Ngày 5/11, Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật và Kinh tế hội nhập phối hợp với Trung tâm Tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) và Trung tâm Tư vấn pháp luật Minh Sơn (TVPLMS) tổ chức tọa đàm “Nhận diện, phòng tránh luật sư giả và công ty luật dỏm” tại TP.HCM. Chương trình hướng đến tuyên truyền Ngày Pháp luật Việt Nam (9/11), đồng thời góp phần nâng cao nhận thức về tính minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý.
Phát biểu tại toạ đàm, ThS. Hồ Thị Thanh Tuyền, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật và Kinh tế hội nhập, cho biết những vấn đề liên quan đến tình trạng mạo danh cá nhân, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực pháp lý thời gian gần đây nhận được sự quan tâm của cộng đồng. Thực tế này cho thấy nhu cầu nâng cao nhận thức, giúp người dân và doanh nghiệp chủ động tìm hiểu thông tin, thận trọng hơn khi lựa chọn các đơn vị cung cấp dịch vụ.
Theo ThS. Phạm Trắc Long, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật và Kinh tế hội nhập, hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý có những đặc thù riêng, đòi hỏi người hành nghề phải tuân thủ quy định và thực hiện đúng phạm vi trách nhiệm. Trong đó, luật sư có vai trò nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, tư vấn phương án và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng, nhưng không thể quyết định thay cơ quan có thẩm quyền. Vì vậy, những lời quảng cáo cam kết chắc chắn kết quả vụ việc hoặc sử dụng các mối quan hệ để tạo niềm tin cho khách hàng cần được nhìn nhận thận trọng.
Ở góc độ xã hội, TS. Trần Anh Tuấn, nguyên Phó trưởng ban Ban Phong trào, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cho rằng các hình thức mạo danh trong lĩnh vực pháp lý ngày càng đa dạng. Từ cá nhân tự nhận là luật sư đến các tài khoản mạng xã hội, doanh nghiệp sử dụng tên gọi dễ gây nhầm lẫn đều có thể khiến người dân khó xác định chính xác chủ thể cung cấp dịch vụ.
Sự phát triển của công nghệ số cũng góp phần làm thay đổi cách thức tiếp cận dịch vụ pháp lý. Theo Luật sư Nguyễn Thành Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật Toàn Tâm, trong quá trình tư vấn miễn phí hằng tuần, trung tâm thường tiếp nhận phản ánh của người dân về việc bị sử dụng hình ảnh, danh nghĩa cá nhân hoặc tổ chức có uy tín để tạo dựng lòng tin. Một số trường hợp chỉ phát hiện sự việc sau khi đã thực hiện giao dịch và phát sinh hậu quả.
Từ thực tế này, việc xây dựng môi trường cung cấp dịch vụ minh bạch, có thông tin rõ ràng trở thành vấn đề được quan tâm. Luật sư Phạm Lan Thảo, Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật Minh Sơn, khuyến nghị người dân, doanh nghiệp nên tìm hiểu kỹ thông tin về cá nhân và tổ chức trước khi lựa chọn dịch vụ. Những yếu tố như tư cách hành nghề, tên tổ chức, người đại diện và địa chỉ hoạt động cần được xác minh nhằm hạn chế nhầm lẫn trong quá trình giao dịch.
Bên cạnh đó, việc xác lập thỏa thuận bằng hợp đồng rõ ràng cũng là yếu tố cần thiết. Khách hàng nên lưu giữ các chứng từ thanh toán, hóa đơn và tài liệu liên quan để bảo đảm cơ sở đối chiếu khi phát sinh vấn đề. Theo bà Thảo, người dân không nên chỉ dựa vào những lời hứa bằng miệng hoặc trao đổi qua mạng xã hội để quyết định giao những khoản tiền lớn.
Không chỉ đặt ra trách nhiệm đối với người sử dụng dịch vụ, vấn đề này còn cần sự phối hợp từ các cơ quan quản lý và truyền thông. TS. Hồ Minh Sơn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cho rằng các cơ quan báo chí cần chủ động phát hiện những dấu hiệu bất thường, kịp thời thông tin đến cộng đồng. Đồng thời, cơ quan chức năng cần tăng cường rà soát, tiếp nhận phản ánh và theo dõi hoạt động của các tổ chức liên quan.
Luật sư Lâm Trần Khánh, Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật và Kinh tế hội nhập, nhấn mạnh việc nâng cao nhận thức pháp luật không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước và những người hành nghề mà còn cần sự tham gia của cộng đồng. Khi người dân chủ động tìm hiểu, kiểm chứng thông tin và có ý thức bảo vệ quyền lợi, môi trường cung cấp dịch vụ sẽ có thêm điều kiện phát triển theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp.
Nhìn chung, yêu cầu minh bạch thông tin và nâng cao trách nhiệm trong hoạt động cung cấp dịch vụ pháp lý tiếp tục được đặt ra. Đây không chỉ là cơ sở bảo vệ quyền lợi khách hàng mà còn góp phần củng cố niềm tin xã hội, xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh và thúc đẩy phát triển bền vững./.
