồng, công suất xử lý 950 tấn rác mỗi ngày đêm và công suất phát điện 15 MW, đây là một trong những dự án đốt rác phát điện quy mô lớn tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ, được kỳ vọng tháo gỡ bài toán rác thải sinh hoạt vốn đang gây áp lực nặng nề lên các bãi chôn lấp của địa phương.

Theo thông tin được ghi nhận ngày 17/11/2026, nhà máy đã được UBND tỉnh Ninh Bình cấp giấy phép môi trường vào ngày 5/11. Các hạng mục chính đã cơ bản hoàn thiện, hệ thống thiết bị đã được chạy thử đơn động và liên động. Theo kế hoạch được UBND tỉnh phê duyệt, nhà máy dự kiến bắt đầu tiếp nhận rác từ tháng 11/2026 và hoàn thành vận hành thương mại vào tháng 3/2027.

Nhà máy điện rác Ninh Bình 1.760 tỷ đồng hoàn thiện các hạng mục chính

Nhà máy điện rác Greenity Nam Định do Công ty cổ phần Năng lượng Greenity Nam Định làm chủ đầu tư, nằm tại khu vực trước đây thuộc huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, nay là phường Mỹ Lộc, tỉnh Ninh Bình sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Theo thiết kế, nhà máy có công suất xử lý 950 tấn rác mỗi ngày đêm, gồm 900 tấn rác thải sinh hoạt và 50 tấn rác thải công nghiệp thông thường, kết hợp phát điện với công suất 15 MW.

Việc được cấp giấy phép môi trường ngày 5/11 là cột mốc pháp lý quan trọng, cho phép nhà máy đủ điều kiện tiếp nhận và xử lý chất thải theo đúng quy định. Giấy phép này đồng thời đặt ra các yêu cầu cụ thể về xử lý khí thải, nước thải và giám sát môi trường mà chủ đầu tư phải tuân thủ trong suốt quá trình vận hành. Đến nay, các hạng mục chính của nhà máy đã cơ bản hoàn thiện, toàn bộ hệ thống thiết bị đã trải qua giai đoạn chạy thử đơn động, tức là kiểm tra từng thiết bị riêng lẻ, và chạy thử liên động, tức là kiểm tra sự phối hợp vận hành của cả dây chuyền.

Theo ghi nhận tại nhà máy, quy trình tiếp nhận rác được tổ chức khép kín. Các xe vận chuyển rác khi đến nhà máy sẽ đi qua trạm cân để xác định khối lượng, sau đó di chuyển theo cầu dẫn vào khu vực sảnh tiếp nhận trước khi đổ rác xuống bể chứa. Khu vực tiếp nhận được bố trí 4 cửa đổ rác, kết hợp hệ thống thu gom nước rỉ rác để dẫn về khu xử lý chuyên biệt. Việc kiểm soát các nguồn phát thải ngay từ khâu tiếp nhận được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm hoạt động xử lý rác an toàn, hiệu quả và hạn chế tác động tới khu dân cư xung quanh.

Bể chứa rác là một trong những hạng mục quan trọng nhất của nhà máy, với sức chứa hơn 10.000 tấn rác. Bể được thiết kế với các yêu cầu nghiêm ngặt về chống thấm và kiểm soát mùi, nhằm ngăn nước rỉ rác thẩm thấu ra môi trường, đồng thời hạn chế mùi phát sinh từ rác thải phát tán ra khu vực xung quanh. Với sức chứa này, bể có thể tích trữ lượng rác tương đương khoảng 10 ngày vận hành ở công suất thiết kế, tạo độ chủ động cho nhà máy khi có biến động về nguồn rác đầu vào hoặc trong thời gian bảo dưỡng thiết bị.

Từ bể chứa, rác thải được đưa vào hệ thống lò đốt. Nhiệt lượng sinh ra trong quá trình đốt được thu hồi để tạo hơi nước có nhiệt độ và áp suất cao, phục vụ quá trình phát điện. Theo ông Nguyễn Tiến Ngọc, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Nhà máy Điện rác Greenity Nam Định, toàn bộ bề mặt bên trong lò đốt được bảo vệ bằng lớp vật liệu chịu lửa chuyên dụng. Lớp vật liệu này không chỉ chịu được nhiệt độ cao mà còn hạn chế tác động ăn mòn từ các thành phần có tính axit phát sinh trong quá trình đốt rác, qua đó bảo vệ kết cấu kim loại và kéo dài tuổi thọ thiết bị. Trước đó, vào tháng 2/2026, dự án được giới thiệu là áp dụng công nghệ lò đốt Martin của Đức trên sàn nghiêng động, công nghệ phổ biến tại nhiều nước châu Âu, cho phép xử lý rác sinh hoạt hỗn hợp mà không cần phân loại sơ bộ phức tạp.

