
Bức tranh kinh tế 10 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự bứt phá của hàng loạt địa phương ven biển, từ sản xuất công nghiệp, thu hút đầu tư đến thương mại và dịch vụ.
Theo Nghị quyết 353/NQ-CP ngày 6/11/2026 của Chính phủ, Hà Tĩnh dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) với mức tăng 42,1%. Ninh Bình tăng 25,7%, Nghệ An tăng 21,2% và Quảng Ninh tăng 19,7%, cao hơn đáng kể so với mức tăng bình quân 12,4% của cả nước.

Các địa phương ven biển cũng đang trở thành những điểm đến nổi bật của dòng vốn đầu tư nước ngoài. Trong 10 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ năm trước. Riêng TP.HCM thu hút hơn 20,14 tỷ USD, chiếm gần 37% tổng vốn đăng ký của cả nước. Hải Phòng thu hút gần 4 tỷ USD, Nghệ An đạt gần 2,5 tỷ USD, Ninh Bình và Hưng Yên đều vượt mốc 1 tỷ USD.
Không chỉ công nghiệp và đầu tư, sức bật của khu vực ven biển còn được thể hiện ở lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Trong 10 tháng đầu năm, Đà Nẵng ghi nhận tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 16,6%, Quảng Ninh tăng 15,2%, Huế tăng 14,5% và Lâm Đồng tăng 14,7%.
Kết quả tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) 9 tháng đầu năm 2026 cũng cho thấy xu hướng này. Trong năm địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất cả nước, có tới bốn địa phương sở hữu lợi thế về biển, gồm Quảng Ninh (12,54%), Hà Tĩnh (12,36%), Hải Phòng (12,08%) và Ninh Bình (11,31%).
Những con số trên phần nào phản ánh sự chuyển dịch trên bản đồ kinh tế Việt Nam. Biển không còn đơn thuần là không gian khai thác tài nguyên, phát triển thủy sản hay du lịch, mà đang trở thành một lợi thế quan trọng trong tổ chức sản xuất, thu hút đầu tư và kết nối với thị trường toàn cầu.
Đặc biệt, sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025, nhiều địa phương có cơ hội kết hợp thế mạnh của các trung tâm sản xuất nội địa với hệ thống cảng biển, các đô thị du lịch và những đầu mối giao thương quốc tế. Đây là tiền đề để hình thành các cực tăng trưởng có quy mô và sức lan tỏa lớn hơn.
Hải Phòng - Quảng Ninh: Sức bật từ cửa ngõ phía Bắc
Ở miền Bắc, Hải Phòng và Quảng Ninh đang tạo nên một trục kinh tế ven biển có khả năng kết nối sâu rộng với vùng Đồng bằng sông Hồng.
Với gần 4 tỷ USD vốn FDI đăng ký trong 10 tháng đầu năm 2026, Hải Phòng tiếp tục khẳng định sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Cùng với đó, sản xuất công nghiệp tăng 15%, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,9%.
Việc hợp nhất Hải Phòng và Hải Dương giúp thành phố kết hợp hai lợi thế quan trọng là năng lực sản xuất công nghiệp và khả năng kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải biển quốc tế.
Nếu khu vực Hải Dương trước đây sở hữu nền tảng công nghiệp chế biến, chế tạo cùng mạng lưới doanh nghiệp phụ trợ, thì Hải Phòng có lợi thế về cảng nước sâu, logistics và thu hút các tập đoàn sản xuất đa quốc gia.
Sự hiện diện của những doanh nghiệp như LG, Pegatron, VinFast hay Bridgestone góp phần tạo nên hệ sinh thái sản xuất đa dạng, đồng thời mở ra dư địa phát triển cho các ngành thương mại, vận tải, nhà ở và dịch vụ đô thị.
Đặc biệt, Khu thương mại tự do Hải Phòng với quy mô khoảng 6.292 ha, gắn với Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng, được kỳ vọng sẽ tạo thêm lợi thế trong thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế.

