Gắn kết đào tạo với yêu cầu thực tiễn của ngành HVAC
Chiều 5/11, tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), Vòng Chung kết và Lễ trao giải Cuộc thi Thiết kế HVAC Sinh viên toàn quốc 2026 (ASHRAE Vietnam Student Design Competition - VSDC 2026) diễn ra trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế HVACR Vietnam 2026. Chương trình quy tụ các chuyên gia, giảng viên, đại diện doanh nghiệp và sinh viên ngành Nhiệt - Lạnh trên cả nước.
Cuộc thi do Chi hội ASHRAE Việt Nam (ASHRAE Vietnam Chapter) phối hợp với Công ty Informa Markets Vietnam và Hội Khoa học Kỹ thuật Lạnh và Điều hòa Không khí Việt Nam (VISRAE) tổ chức. Trong bối cảnh yêu cầu phát triển công trình xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả và cải thiện chất lượng không khí trong nhà (IAQ) ngày càng được quan tâm, sân chơi này góp phần đưa kiến thức đào tạo đến gần hơn với những bài toán kỹ thuật trong thực tế.
Sự kiện có sự tham dự của đại diện Chi hội ASHRAE Việt Nam, ASHRAE Vùng XIII (Châu Á - Thái Bình Dương), lãnh đạo các cơ sở đào tạo như Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Bách khoa TP.HCM, Đại học Xây dựng Hà Nội, Đại học Công nghiệp TP.HCM, cùng đại diện các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực HVAC như Daikin, Mitsubishi Electric, Panasonic, SystemAir, Air Filtech, Gia Thịnh và UPTECH Hitachi.
Phát biểu khai mạc chương trình, TS. Hà Anh Tùng – Phó Chủ tịch kiêm Trưởng ban Hoạt động Sinh viên ASHRAE Vietnam Chapter nhấn mạnh: “VSDC 2026 không chỉ đơn thuần là một cuộc tranh tài học thuật, mà là nền tảng giúp thế hệ kỹ sư trẻ tiếp cận sớm với các tiêu chuẩn quốc tế, tư duy thiết kế tiết kiệm năng lượng và các giải pháp HVAC xanh hướng tới mục tiêu phát thải bằng 0 (Net Zero).”
Từ góc độ tuyển dụng, năng lực của kỹ sư HVAC không chỉ được đánh giá qua kiến thức chuyên môn mà còn ở khả năng tính toán hiệu quả vận hành, tối ưu mức tiêu thụ năng lượng và bảo đảm tính khả thi của giải pháp thiết kế. Bên cạnh đó, trước yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập, nguồn nhân lực ngành cần được trang bị thêm kỹ năng công nghệ, ngoại ngữ, làm việc nhóm và khả năng thích ứng với các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế.
Thực tế này đặt ra yêu cầu gắn kết chặt chẽ hơn giữa đào tạo đại học và nhu cầu doanh nghiệp, giúp sinh viên không chỉ nắm vững lý thuyết mà còn có khả năng giải quyết các bài toán kỹ thuật trong môi trường làm việc thực tế.
Các giải pháp thiết kế hướng đến hiệu quả năng lượng
Tại Vòng Chung kết, ba đội thi xuất sắc lần lượt trình bày phương án thiết kế và trực tiếp giải trình, phản biện trước Ban giám khảo về tính khả thi, tính sáng tạo cùng hiệu quả năng lượng của mô hình. Kết quả chung cuộc được xác định trên cơ sở 70% điểm đánh giá hồ sơ kỹ thuật và 30% điểm trình bày, phản biện trực tiếp.
Đội Green Energy đến từ Đại học Công nghiệp TP.HCM mở đầu với giải pháp thiết kế chú trọng tích hợp năng lượng tái tạo và tối ưu hóa hệ thống phân phối khí. Đội Triple Point của Đại học Bách khoa - ĐHQG TP.HCM trình bày phương án kỹ thuật tập trung vào mô phỏng tải nhiệt chi tiết và các thuật toán điều khiển thông minh. Trong khi đó, đội XiMiVillage, cũng đến từ Đại học Công nghiệp TP.HCM, đưa ra giải pháp thiết kế tổng thể, cân đối giữa hiệu quả chi phí đầu tư, vận hành tiết kiệm năng lượng và tính bền vững môi trường.
Sau gần ba giờ làm việc, Ban giám khảo hoàn tất việc tổng hợp kết quả. Đội XiMiVillage giành Giải Nhất VSDC 2026; Giải Nhì thuộc về đội Triple Point và Giải Ba thuộc về đội Green Energy (Đại học Công nghiệp TP.HCM, gồm các thành viên Nguyễn Hữu Nhân, Nguyễn Đức Thuận và Phạm Thanh Nam).
Chia sẻ với báo chí, sinh viên Đinh Vũ Thuận, thành viên đội giành giải nhất cho biết, khó khăn lớn nhất là xử lý khối lượng lớn dữ liệu đầu vào để thống nhất phương án thiết kế. Điều mà giúp đội thuyết phục ban giám khảo là giải pháp thu hồi nhiệt từ máy làm lạnh để tái sử dụng cho các hạng mục khác trong bệnh viện.
“Qua cuộc thi, cá nhân em nhận thấy kiến thức nền tảng trên giảng đường là cơ sở quan trọng để giải quyết các bài toán thực tế tại doanh nghiệp. Trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ sư trẻ có thêm công cụ hỗ trợ, đồng thời phải chủ động thích nghi, liên tục học hỏi và củng cố năng lực chuyên môn”, sinh viên Đinh Vũ Thuận chia sẻ.
Bên cạnh phần thưởng hiện kim và chứng nhận từ Ban tổ chức, các đội đạt giải còn nhận được hỗ trợ thiết bị phục vụ nghiên cứu, giảng dạy cho khoa, bộ môn từ các doanh nghiệp đồng hành như Daikin, Mitsubishi Electric, Panasonic, Air Filtech, UPTECH Hitachi, Gia Thịnh và SystemAir.
Đánh giá về ý nghĩa kết nối trong đào tạo nhân lực, TS. Nguyễn Đình Vịnh chia sẻ: “Cuộc thi thiết kế HVAC sinh viên toàn quốc 2026 cũng là nơi gặp gỡ, thể hiện sự gắn kết thực tiễn của ba nhà: Nhà nước - Nhà doanh nghiệp - Nhà trường, trong đào tạo, phát triển đội ngũ nhân lực chuyên ngành phục vụ cho phát triển bản thân của sinh viên cũng như là nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của xã hội, doanh nghiệp. Sự gắn kết ba nhà cũng thể hiện rõ vai trò của các hiệp hội nghề nghiệp như VISRAE và ASHRAE”.
VSDC 2026 góp phần tạo thêm không gian trao đổi giữa sinh viên, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trong lĩnh vực HVACR. Những phương án thiết kế được trình bày tại cuộc thi cũng cho thấy sự quan tâm ngày càng rõ đến hiệu quả năng lượng, thu hồi nhiệt, giảm phát thải carbon và ứng dụng công nghệ trong thiết kế, vận hành công trình. Đây là những nội dung có ý nghĩa đối với quá trình đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển công trình xanh và chuyển dịch bền vững của ngành./.
