Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 115/NQ-CP ngày 29/4/2026, thống nhất chủ trương chuyển giao quyền quản lý Vườn quốc gia Ba Vì về UBND TP. Hà Nội. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị hệ sinh thái rừng đặc dụng nằm ở cửa ngõ phía Tây Thủ đô.
Theo nội dung nghị quyết, việc chuyển giao được thực hiện trên cơ sở đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND TP. Hà Nội sau quá trình rà soát, đánh giá thực tiễn. Trước đó, Vườn quốc gia Ba Vì do Bộ Nông nghiệp và Môi trường trực tiếp quản lý. Với quyết định mới, chính quyền Thủ đô sẽ trở thành đơn vị chịu trách nhiệm toàn diện trong công tác điều hành, bảo tồn và khai thác hợp lý các nguồn lực của khu vực này.
Quá trình bàn giao sẽ được triển khai theo nguyên tắc giữ nguyên trạng, đảm bảo tính liên tục và ổn định trong hoạt động của Vườn quốc gia. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hoàn tất thủ tục pháp lý, đồng thời tổ chức chuyển giao đầy đủ bộ máy tổ chức, nhân sự, tài nguyên rừng, đất đai, tài sản, tài chính, hồ sơ tài liệu cũng như các quyền và nghĩa vụ liên quan về UBND TP. Hà Nội sau khi có quyết định của cấp có thẩm quyền.
Về phía Hà Nội, thành phố sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc tiếp nhận, đồng thời nhanh chóng ổn định tổ chức để đưa công tác quản lý vào vận hành hiệu quả. Không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận, UBND TP. Hà Nội còn đóng vai trò chủ trì trong việc phối hợp với các bộ, ngành và UBND tỉnh Phú Thọ nhằm thống nhất quản lý toàn bộ diện tích và ranh giới của Vườn quốc gia Ba Vì, vốn trải dài trên địa bàn nhiều đơn vị hành chính.
Một trong những yêu cầu trọng tâm được đặt ra là đảm bảo duy trì tính toàn vẹn của hệ sinh thái rừng, bảo vệ sinh cảnh tự nhiên và môi trường sống của các loài động, thực vật quý hiếm. Điều này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành, cũng như việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật liên quan đến lâm nghiệp, môi trường, đất đai, đầu tư, tài chính và quản lý tài sản công.
Song song với nhiệm vụ bảo tồn, việc quản lý Vườn quốc gia Ba Vì trong giai đoạn mới cũng cần gắn với định hướng phát triển bền vững, cân bằng giữa bảo vệ thiên nhiên và khai thác giá trị kinh tế - du lịch sinh thái. Việc chuyển giao về cho Hà Nội được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn trong việc lồng ghép các chính sách phát triển vùng, phát huy tiềm năng du lịch sinh thái, giáo dục môi trường và nghiên cứu khoa học tại khu vực này.
Theo quy định, toàn bộ hoạt động quản lý từ tài nguyên rừng, đất đai đến tài chính, tài sản và nhân sự của Vườn quốc gia Ba Vì sẽ được thực hiện theo hệ thống pháp luật hiện hành, bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả và phù hợp với đặc thù của rừng đặc dụng. Đây là yếu tố then chốt nhằm tránh xáo trộn trong quá trình chuyển đổi mô hình quản lý.
Vườn quốc gia Ba Vì được thành lập từ năm 1991 theo quyết định của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ). Đến nay, khu vực này có diện tích gần 9.702,41 ha, nằm trên địa bàn 7 xã, phường thuộc TP. Hà Nội và tỉnh Phú Thọ. Với hệ sinh thái phong phú, đa dạng sinh học cao cùng cảnh quan đặc trưng, Ba Vì từ lâu đã trở thành điểm đến quan trọng về bảo tồn thiên nhiên, nghiên cứu khoa học và du lịch sinh thái.
Việc chuyển giao quyền quản lý lần này không chỉ mang ý nghĩa về mặt hành chính mà còn mở ra kỳ vọng mới trong công tác bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phát triển bền vững. Khi được đặt dưới sự quản lý trực tiếp của chính quyền địa phương, Vườn quốc gia Ba Vì được kỳ vọng sẽ phát huy tốt hơn vai trò là “lá phổi xanh” của Thủ đô, đồng thời góp phần quan trọng vào chiến lược phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ môi trường trong dài hạn.
