TP.HCM thúc đẩy hệ sinh thái thương mại điện tử minh bạch, an toàn

Hiện nay, thương mại điện tử đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế số, góp phần thay đổi phương thức kinh doanh, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Cùng với sự gia tăng nhanh chóng của các nền tảng số, hoạt động mua bán trực tuyến ngày càng phổ biến, tạo ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp và người tiêu dùng tiếp cận thị trường theo hướng thuận tiện, hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhanh cũng kéo theo không ít thách thức như quảng cáo sai sự thật, kinh doanh hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ,... vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng như trách nhiệm của các nền tảng số. Trong bối cảnh đó, yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp cùng các chủ thể tham gia thị trường trở nên cấp thiết, nhằm xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch và phát triển bền vững.

Theo đó, Sở Công Thương TP.HCM phối hợp với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Hội nghị triển khai Luật Thương mại điện tử và các quy định liên quan với chủ đề "Xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử an toàn, minh bạch" vào sáng 24/7, nhằm giới thiệu Luật Thương mại điện tử năm 2025 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Bùi Tá Hoàng Vũ – Thành uỷ viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Công thương TP.HCM cho biết, hiện nay, kinh tế số và thương mại điện tử đang phát triển rất mạnh. Năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam ước đạt khoảng 40 tỷ USD, trong đó riêng TP.HCM đạt khoảng 12 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng duy trì ở mức hai con số. Riêng năm 2025, thương mại điện tử của thành phố tăng trên 30% và xu hướng này tiếp tục được duy trì trong năm nay.

“Với quy mô thị trường ngày càng lớn cùng sự tham gia đông đảo của doanh nghiệp và người tiêu dùng, đây là lĩnh vực mang lại nhiều cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, doanh nghiệp cần nắm vững quy định pháp luật, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, cạnh tranh lành mạnh, bảo đảm chất lượng hàng hóa, dịch vụ và không lợi dụng môi trường số để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật” - ông Vũ chia sẻ. 

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (Bộ Công thương) cho biết, Luật Thương mại điện tử đã đưa ra nhiều quy định mới nhằm nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.

Đặc biệt, yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử công khai tiêu chí ưu tiên hiển thị, thuật toán sắp xếp sản phẩm, đồng thời tăng cường quản lý hoạt động livestream bán hàng thông qua quy định về xác thực tài khoản và quy trình xử lý vi phạm.

Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2027, tất cả người bán hàng và người thực hiện livestream trên các nền tảng trung gian phải hoàn thành xác thực danh tính điện tử (e-KYC). Luật cũng phân loại bốn nhóm nền tảng thương mại điện tử gồm nền tảng kinh doanh trực tiếp, nền tảng trung gian, mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử và nền tảng tích hợp (Super App), tạo cơ sở áp dụng cơ chế quản lý phù hợp với từng mô hình.

Song song với việc tăng cường quản lý, luật cũng bổ sung các quy định nhằm bảo đảm quyền lợi của nhà bán hàng. Theo đó, các sàn thương mại điện tử không được tự ý khóa tài khoản mà phải thông báo trước tối thiểu 5 ngày; mọi thay đổi về phí hoặc chính sách phải được thông báo trước ít nhất 20 ngày.

Nhà bán hàng được quyền truy cập và lưu trữ dữ liệu giao dịch trong thời hạn 3 năm, kể cả khi tài khoản bị khóa. Bên cạnh đó, Nhà nước sẽ triển khai các chính sách hỗ trợ chuyển đổi số, đào tạo kỹ năng và kết nối hạ tầng cho hộ kinh doanh khởi nghiệp, hợp tác xã nông sản, doanh nhân nữ, người khuyết tật và đồng bào dân tộc thiểu số.

Ở diễn biến khác, Thượng tá Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05), Công an TP.HCM, nhận định thương mại điện tử đang trở thành một trong những lĩnh vực quan trọng của nền kinh tế số, song nhiều doanh nghiệp, nhà bán hàng, KOC và người sáng tạo nội dung vẫn có thể vô tình vi phạm pháp luật do chưa nhận diện đầy đủ các rủi ro pháp lý.

Thượng tá Hồ Thọ Hải cũng cho biết, trong năm 2026, môi trường Thương mại điện tử sẽ được vận hành dưới hệ thống hành lang pháp lý hoàn thiện hơn, trọng tâm là Luật Thương mại điện tử, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Quảng cáo năm 2025 và đặc biệt là Luật An ninh mạng 2025. Chính vì vậy, việc chủ động tìm hiểu, tuân thủ các quy định của pháp luật ngay từ đầu sẽ giúp các chủ thể tham gia thương mại điện tử hạn chế rủi ro pháp lý. 

"Việc xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử an toàn, minh bạch đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, các nền tảng số, nhà sáng tạo nội dung và người tiêu dùng. Thành phố kỳ vọng việc triển khai đồng bộ Luật Thương mại điện tử cùng các quy định liên quan sẽ nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, tăng cường phối hợp liên ngành, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo nền tảng cho thương mại điện tử phát triển bền vững.", ông Bùi Tá Hoàng Vũ nhấn mạnh.