Ở phía Đông Bắc, Quảng Ninh đạt hiệu quả đa dạng hóa động lực tăng trưởng, giảm sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, mở rộng sang công nghiệp chế biến, chế tạo, du lịch và dịch . Với mức tăng trưởng GRDP 12,54% trong 9 tháng đầu năm 2026, dẫn đầu cả nước, Quảng Ninh tiếp tục cho thấy sức bật của một địa phương có nền kinh tế đa ngành.
Các trung tâm kinh tế như Hạ Long, Vân Đồn, Móng Cái và khu vực Quảng Yên đang phát triển dựa trên những thế mạnh riêng, từ du lịch, thương mại biên giới đến công nghiệp và dịch vụ cảng biển.
Không gian phát triển của Hải Phòng và Quảng Ninh rất quan trọng đối với Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và các trung tâm sản xuất khác ở miền Bắc.
Một sản phẩm điện tử được sản xuất tại Bắc Ninh, một chiếc ô tô xuất xưởng tại Ninh Bình hay một lô hàng công nghiệp từ Hưng Yên đều có thể tiếp cận thị trường quốc tế thông qua hệ thống cảng biển của vùng.
Khi sự kết nối này được tổ chức hiệu quả, lợi thế của Hải Phòng và Quảng Ninh sẽ không chỉ thể hiện ở tốc độ tăng trưởng của riêng hai địa phương mà còn ở khả năng nâng cao năng lực cạnh tranh của cả vùng kinh tế phía Bắc.
Hình thành dải kinh tế kết nối từ núi xuống biển tại miền Trung
Với đường bờ biển dài, miền Trung từ lâu được xem là vùng đất giàu tiềm năng phát triển kinh tế biển. Trong giai đoạn hiện nay, cơ hội lớn hơn đang đến từ khả năng kết nối giữa các trung tâm công nghiệp, đô thị, dịch vụ ven biển với những vùng sản xuất và nguyên liệu rộng lớn phía Tây.
Ở Bắc Trung Bộ, Hà Tĩnh và Nghệ An đang nổi lên như những điểm sáng về phát triển công nghiệp và thu hút đầu tư.Trong 10 tháng đầu năm 2026, sản xuất công nghiệp của Hà Tĩnh tăng 42,1%, trong khi Nghệ An ghi nhận mức tăng 21,2%. Riêng Nghệ An thu hút gần 2,5 tỷ USD vốn FDI đăng ký.
Sự phát triển của Khu kinh tế Vũng Áng (Hà Tĩnh), Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An và Khu kinh tế Nghi Sơn (Thanh Hóa) định hình một trục sản xuất công nghiệp quan trọng tại Bắc Trung Bộ.
Từ những ngành sản xuất có quy mô vốn lớn như thép (Hoà Phát Dung Quất), lọc hóa dầu (Quảng Ngãi), khu vực này đang có thêm cơ hội mở rộng sang công nghiệp điện tử, sản xuất ô tô, linh kiện và công nghiệp hỗ trợ.

Xa hơn về phía Nam, Đà Nẵng đứng trước cơ hội trở thành một trung tâm kinh tế đa ngành có tầm ảnh hưởng lớn hơn tại miền Trung. Sau khi hợp nhất với Quảng Nam, Đà Nẵng không chỉ sở hữu thế mạnh về du lịch, công nghệ và dịch vụ đô thị mà còn có thêm nền tảng sản xuất công nghiệp tại Chu Lai, nơi THACO đã xây dựng hệ sinh thái sản xuất, cơ khí và logistics.
Cảng Liên Chiểu, Khu thương mại tự do Đà Nẵng, Khu kinh tế mở Chu Lai và Trung tâm tài chính quốc tế là những mảnh ghép quan trọng trong cấu trúc phát triển mới của thành phố.
Đáng chú ý, Đà Nẵng đang nghiên cứu phát triển mạng lưới 15 trung tâm logistics tích hợp với tổng diện tích hơn 930 ha đến năm 2050. Đề án hướng đến hình thành hai cụm logistics lớn ở phía Bắc và phía Nam thành phố, với các đầu mối cảng biển và hàng không.
Việc hợp nhất Quảng Ngãi và Kon Tum, Bình Định và Gia Lai, Phú Yên và Đắk Lắk, cùng với việc mở rộng địa giới tỉnh Lâm Đồng, đã mở ra cơ hội kết nối trực tiếp giữa không gian kinh tế Tây Nguyên với duyên hải miền Trung.
Sự thay đổi này tạo cơ hội tổ chức lại chuỗi giá trị của những sản phẩm nông nghiệp thế mạnh như cà phê, cao su, trái cây và dược liệu. Thay vì chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô, các địa phương có thể phát triển hệ thống chế biến sâu, kho lạnh, trung tâm phân phối và dịch vụ xuất khẩu ngay trong không gian kinh tế mới.
Tại Nam Trung Bộ, Khánh Hòa sau khi hợp nhất với Ninh Thuận cũng sở hữu cơ cấu kinh tế đa dạng hơn, với những lợi thế về du lịch, cảng nước sâu, công nghiệp và năng lượng.
Giai đoạn 2026–2030, Khánh Hòa đặt mục tiêu thu hút khoảng 450.000 tỷ đồng vốn đăng ký đầu tư mới vào Khu kinh tế Vân Phong, đồng thời phấn đấu đưa khu kinh tế này đóng góp khoảng 30% GRDP toàn tỉnh vào năm 2030.
TP.HCM và tham vọng của một siêu đô thị hướng biển
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất trên bản đồ kinh tế Việt Nam sau sắp xếp địa giới hành chính là sự mở rộng không gian phát triển của TP.HCM.
Việc hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu giúp TP.HCM hội tụ đủ thế mạnh: tài chính – thương mại – dịch vụ, sản xuất công nghiệp và kinh tế biển.
Nếu khu vực trung tâm thành phố là nơi tập trung các hoạt động tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo, khu vực Bình Dương trước đây sở hữu nền tảng công nghiệp quy mô lớn, thì Bà Rịa - Vũng Tàu mang đến lợi thế về cảng nước sâu, dầu khí, năng lượng và du lịch biển. Sự kết hợp này tạo điều kiện để TP.HCM không chỉ mở rộng quy mô kinh tế mà còn từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, Trung tâm tài chính quốc tế và các dự án đô thị biển đang góp phần định hình mô hình phát triển mới của thành phố.
Tháng 7/2026, TP.HCM chính thức thành lập Khu thương mại tự do gắn với cảng biển Cái Mép Hạ có quy mô hơn 4.174 ha.

