Giữa bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, hiện tượng hạn hán, xâm nhập mặn hay mưa lũ bất thường xuất hiện với tần suất dồn dập, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương đã và đang khẳng định vai trò nòng cốt, vừa đảm bảo dòng chảy sản xuất, vừa tiên phong chuyển đổi số và bảo vệ môi trường, hướng tới một nền nông nghiệp xanh, bền vững.
"Mạch máu" thủy lợi vững vàng trên diện tích sản xuất lớn
Sau quá trình sáp nhập, địa bàn phía Tây thành phố Hải Phòng tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm sản xuất nông nghiệp trọng điểm. Để phục vụ cho sự phát triển toàn diện này, hệ thống hạ tầng thủy lợi do Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương quản lý đóng vai trò quyết định.
Theo tìm hiểu của PV Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, hiện nay Công ty được giao trực tiếp quản lý và vận hành một khối lượng công trình thủy lợi đồ sộ gồm: 8 hồ đập vừa và nhỏ (tổng dung tích trữ nước khoảng 3,57 triệu m3); 276 trạm bơm với 1.142 tổ máy, tổng công suất 3.128.640 m3/h (trong đó có 47 trạm chuyên tiêu, 110 trạm chuyên tưới, 119 trạm tưới tiêu kết hợp); 1.229 tuyến kênh (89 tuyến kênh lớn, 958 tuyến kênh vừa, 182 tuyến kênh nhỏ); 3.077 cống (06 cống lớn, 521 cống vừa, 2.550 cống nhỏ) và 72 tuyến bờ bao (bờ vùng) vừa và nhỏ. Hằng năm, hệ thống này phục vụ tưới, tiêu cho trên 200.000 ha diện tích gieo trồng và dân sinh trên địa bàn phía Tây thành phố Hải Phòng.
Theo đại diện lãnh đạo Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương, trước diễn biến thời tiết ngày càng thất thường, nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn vào mùa khô, Công ty đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng chống hạn trọng điểm tại các vùng có nguy cơ cao.
Theo đó, ngay từ đầu vụ, đơn vị đã thành lập Tổ công tác phòng chống hạn vụ Chiêm - Xuân, phân công nhiệm vụ cụ thể, đồng thời kiểm tra từng công trình, trạm bơm để sẵn sàng nhân lực, vật lực. Công ty thường xuyên cập nhật dự báo khí tượng thủy văn, kiểm soát độ mặn (tại các xí nghiệp Kinh Môn, Kim Thành, Thanh Hà, Tứ Kỳ) và huy động tối đa công suất bơm nước, trữ nước vào hệ thống kênh trục nội đồng.
Đặc biệt, các Xí nghiệp Cẩm Giàng, Bình Giang, Thanh Miện, Gia Lộc chủ động bơm ngả ải sớm, tận dụng tối đa các đỉnh triều để lấy nước tự chảy và phối hợp vận hành liên hoan, đề nghị bổ sung nguồn nước từ trạm bơm dã chiến Xuân Quan khi hệ thống Bắc Hưng Hải gặp sự cố ô nhiễm hoặc nhiễm mặn.
Chủ động kịch bản phòng chống thiên tai, tiêu úng bảo vệ mùa màng
Thông tin với PV Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, ông Trần Minh Thắng - Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương cho hay: “Vào mùa mưa bão, công tác tiêu úng bảo vệ lúa, hoa màu, khu đô thị và khu công nghiệp luôn là thách thức lớn. Công ty đã thực hiện tổng kiểm tra công trình thủy lợi trước lũ từ đầu mối đến mặt ruộng, sửa chữa máy bơm, động cơ, cánh cống, nạo vét kênh mương và chuẩn bị sẵn sàng các vật tư dự trữ như động cơ, đất, đá, bao tải, cọc tre”.
Cũng theo ông Thắng, trong điều kiện sản xuất vụ mùa, Công ty thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc giải quyết tốt mối quan hệ giữa lấy nước tưới và tiêu gạn tháo nước đệm phòng mưa úng bất thường.
