Phần lớn người mất việc do chấm dứt hợp đồng trước thời hạn
Mất việc làm không chỉ khiến người lao động gặp khó khăn về thu nhập mà còn đặt ra bài toán tìm kiếm một công việc mới phù hợp. Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục thay đổi, chính sách bảo hiểm thất nghiệp đang được triển khai theo hướng không chỉ hỗ trợ người lao động vượt qua giai đoạn mất việc mà còn giúp họ sớm tìm được việc làm mới, nâng cao kỹ năng nghề.
Theo báo cáo của Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Khánh Hòa, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh có 5.832 người được giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp. Đáng chú ý, 100% người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp đều được tư vấn việc làm và học nghề. Qua công tác tư vấn, kết nối, 222 người đã tìm được việc làm mới, trong khi 197 người được hỗ trợ học nghề.
Tại Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Khánh Hòa, việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp được thực hiện đồng thời với tư vấn, giới thiệu việc làm cho người lao động. Số liệu cho thấy, nguyên nhân chủ yếu khiến người lao động đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp là chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc trước thời hạn, chiếm tới 96,6%.
Các nguyên nhân khác chiếm tỷ lệ thấp hơn. Trong đó, người lao động mất việc do doanh nghiệp, tổ chức giải thể, phá sản, thay đổi cơ cấu… chiếm 1,25%; hết hạn hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc chiếm 1,63%. Nhóm người lao động bị xử lý kỷ luật, sa thải chiếm 0,26%, trong khi các nguyên nhân khác chiếm 0,26%. Cơ cấu trình độ của người đăng ký hưởng bảo hiểm thất nghiệp cũng cho thấy một đặc điểm đáng chú ý của thị trường lao động địa phương. Lao động không có bằng cấp, chứng chỉ chiếm tỷ lệ cao nhất, lên tới 60,27%.
Trong khi đó, lao động có trình độ đại học và trên đại học chiếm 21,3%; cao đẳng nghề, cao đẳng chuyên nghiệp chiếm 11,18%; trung cấp nghề, trung học chuyên nghiệp chiếm 6,64%. Nhóm có chứng nhận, chứng chỉ nghề sơ cấp chiếm 0,62%.
Những con số này cho thấy nhu cầu hỗ trợ việc làm và nâng cao kỹ năng nghề đối với nhóm lao động trình độ thấp vẫn rất lớn. Khi mất việc, đây cũng là nhóm có thể gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tìm kiếm một công việc mới nếu kỹ năng chưa đáp ứng được yêu cầu tuyển dụng.
Từ trợ cấp thất nghiệp đến cơ hội việc làm mới
Chị Nguyễn Thị Thu Hà, từng làm việc tại một doanh nghiệp may mặc trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, đến Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp sau khi chấm dứt hợp đồng lao động. Trong thời gian hưởng trợ cấp, chị được tư vấn việc làm và giới thiệu một số vị trí phù hợp với kinh nghiệm. Chị Hà cho biết, khoản trợ cấp giúp giảm bớt áp lực thu nhập, đồng thời có thêm thời gian tìm công việc phù hợp.
Anh Đào Văn Hiến, từng làm việc trong lĩnh vực xây dựng, cũng đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp sau khi mất việc. Anh được Trung tâm tư vấn việc làm, định hướng học nghề và giới thiệu cơ hội tuyển dụng phù hợp. “Tôi mong sớm tìm được công việc mới để ổn định thu nhập và tiếp tục tham gia bảo hiểm thất nghiệp”, anh Hiến chia sẻ.
Những trường hợp trên cho thấy, trợ cấp thất nghiệp không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ một phần thu nhập trong thời gian người lao động chưa có việc làm. Nếu được kết nối hiệu quả với các dịch vụ việc làm, chính sách này còn có thể trở thành cầu nối giúp người lao động nhanh chóng ổn định cuộc sống và quay trở lại thị trường lao động.
Tại Khánh Hòa, việc 100% người hưởng trợ cấp thất nghiệp được tư vấn việc làm, học nghề là một trong những nội dung quan trọng nhằm tăng hiệu quả của chính sách.
Tuy nhiên, so với 5.832 người được giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp, số người tìm được việc làm mới thông qua hoạt động hỗ trợ là 222 người, tương đương khoảng 3,8%. Số người được hỗ trợ học nghề là 197 người, tương đương khoảng 3,4%.
Đây là khoảng cách cần tiếp tục được thu hẹp nếu mục tiêu của bảo hiểm thất nghiệp không chỉ dừng ở việc hỗ trợ thu nhập mà hướng tới chủ động phòng ngừa, giảm thiểu tình trạng thất nghiệp và nâng cao khả năng thích ứng của người lao động.
Đặc biệt, với nhóm lao động không có bằng cấp, chứng chỉ chiếm hơn 60%, việc tư vấn đúng nhu cầu, định hướng nghề nghiệp và kết nối với các chương trình đào tạo ngắn hạn có thể giúp người lao động có thêm lựa chọn thay vì chỉ chờ tìm một công việc tương tự công việc cũ.
Trong bối cảnh nhu cầu tuyển dụng ngày càng chú trọng kỹ năng, kinh nghiệm và khả năng thích ứng, nâng cao hiệu quả tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ học nghề sẽ là yếu tố quan trọng để chính sách bảo hiểm thất nghiệp phát huy đầy đủ vai trò.
Qua đó, người lao động không chỉ có thêm nguồn hỗ trợ trong thời gian mất việc mà còn được tiếp sức để bổ sung kỹ năng, tìm kiếm cơ hội việc làm mới và sớm ổn định thu nhập./.
