
Mỗi vùng quê thường có một món ăn đặc sản mang đậm bản sắc vùng miền riêng. Với xã Kỳ Xuân, khi nhắc đến những đặc sản mang đậm hồn quê của địa phương, không thể không nhắc đến bánh đa Kỳ Xuân. Một sản phẩm dân dã nhưng chứa đựng bao tâm huyết, kinh nghiệm và sự khéo léo của người dân địa phương qua nhiều thế hệ.

Với nhiều gia đình nơi đây, từ lâu, nghề làm bánh đa đã trở thành một nét đẹp trong đời sống văn hóa của người dân Kỳ Xuân. Để làm nên những chiếc bánh đa thơm ngon, người dân phải lựa chọn nguồn gạo chất lượng, ngâm và xay bột theo tỷ lệ phù hợp. Bột sau khi được pha chế cẩn thận cùng với các loại gia vị truyền thống sẽ được tráng thủ công thành những lớp bánh mỏng đều, rắc thêm vừng để tạo nên hương vị đặc trưng riêng.

Bà Nguyễn Thị Khiện (63 tuổi, thôn Xuân Thắng, xã Kỳ Xuân) chia sẻ, nghề làm bánh đa đã gắn bó với gia đình bà qua nhiều thế hệ. Những kinh nghiệm từ khâu chọn gạo, pha bột đến tráng và phơi bánh đều được cha ông truyền lại và gìn giữ cho đến ngày nay.
"Nét riêng của bánh đa Kỳ Xuân không chỉ nằm ở bí quyết gia truyền mà còn ở điều kiện tự nhiên đặc trưng của vùng biển. Gạo và vừng được lựa chọn kỹ lưỡng, phần lớn là nguyên liệu tại địa phương. Sau khi tráng, bánh được phơi dưới nắng tự nhiên và đón những làn gió biển mặn mòi, giúp bánh khô đều, giữ được độ giòn cùng hương thơm đặc trưng mà khó nơi nào có được", bà Khiện cho biết.

Khi nướng trên than hoa, bánh đa Kỳ Xuân có màu vàng đẹp mắt, hương thơm quyến rũ của gạo mới hòa quyện cùng vị bùi béo của vừng. Bánh giòn tan nhưng không cứng, mang đến cảm giác đậm đà, khó quên đối với người thưởng thức.
Không chỉ là món ăn quen thuộc trong mỗi gia đình, bánh đa còn thường xuyên xuất hiện trong các dịp lễ, tết, cưới hỏi và trở thành món quà quê ý nghĩa dành cho du khách gần xa.

Bà Trần Thị Diện (52 tuổi, thôn Lê Lợi, xã Kỳ Xuân) chia sẻ: "Hiện nay, ngoài thị trường có nhiều loài bánh được làm bằng máy móc công nghệ. Nhưng với nhiều năm gắn bó cùng nghề, chúng tôi luôn cố gắng để giữ gìn bí quyết, nghề làm bánh truyền thống của gia đình. Nghề làm bánh đa không chỉ mang lại thu nhập mà còn góp phần bảo tồn và phát huy nét đẹp văn hóa đặc trưng của quê hương".

Ngày nay, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, nghề làm bánh đa truyền thống ở Kỳ Xuân vẫn được nhiều hộ dân duy trì và phát triển. Đây không chỉ là nguồn thu nhập giúp nâng cao đời sống người dân mà còn góp phần gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.
Bánh đa Kỳ Xuân không đơn thuần là một món ăn dân dã mà còn là kết tinh của hạt gạo quê hương, của vị mặn mòi gió biển và sự cần cù, chịu khó, sáng tạo của người dân vùng biển. Để mỗi lần con cháu ở xa về hay những vị khách từ nơi khác đến với mảnh đất Kỳ Xuân, những chiếc bánh đa trở thành món quà quê không thể thiếu khi rời khỏi địa phương. Cứ như vậy, bánh đa Kỳ Xuân có mặt ở khắp các địa phương trên cả nước.

Với người làm bánh đa Kỳ Xuân, những chiếc bánh họ làm ra phải mất nhiều công sức, trải qua nhiều công đoạn, sản lượng làm ra không nhiều và phải cạnh với nhiều loại bánh đa được sản xuất từ các cơ sở, các địa phương khác. Nhưng họ vẫn giữ nghề, giữ hương vị truyền thống của cha ông và giữ hương vi riêng của vùng biển quê hương.
Mỗi chiếc bánh đa là một câu chuyện về nghề truyền thống, là niềm tự hào của quê hương Kỳ Xuân trên hành trình xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.