Quy trình đốt rác phát điện và hệ thống kiểm soát môi trường

Sau quá trình đốt, hơi nước được dẫn tới hệ thống turbine hơi. Tại đây, turbine chuyển hóa năng lượng của dòng hơi thành chuyển động quay, kéo máy phát điện hoạt động. Với công suất phát điện thiết kế 15 MW, nhà máy được kỳ vọng tận dụng hiệu quả nguồn năng lượng từ rác thải, góp phần giảm áp lực chôn lấp và bổ sung nguồn điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Để duy trì hoạt động của hệ thống phát điện, nhà máy được trang bị khu vực nhà bơm đa năng, đảm nhiệm việc cung cấp và tuần hoàn nước làm mát. Sau khi đi qua turbine, hơi nước được làm lạnh, ngưng tụ trở lại thành nước để tiếp tục tham gia chu trình sản xuất hơi.

Vấn đề được người dân và dư luận quan tâm nhất đối với các nhà máy đốt rác là khí thải và mùi. Theo giấy phép môi trường, hệ thống xử lý khí thải của nhà máy được thiết kế với nhiều công đoạn, từ khử oxit nitơ (NOx), xử lý khí axit đến sử dụng than hoạt tính để kiểm soát dioxin, furan và hệ thống lọc bụi túi vải. Khí thải sau xử lý được quan trắc tự động, liên tục, với dữ liệu truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình để phục vụ công tác giám sát. Cơ chế truyền dữ liệu trực tiếp này giúp cơ quan quản lý theo dõi chất lượng khí thải theo thời gian thực, kịp thời phát hiện và yêu cầu xử lý khi các chỉ số vượt ngưỡng cho phép.

Để kiểm soát mùi phát sinh từ khu vực lưu chứa rác, nhà máy còn được trang bị hệ thống thu gom, xử lý khí thải và mùi bằng than hoạt tính với công suất thiết kế 75.000 m³/giờ. Điểm đáng chú ý là hệ thống này phục vụ kiểm soát mùi ngay cả khi lò đốt tạm dừng hoạt động, khắc phục một trong những hạn chế thường gặp tại các cơ sở xử lý rác, nơi mùi hôi thường bùng phát trong thời gian bảo trì hoặc dừng lò.

Ở khâu nước thải, nhà máy được thiết kế 3 hệ thống xử lý với tổng công suất 544 m³/ngày đêm, bao gồm nước rỉ rác, nước thải công nghiệp và nước thải sinh hoạt. Theo giấy phép môi trường, toàn bộ nước thải sau khi xử lý đạt quy chuẩn sẽ được tái sử dụng phục vụ sản xuất, không xả ra môi trường. Đây là yêu cầu cao, phản ánh định hướng kinh tế tuần hoàn trong xử lý chất thải, khi nước sau xử lý quay trở lại phục vụ chính hoạt động của nhà máy.

Toàn bộ hoạt động của nhà máy được điều hành từ phòng điều khiển trung tâm. Mỗi ca trực gồm 6 nhân sự, trong đó có 3 cán bộ vận hành lò hơi, 2 cán bộ vận hành turbine và 1 trưởng ca. Thông qua hệ thống màn hình giám sát, các kỹ sư có thể theo dõi, kiểm soát toàn bộ quy trình, kịp thời phát hiện và xử lý các sự cố phát sinh.

 

than-bai-xe-cho-rac-bai-chon-lap-1794914370.jpg
Bãi chôn lấp rác quá tải là sức ép lớn với nhiều địa phương, đòi hỏi chuyển sang đốt rác phát điện. Ảnh minh họa.

 

Lời giải cho bãi chôn lấp Đông A quá tải nhiều năm

Việc nhà máy điện rác Greenity Nam Định sẵn sàng vận hành có ý nghĩa đặc biệt khi đặt trong bối cảnh bãi chôn lấp tại Khu liên hợp xử lý rác thải ở phường Đông A, tỉnh Ninh Bình, đã quá tải kéo dài. Theo VietNamNet ngày 11/11/2026, bãi chôn lấp rộng 20 ha do Công ty cổ phần Môi trường Nam Định quản lý, vận hành đã hết diện tích từ cuối năm 2018. Đến tháng 9/2025, số lần đào đắp, cơi nới đã lên 9 lần, mặt bãi cao trên 5 m. Báo cáo ngày 28/7/2026 cho thấy khu xử lý đã 10 lần đào đắp, cơi nới phần diện tích rác cũ bị sụt, lún để tiếp tục chôn lấp.

Các tài liệu giai đoạn 2024–2026 nhiều lần nêu việc kéo dài thời gian vận hành bãi chôn lấp trong khi chờ dự án điện rác Greenity hoàn thành. Báo cáo năm 2026 còn cho biết nếu tiếp tục vận hành, doanh nghiệp phải đào cải tạo hố phụ khoảng 8.000–10.000 m² để có thêm diện tích chôn lấp. Công ty cổ phần Môi trường Nam Định cũng đã đề nghị UBND tỉnh Ninh Bình và các sở, ngành đôn đốc chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành nhà máy để tiếp nhận rác, bởi khu liên hợp đã quá tải.

