Bộ Tài chính đề xuất thay đổi cách xác định đối tượng chịu thuế đất phi nông nghiệp

Nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa chính sách thuế và các quy định mới của pháp luật đất đai, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Điểm đáng chú ý của dự thảo là việc rà soát toàn bộ quy định về đối tượng chịu thuế và đối tượng không chịu thuế, từ đó cập nhật theo cách phân loại đất đã được điều chỉnh trong Luật Đất đai năm 2024.

Theo cơ quan soạn thảo, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành được ban hành trên cơ sở Luật Đất đai năm 2003. Tại thời điểm đó, quy định về các loại đất thuộc diện chịu thuế đã cơ bản bao quát hệ thống phân loại đất. Tuy nhiên, sau khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực với nhiều thay đổi về nhóm đất và mục đích sử dụng đất, một số quy định của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp không còn tương thích, cần được điều chỉnh để bảo đảm tính thống nhất trong quá trình áp dụng.

Điều chỉnh nhóm đất chịu thuế theo cách phân loại mới

Theo dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục giữ đất ở tại nông thôn và đất ở tại đô thị là hai nhóm thuộc diện chịu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp.

Đối với nhóm đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, dự thảo bổ sung và cập nhật theo hệ thống phân loại mới của Luật Đất đai năm 2024. Cụ thể, diện chịu thuế sẽ bao gồm đất khu công nghiệp, đất cụm công nghiệp, đất thương mại, dịch vụ, đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp và đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản. Ngoài ra, đất phi nông nghiệp vốn thuộc diện không chịu thuế nhưng được đưa vào hoạt động kinh doanh cũng vẫn thuộc đối tượng phải nộp thuế.

So với quy định hiện hành, dự thảo có nhiều thay đổi về tên gọi cũng như phạm vi các loại đất. Trong đó, lần đầu tiên bổ sung đất cụm công nghiệp và đất thương mại, dịch vụ vào nhóm đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp. Đồng thời, cụm từ "đất làm mặt bằng xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh" được thay bằng "đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp"; "đất khai thác, chế biến khoáng sản" được đổi thành "đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản". Một loại đất trước đây thuộc diện chịu thuế là đất sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ gốm cũng được loại bỏ khỏi danh mục theo cách phân loại mới.

Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh này chủ yếu nhằm đồng bộ với Luật Đất đai năm 2024, thay vì mở rộng chính sách thuế đối với các loại đất phi nông nghiệp.

Rà soát lại toàn bộ diện đất không chịu thuế

Bên cạnh việc sửa đổi đối tượng chịu thuế, dự thảo cũng cập nhật danh mục đất phi nông nghiệp không thuộc diện chịu thuế để phù hợp với hệ thống phân loại đất mới.

Theo đó, nguyên tắc chung vẫn được giữ nguyên là đất phi nông nghiệp không sử dụng vào mục đích kinh doanh sẽ không phải chịu thuế. Tuy nhiên, tên gọi và phạm vi của nhiều loại đất đã được điều chỉnh theo Luật Đất đai năm 2024.

Đối với nhóm đất sử dụng vào mục đích công cộng, dự thảo thay thế các khái niệm như "đất giao thông" bằng "đất công trình giao thông", "đất thủy lợi" bằng "đất công trình thủy lợi". Đồng thời, bổ sung thêm nhiều loại đất mới như đất công trình cấp nước, thoát nước; đất công trình phòng, chống thiên tai; đất có di sản thiên nhiên; đất công trình xử lý chất thải; đất công trình năng lượng và chiếu sáng công cộng; đất hạ tầng bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin; đất chợ dân sinh, chợ đầu mối; đất khu vui chơi, giải trí công cộng và sinh hoạt cộng đồng.

Một số khái niệm cũng được điều chỉnh để thống nhất với Luật Đất đai năm 2024. Cụ thể, "đất do cơ sở tôn giáo sử dụng" được thay bằng "đất sử dụng cho hoạt động tôn giáo"; "đất có công trình là đình, đền, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ" được đổi thành "đất sử dụng cho hoạt động tín ngưỡng"; "đất làm nghĩa trang, nghĩa địa" được thay bằng "đất nghĩa trang, nhà tang lễ, cơ sở hỏa táng và đất cơ sở lưu trữ tro cốt".

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bỏ một số cách phân loại cũ như đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối hoặc đất xây dựng các công trình văn hóa, y tế, giáo dục và đào tạo, thể dục thể thao phục vụ lợi ích công cộng để chuyển sang hệ thống phân loại mới có phạm vi đầy đủ hơn.

Theo đề xuất, các nhóm đất tiếp tục không thuộc diện chịu thuế gồm đất sử dụng vào mục đích công cộng; đất phục vụ hoạt động tôn giáo và tín ngưỡng; đất nghĩa trang, nhà tang lễ, cơ sở hỏa táng và lưu trữ tro cốt; đất có mặt nước chuyên dùng; đất xây dựng trụ sở cơ quan; đất quốc phòng, an ninh; đất xây dựng công trình sự nghiệp cùng các loại đất phi nông nghiệp khác theo quy định của pháp luật đất đai.

Đối với đất xây dựng công trình sự nghiệp, dự thảo quy định rõ phạm vi bao gồm đất xây dựng cơ sở văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục và đào tạo, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, môi trường, khí tượng thủy văn, ngoại giao cũng như các công trình sự nghiệp khác hoặc trụ sở của đơn vị sự nghiệp công lập.

Thông qua việc sửa đổi các quy định về đối tượng chịu thuế và không chịu thuế, Bộ Tài chính kỳ vọng hệ thống chính sách thuế sử dụng đất phi nông nghiệp sẽ được đồng bộ với Luật Đất đai năm 2024, góp phần tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong công tác quản lý và thực thi chính sách thuế đối với đất phi nông nghiệp trong thời gian tới.