Khi có tin bão khẩn cấp hoặc dự báo mưa úng, khẩn trương mở các cống dưới đê để tranh thủ tiêu tự chảy cao nhất; vùng không tự chảy được phải huy động trạm bơm điện bơm gạn tháo phòng úng, duy trì mực nước bể hút ở mức thiết kế.
Khi có mưa úng xảy ra, đơn vị sẽ trực tiếp hướng dẫn các địa phương khoanh vùng cao, thấp để tiêu riêng, không để nước dồn từ vùng cao xuống vùng trũng; kết hợp linh hoạt các phương châm chôn nước, rải nước, tháo nước.
Đối với các hồ đập khu vực Chí Linh, xí nghiệp Khai thác công trình thủy lợi Chí Linh có trách nhiệm kiểm tra, đánh giá kỹ toàn bộ hồ chứa (Phú Lợi, Bến Tắm Ngoài, Suối Găng, Chín Thượng, Chóp Sôi, Hố Vễn) để sẵn sàng điều tiết mở tràn phòng lũ an toàn.
Trong những đợt mưa lớn diện rộng vừa qua, nhờ sự phối hợp chặt chẽ với ngành điện đảm bảo nguồn điện ổn định, vận hành tối đa công suất các trạm bơm tiêu và thực hiện gạn tháo tự chảy từ sớm, hệ thống đã phát huy hiệu quả thực tế, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho người dân và doanh nghiệp.
Tiên phong tối ưu năng lượng, chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp xanh
Theo số liệu thống kê từ Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương cho thấy, nhằm đảm bảo dòng chảy sản xuất, hướng tới xu thế phát triển nông nghiệp giảm phát thải và phát triển bền vững của thành phố Hải Phòng. Công ty đã triển khai nhiều bước đi thiết thực.
Cụ thể, tranh thủ nguồn nước thủy triều và nguồn nước kênh trục Bắc Hưng Hải để lấy nước, tích nước vào kênh trục, tăng diện tích tưới tự chảy và tháo gạn kiệt nguồn nước từ sớm để hạn chế thời gian vận hành các trạm bơm điện.
Thực hiện cắm mốc chỉ giới phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, phối hợp với chính quyền địa phương tuyên truyền người dân không lấn chiếm hành lang kênh mương và không xả rác xuống lòng kênh.
Từng bước ứng dụng công nghệ thông tin và tự động hóa với việc lắp đặt 23 điểm đo mưa tự động và xây dựng bản đồ số hệ thống công trình thủy lợi, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và giảm chi phí vận hành.
Để hướng tới hệ thống thủy lợi hiện đại, đa mục tiêu trong thời gian tới, ông Trần Minh Thắng - Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương cho hay, đơn vị sẽ tập trung triển khai các giải pháp trọng tâm như: Chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật, đầu tư thiết bị quan trắc thủy văn để vận hành an toàn hồ đập, trạm bơm; Xây dựng, cải tạo, nâng cấp hoàn thiện hệ thống công trình mới và hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật đầu mối phục vụ công tác quản trị, giám sát; Tiếp tục khảo sát, cắm mốc xác định phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi và đẩy mạnh chương trình chuyển đổi số. Đồng thời tối ưu hóa chương trình tiết kiệm nước, chủ động tích trữ và điều tiết nguồn nước đáp ứng đủ cho sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, đồng thời cung cấp nước thô cho các nhà máy nước sinh hoạt và công nghiệp trong vùng.
Xác định nước là nguồn tài nguyên quan trọng cần được bảo vệ, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Hải Dương đề nghị chính quyền địa phương tích cực vào cuộc, tuyên truyền tới người dân sinh sống hai bên bờ kênh nâng cao ý thức bảo vệ môi trường nước, tuyệt đối không lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình thủy lợi và không xả rác xuống lòng kênh. Bởi lẽ, sự chung tay của cộng đồng chính là nền tảng vững chắc để dòng chảy thủy lợi luôn thông suốt, đưa nông nghiệp Hải Phòng vươn xa trên con đường phát triển xanh và bền vững.