Nhà máy điện rác nằm ngay cạnh khu liên hợp xử lý rác thải này. Theo VietNamNet, giai đoạn đầu nhà máy dự kiến tiếp nhận, xử lý khoảng 700 tấn rác mỗi ngày trước khi nâng dần lên công suất thiết kế. Khi đi vào hoạt động ổn định, lượng rác thay vì bị chôn lấp sẽ được đốt để thu hồi năng lượng, chỉ còn lại một phần tro xỉ có thể xử lý hoặc tái chế làm vật liệu xây dựng. Điều này không chỉ giải phóng áp lực cho bãi chôn lấp Đông A mà còn giảm đáng kể nguy cơ ô nhiễm đất, nước ngầm và không khí do nước rỉ rác và khí phát sinh từ bãi rác lộ thiên.

Tiến độ dự án từng nhiều lần thay đổi. Trong chuyến kiểm tra ngày 24/2/2026, lãnh đạo tỉnh Ninh Bình cho biết theo kế hoạch khi đó, việc lắp đặt thiết bị sẽ hoàn tất trước ngày 30/5/2026, nhà máy bắt đầu tiếp nhận và xử lý rác thải từ tháng 6/2026 và vận hành thương mại từ tháng 9/2026. Tuy nhiên, đến tháng 10/2026, nhiều cơ quan báo chí ghi nhận dự án vẫn đang thi công, chưa có hoạt động tiếp nhận rác. Với mốc mới được UBND tỉnh phê duyệt là tiếp nhận rác từ tháng 11/2026 và vận hành thương mại vào tháng 3/2027, việc bảo đảm đúng tiến độ lần này sẽ là phép thử quan trọng đối với chủ đầu tư và chính quyền địa phương. Khi đi vào hoạt động, nhà máy dự kiến tạo việc làm cho khoảng 100 lao động địa phương.

Đốt rác phát điện: Xu hướng tất yếu trong xử lý rác thải sinh hoạt

Trên phạm vi cả nước, chôn lấp vẫn là phương thức xử lý rác thải sinh hoạt phổ biến, trong khi quỹ đất cho bãi chôn lấp ngày càng thu hẹp và nhiều bãi rác lớn đã quá tải. Vì vậy, đốt rác phát điện đang được nhiều địa phương lựa chọn như một giải pháp vừa giảm khối lượng rác chôn lấp, vừa tận dụng nguồn năng lượng từ chất thải. Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 cũng định hướng hạn chế tối đa việc chôn lấp trực tiếp chất thải rắn sinh hoạt, khuyến khích các công nghệ xử lý kết hợp thu hồi năng lượng.

Đối với một nhà máy điện rác, hiệu quả không chỉ được đo bằng số tấn rác xử lý hay sản lượng điện phát lên lưới, mà còn ở mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường. Những yêu cầu trong giấy phép môi trường của Nhà máy điện rác Greenity Nam Định, từ quan trắc khí thải tự động truyền dữ liệu về cơ quan quản lý, hệ thống khử mùi hoạt động độc lập với lò đốt, đến việc tái sử dụng toàn bộ nước thải sau xử lý, cho thấy cách tiếp cận theo hướng minh bạch và kiểm soát chặt chẽ. Đây cũng là điều kiện để tạo dựng lòng tin của người dân sống quanh khu vực nhà máy, vốn là yếu tố quyết định sự thành công lâu dài của các dự án xử lý chất thải.

Bên cạnh đó, hiệu quả vận hành nhà máy còn phụ thuộc vào chất lượng khâu thu gom và phân loại rác tại nguồn. Khi rác thải sinh hoạt được phân loại tốt, nhiệt trị của rác đầu vào ổn định hơn, quá trình đốt diễn ra hiệu quả, lượng khí thải và tro xỉ được kiểm soát tốt hơn. Do đó, song song với việc đưa nhà máy vào hoạt động, chính quyền địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân phân loại rác, hoàn thiện mạng lưới thu gom, vận chuyển để bảo đảm nguồn rác đầu vào đúng chủng loại và đủ khối lượng.

Với công suất 950 tấn rác mỗi ngày đêm, Nhà máy điện rác Greenity Nam Định khi vận hành ổn định sẽ góp phần đáng kể vào việc giải quyết rác thải sinh hoạt cho khu vực phía Nam tỉnh Ninh Bình, đồng thời bổ sung 15 MW điện từ nguồn năng lượng tái tạo. Nếu bảo đảm tiến độ tiếp nhận rác từ tháng 11/2026 và vận hành thương mại vào tháng 3/2027 như kế hoạch, dự án sẽ trở thành mô hình đáng chú ý về chuyển đổi từ chôn lấp sang đốt rác phát điện, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế xanh và bảo vệ môi trường bền vững của địa phương.

Đăng ký đặt báo