Không gian kinh tế mới cũng chứng kiến sự tham gia của nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước như Vingroup, Gemadept, CMA CGM, Becamex... với các hoạt động đầu tư thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau.
Về dài hạn, những doanh nghiệp sản xuất tại TP.HCM và các tỉnh lân cận có thể được hưởng lợi từ một hệ sinh thái tương đối hoàn chỉnh, từ khả năng tiếp cận nguồn vốn, phát triển công nghệ, tổ chức sản xuất đến vận chuyển và phân phối hàng hóa ra thị trường quốc tế.
Đây cũng là cơ hội để TP.HCM chuyển dịch từ một trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam thành một đầu mối giao thương quốc tế có sức ảnh hưởng lớn hơn trong khu vực.
Thúc đẩy tiềm năng kinh tế biển phía Tây Nam
Không sôi động về công nghiệp chế tạo như vùng Đông Nam Bộ, khu vực Tây Nam Bộ lại sở hữu những lợi thế khác biệt với kinh tế biển đảo, nuôi trồng thủy sản, năng lượng tái tạo và du lịch.
Tại An Giang, Phú Quốc đang bước vào giai đoạn đầu tư mạnh mẽ về hạ tầng với hàng loạt công trình phục vụ Hội nghị Cấp cao APEC 2027.
Với sự tham gia của khu vực kinh tế tư nhân, trong đó có Sun Group, hàng loạt công trình như mở rộng sân bay quốc tế Phú Quốc, xây dựng trung tâm hội nghị, tuyến tàu điện đô thị và hệ thống lưu trú đang được đẩy nhanh tiến độ.
Giá trị của những khoản đầu tư này không chỉ nằm ở việc đáp ứng yêu cầu tổ chức một sự kiện quốc tế mà còn ở khả năng nâng cao năng lực đón khách, mở rộng thị trường và thu hút thêm các hoạt động thương mại, dịch vụ có giá trị cao trong tương lai.

Ở cực Nam của Tổ quốc, Cà Mau sau khi hợp nhất với Bạc Liêu cũng có thêm dư địa phát triển kinh tế biển với ba thế mạnh đáng chú ý: thủy sản, năng lượng và logistics.
Trong 10 tháng đầu năm 2026, sản xuất công nghiệp của Cà Mau tăng 12,71%, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 2,35 tỷ USD, trong đó riêng xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 2,06 tỷ USD.
Bên cạnh những ngành kinh tế truyền thống, việc triển khai tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai và các dự án năng lượng đang mở ra triển vọng phát triển mới cho địa phương.
Với Đồng bằng sông Cửu Long, một trong những bài toán lớn từ nhiều năm qua là chi phí logistics và khả năng kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải quốc tế.
Nếu hệ thống giao thông, cảng biển và logistics được đầu tư đồng bộ, vùng kinh tế này có thể nâng cao sức cạnh tranh cho các sản phẩm nông nghiệp, thủy sản, đồng thời thu hút thêm dòng vốn đầu tư vào những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn.