
Giảm nghĩa vụ tài chính, khơi thông đồng thời cung và cầu
Trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực để duy trì đà tăng trưởng, việc sử dụng các công cụ tài khóa nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp tiếp tục được chú trọng. Đáng chú ý, chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo Nghị quyết số 43/2026/QH16 ngày 24/8/2026 của Quốc hội được thiết kế theo hướng phân bổ lợi ích cho cả người lao động, cá nhân kinh doanh và khu vực doanh nghiệp có quy mô doanh thu nhỏ.
Cụ thể, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công và hoạt động kinh doanh thuộc diện áp dụng được giảm 30% số thuế TNCN phải nộp. Đối với doanh nghiệp, tổ chức có tổng doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và 2027, mức giảm tương ứng là 30% số thuế TNDN phải nộp của từng kỳ tính thuế. Theo tính toán, chính sách này dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 6.700 tỷ đồng.
Điểm đáng chú ý là phạm vi hỗ trợ không chỉ hướng đến việc giảm áp lực tài chính trước mắt mà còn tạo thêm khoảng thời gian để người dân và doanh nghiệp củng cố nguồn lực. Việc duy trì chính sách trong hai năm liên tiếp giúp các cơ sở kinh doanh có điều kiện chủ động hơn khi xây dựng kế hoạch tài chính, cân đối chi phí và xác định phương án sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
Theo TS Trần Trung Kiên (Đại học Kinh tế TP. HCM), việc giảm 30% thuế TNDN và TNCN phải nộp trong giai đoạn 2026 - 2027 là giải pháp hỗ trợ thiết thực đối với doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh đủ điều kiện có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Chính sách giúp người kinh doanh giữ lại một phần nguồn tiền để bổ sung vốn, thanh toán chi phí và duy trì việc làm. Đối với những cơ sở có quy mô nhỏ, nguồn tài chính được giữ lại dù không quá lớn vẫn có thể góp phần giảm bớt áp lực trong quá trình vận hành.
Tác động của chính sách còn được thể hiện ở khả năng cải thiện sức mua trên thị trường. Khi nghĩa vụ thuế giảm, người lao động có thêm thu nhập thực tế để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, tích lũy và chi trả cho các dịch vụ thiết yếu. Đây là yếu tố có ý nghĩa trong bối cảnh sức mua đóng vai trò quan trọng đối với khả năng phục hồi của nhiều ngành hàng.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp được giảm thuế có thể sử dụng phần nguồn lực tiết kiệm để bổ sung vốn lưu động, thanh toán tiền lương, mua nguyên vật liệu hoặc duy trì hoạt động sản xuất. Điều này càng có ý nghĩa khi nhiều đơn vị vẫn phải đối mặt với áp lực từ chi phí đầu vào, nhân công, vận chuyển và lãi vay.
Phân tích về hiệu ứng lan tỏa, TS Trần Trung Kiên cho rằng hai chính sách giảm thuế có phạm vi tác động khác nhau nhưng cùng hướng đến mục tiêu tăng cường nguồn lực cho nền kinh tế. Trong đó, giảm thuế đối với cá nhân góp phần thúc đẩy tiêu dùng, còn giảm thuế doanh nghiệp hỗ trợ duy trì năng lực sản xuất, kinh doanh. Sự cải thiện đồng thời ở cả hai phía cung và cầu có thể tạo điều kiện để sức mua phục hồi, hoạt động đầu tư được duy trì và các chuỗi cung ứng vận hành ổn định hơn.
Như vậy, ý nghĩa của chính sách không chỉ nằm ở khoản thuế được cắt giảm mà còn ở khả năng chuyển hóa nguồn lực tài chính thành hoạt động tiêu dùng, đầu tư và sản xuất thực tế. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là một trong những yếu tố hỗ trợ doanh nghiệp củng cố sức chống chịu và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế.
Đưa chính sách đến đúng đối tượng, giảm chi phí tiếp cận
Sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết số 43/2026/QH16, ngày 29/10/2026, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP nhằm cụ thể hóa cơ sở pháp lý và hướng dẫn tổ chức thực hiện. Việc sớm hoàn thiện văn bản triển khai có ý nghĩa quan trọng, song hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào khả năng truyền tải chính sách đến từng nhóm người nộp thuế.

Theo đó, hệ thống 34 Thuế tỉnh, thành phố cùng các đơn vị Thuế khu vực cần chủ động phổ biến những nội dung liên quan đến đối tượng áp dụng, điều kiện hưởng ưu đãi, mức giảm và thời gian thực hiện. Thông tin cần được truyền đạt rõ ràng, dễ hiểu để người dân và doanh nghiệp có thể tự xác định quyền lợi của mình, tránh bỏ lỡ chính sách hoặc phát sinh sai sót trong quá trình kê khai, quyết toán.
Đặc biệt, đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, việc tiếp cận các quy định thuế đôi khi vẫn là trở ngại do hạn chế về nhân lực chuyên môn và điều kiện thuê dịch vụ kế toán. Vì vậy, bên cạnh hoạt động tuyên truyền trực tiếp, cơ quan Thuế cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tích hợp phương thức tính toán mức giảm trên hệ thống kê khai điện tử và mở rộng các kênh hỗ trợ trực tuyến. Khi quy trình thực hiện được đơn giản hóa, chi phí tuân thủ sẽ giảm, đồng thời hạn chế tình trạng người thuộc diện thụ hưởng nhưng không nắm rõ cách thức thực hiện.
TS Trần Trung Kiên cho rằng cần chú trọng bảo đảm việc thụ hưởng chính sách diễn ra thuận tiện, đồng thời thường xuyên theo dõi kết quả triển khai để đánh giá mức độ tiếp cận của người nộp thuế. Theo ông, việc hỗ trợ không nên chỉ dừng lại ở giảm nghĩa vụ thuế mà cần được kết hợp với các giải pháp tạo điều kiện tiếp cận vốn và cắt giảm thủ tục hành chính cho những cơ sở còn gặp khó khăn, kể cả nhóm chưa phát sinh thuế phải nộp.
Đây cũng là vấn đề cần được quan tâm bởi giảm thuế không đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp đều có thể nhanh chóng phục hồi hoạt động. Với những đơn vị đang thiếu vốn lưu động, gặp khó khăn về đơn hàng hoặc phải chịu áp lực thanh toán, ưu đãi thuế chỉ là một phần trong tổng thể giải pháp hỗ trợ. Khả năng tiếp cận tín dụng, chi phí thực hiện thủ tục và điều kiện mở rộng thị trường vẫn là những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.
Về phía người nộp thuế, các tổ chức và cá nhân cần chủ động cập nhật quy định, kiểm tra điều kiện được hưởng ưu đãi, thực hiện đầy đủ thủ tục kê khai và quyết toán theo hướng dẫn. Đối với doanh nghiệp, việc phân bổ hợp lý khoản tài chính được giữ lại, ưu tiên cho sản xuất, kinh doanh, duy trì lao động và nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ quyết định phần nào hiệu quả của chính sách.
Trong dài hạn, giá trị của một chính sách tài khóa không chỉ được đánh giá qua quy mô ngân sách hỗ trợ hay số thuế được giảm, mà còn nằm ở mức độ chuyển hóa thành nguồn lực thực chất cho nền kinh tế. Do đó, cùng với việc triển khai đồng bộ Nghị quyết số 43/2026/QH16 và Nghị định số 398/2026/NĐ-CP, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm thủ tục đơn giản, thông tin minh bạch và cơ chế hỗ trợ phù hợp với từng nhóm đối tượng. Đây sẽ là điều kiện quan trọng để chính sách thực sự trở thành động lực thúc đẩy tiêu dùng, duy trì sản xuất và củng cố nền tảng tăng trưởng trong giai đoạn 2026 - 2027.