Tại Hội nghị với các Hiệp hội ngành hàng nhằm thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 6 tháng cuối năm 2026 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại TP.HCM chiều 30/7, nhiều hiệp hội tiếp tục đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong bối cảnh xuất khẩu vẫn chịu sức ép từ biến động thị trường và chi phí đầu vào.
Báo cáo tại hội nghị, ông Ngô Hồng Phong, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, dù kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn, ngành nông nghiệp vẫn khẳng định vai trò là trụ cột của nền kinh tế. GDP toàn ngành ước tăng 3,8 - 3,85%, vượt mục tiêu Chính phủ giao (3,7%).
Tính chung nửa đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản (NLTS) đạt 35,88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, tính đến hết tháng 7/2026, con số này đã vươn lên mức gần 42,6 tỷ USD, đạt 57,6% kế hoạch năm. Cán cân thương mại ngành duy trì thặng dư ấn tượng với mức xuất siêu 9,2 tỷ USD.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, dù đối mặt với cạnh tranh chiến lược, xung đột địa chính trị và chi phí logistics tăng cao, ngành nông nghiệp dưới sự chỉ đạo của Đảng và Chính phủ vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực. Nhiều mặt hàng như rau quả, thủy sản, gỗ vẫn là những điểm sáng rực rỡ. Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2026, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản quốc gia đã chính thức vận hành, tạo bước ngoặt về tính minh bạch và năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam.
Trên cơ sở kết quả đạt được, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm đạt 4% và đưa kim ngạch xuất khẩu NLTS vượt mốc 74 tỷ USD. Để hiện thực hóa mục tiêu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xác định 8 mặt hàng trọng điểm cần giữ vững đà tăng trưởng: Gỗ và sản phẩm gỗ phấn đấu đạt 17,7 tỷ USD (tăng 2,15%); Thủy sản đề ra mục tiêu 12,034 tỷ USD (tăng 6,63%); Rau quả kỳ vọng đạt 9,81 tỷ USD (tăng mạnh 14,62%); Cà phê hướng tới mốc 9,64 tỷ USD (tăng 8,03%); Hạt điều dự kiến đạt 5,42 tỷ USD; Sắn và sản phẩm sắn đạt 1,34 tỷ USD; Sản phẩm chăn nuôi phấn đấu đạt 686 triệu USD; Chè mục tiêu 239 triệu USD.
Bên cạnh đó, các hiệp hội cũng đề xuất hoàn thiện chính sách thuế, tài chính, đầu tư phát triển hệ thống logistics, kho lạnh, trung tâm kiểm định và hạ tầng kết nối vùng nguyên liệu với cảng biển. Những giải pháp này được kỳ vọng góp phần giảm chi phí vận chuyển, nâng cao chất lượng bảo quản và tăng sức cạnh tranh cho nông, lâm, thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Trong lĩnh vực tín dụng, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), Hiệp hội Dừa Việt Nam và Hiệp hội Sắn Việt Nam tiếp tục kiến nghị duy trì nguồn vốn phục vụ thu mua nguyên liệu, chế biến và xuất khẩu; mở rộng tín dụng ưu đãi, hỗ trợ lãi suất và nâng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp. Đây đều là những nội dung đã được các hiệp hội đề xuất tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản diễn ra vào tháng 5/2026.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sau hội nghị hồi tháng 5, các kiến nghị đã được chuyển đến các bộ, ngành liên quan để xem xét theo thẩm quyền. Đối với lĩnh vực ngân hàng, nhiều nội dung đã được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) triển khai từ quý II/2026.
Theo NHNN, cơ quan này đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiếp tục ưu tiên nguồn vốn cho lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn và các ngành hàng xuất khẩu, đồng thời điều hành tín dụng linh hoạt để các ngân hàng phát triển các sản phẩm tài chính theo chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm dòng vốn được kết nối xuyên suốt từ vùng nguyên liệu đến doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu.
Đối với ngành lúa gạo, NHNN đã ban hành Văn bản số 2349/NHNN-TD yêu cầu các tổ chức tín dụng chủ động cân đối nguồn vốn phục vụ sản xuất, thu mua, chế biến, tạm trữ và xuất khẩu. Song song đó, chương trình tín dụng phục vụ Đề án phát triển 1 triệu héc ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục được triển khai với lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với thông thường. Tính đến tháng 5/2026, doanh số giải ngân của chương trình đạt khoảng 4.000 tỷ đồng.
Ở lĩnh vực thủy sản, NHNN cho biết chương trình tín dụng dành cho nông, lâm, thủy sản hiện được gần 20 ngân hàng thương mại triển khai. Lũy kế doanh số giải ngân đã vượt 200.000 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 75.000 lượt khách hàng là doanh nghiệp và hộ sản xuất. Nguồn vốn này góp phần duy trì hoạt động thu mua nguyên liệu, chế biến và xuất khẩu trong bối cảnh nhu cầu tại nhiều thị trường còn biến động.
Đối với các kiến nghị từ Hiệp hội Dừa Việt Nam và Hiệp hội Sắn Việt Nam, NHNN cho biết nhiều nội dung đã được cụ thể hóa trong chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn. Theo đó, hạn mức cho vay không có tài sản bảo đảm được nâng lên 300 triệu đồng đối với cá nhân, hộ gia đình; 500 triệu đồng đối với hộ kinh doanh; 3 tỷ đồng đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và 5 tỷ đồng đối với chủ trang trại.
Bên cạnh đó, các dự án liên kết sản xuất và ứng dụng công nghệ cao có thể được vay tối đa 70-80% giá trị dự án, đồng thời tài sản hình thành từ vốn vay được chấp nhận làm tài sản bảo đảm. Đối với khách hàng bị ảnh hưởng bởi thiên tai hoặc dịch bệnh, các tổ chức tín dụng được xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ và tiếp tục cấp vốn để khôi phục sản xuất.
Ngoài chính sách điều hành của NHNN, nhiều ngân hàng thương mại cũng triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp xuất khẩu. Agribank áp dụng lãi suất thấp hơn từ 1-2%/năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp xuất khẩu; Vietcombank giảm từ 0,2-1%/năm cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu và doanh nghiệp xanh; BIDV triển khai gói tín dụng quy mô 200.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng; Nam A Bank áp dụng mức ưu đãi từ 1-1,5%/năm đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Song, nhiều kiến nghị của các hiệp hội đã được cụ thể hóa thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi và chính sách điều hành cho thấy hệ thống ngân hàng đang tiếp tục đóng vai trò là một trong những trụ cột hỗ trợ doanh nghiệp nông, lâm, thủy sản. Trong bối cảnh xuất khẩu còn đối mặt với nhiều thách thức, dòng vốn tín dụng được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo động lực để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu trong những tháng cuối năm 2026.
