HĐND TP.HCM vừa thông qua cơ chế phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, đồng thời mở rộng các hình thức huy động vốn trong nước. Đây được xem là giải pháp nhằm đa dạng hóa nguồn lực tài chính, tạo thêm dư địa vốn cho các dự án đầu tư trọng điểm trong thời gian tới.
Các cơ chế trên được HĐND TP.HCM thông qua tại kỳ họp chuyên đề ngày 30/10. Theo tờ trình của UBND thành phố, địa phương sẽ triển khai phát hành trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình tại Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam. Đáng chú ý, trái phiếu có thể được phát hành và thanh toán bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi.
Đối với trường hợp phát hành bằng ngoại tệ, UBND thành phố có trách nhiệm lấy ý kiến Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan về phương án quản lý dòng tiền, tài khoản, đồng tiền thanh toán, nghĩa vụ đăng ký, báo cáo cũng như quản trị rủi ro.
Cơ chế mới cũng mở rộng sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường trái phiếu. Theo đó, nhà đầu tư nước ngoài được phép mua trái phiếu; các tổ chức có yếu tố nước ngoài có thể tham gia cung cấp dịch vụ thu xếp, tư vấn và những dịch vụ tài chính liên quan.
Hoạt động phát hành được thực hiện thông qua nhiều phương thức như chào bán công khai, chào bán riêng lẻ, bảo lãnh phát hành, đấu thầu, đại lý hoặc bán trực tiếp. Các khâu đăng ký, lưu ký, thanh toán, chuyển nhượng, niêm yết và giao dịch trái phiếu sẽ được thực hiện theo hạ tầng của Trung tâm Tài chính quốc tế.
Đối với nguồn vốn thu được, thành phố phải tập trung quản lý và sử dụng đúng mục đích, ưu tiên các dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã hoàn thành thủ tục đầu tư. Ngân sách thành phố có trách nhiệm bảo đảm thanh toán đầy đủ, đúng hạn tiền gốc, lãi và các chi phí hợp pháp phát sinh liên quan đến trái phiếu.
Bên cạnh kênh huy động vốn tại Trung tâm Tài chính quốc tế, HĐND TP.HCM cũng thông qua cơ chế huy động vốn trong nước thông qua năm loại trái phiếu, gồm trái phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu dự án, trái phiếu công trình, trái phiếu đô thị và trái phiếu xanh. Thành phố đồng thời được phép vay vốn từ các tổ chức tài chính trong nước.
Trong đó, trái phiếu chính quyền địa phương được phát hành bằng đồng Việt Nam, có kỳ hạn từ một năm trở lên. Thành phố có thể lựa chọn phương thức đấu thầu hoặc bảo lãnh phát hành; lãi suất được xác định trên cơ sở khung do Bộ Tài chính thông báo và điều kiện thực tế của thị trường.
Toàn bộ nguồn vốn huy động từ các hình thức trên được tập trung vào ngân sách thành phố. UBND TP.HCM có trách nhiệm bố trí nguồn ngân sách để thanh toán các khoản nợ, đồng thời thực hiện chế độ báo cáo HĐND thành phố và Bộ Tài chính về tình hình phát hành, sử dụng vốn và thanh toán trái phiếu, vốn vay.
Theo phương án của UBND TP.HCM, trong giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến vay tối đa 49.291 tỷ đồng để bù đắp bội chi ngân sách. Trong đó, nguồn vốn huy động trong nước dự kiến đạt 31.732 tỷ đồng, chủ yếu thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương. Phần còn lại đến từ nguồn Chính phủ cho vay lại.
Nhu cầu huy động vốn của thành phố còn gắn với kế hoạch triển khai các dự án quy mô lớn theo phương thức đối tác công tư (PPP). Cụ thể, danh mục dự án trọng điểm kêu gọi đầu tư giai đoạn 2026-2031 gồm 90 dự án, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 1,27 triệu tỷ đồng.
Các dự án tập trung vào nhiều lĩnh vực thiết yếu như giao thông, đường sắt đô thị, chỉnh trang và phát triển đô thị, môi trường, chống ngập, chuyển đổi số, năng lượng, logistics và hạ tầng xã hội.
Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư phát triển ngày càng lớn, mở rộng các kênh huy động vốn được kỳ vọng giúp TP.HCM chủ động hơn trong việc tiếp cận nguồn lực tài chính, đa dạng hóa công cụ huy động và kéo dài kỳ hạn vốn. Đặc biệt, sự tham gia của thị trường trái phiếu và các nhà đầu tư trong, ngoài nước có thể tạo thêm nguồn lực cho những dự án hạ tầng có tổng mức đầu tư lớn.
Bên cạnh đó, trái phiếu xanh cũng mở ra hướng huy động vốn gắn với mục tiêu phát triển bền vững, tạo điều kiện bổ sung nguồn lực cho các dự án thân thiện với môi trường, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là một trong những hướng đi có ý nghĩa trong quá trình TP.HCM từng bước hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng đô thị và thúc đẩy tăng trưởng xanh
