Tăng trưởng bền vững cần cú hích từ tài chính xanh và chuyển đổi số

Tài chính xanh trở thành "đòn bẩy" cho chuyển đổi xanh và chuyển đổi số

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026-2030, yêu cầu xây dựng các động lực tăng trưởng mới đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bên cạnh việc nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế, Việt Nam còn phải giải quyết đồng thời nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng và chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh, bền vững.

Đó cũng là chủ đề xuyên suốt được các chuyên gia trao đổi tại Hội thảo khoa học quốc gia Kinh tế - Tài chính Việt Nam 2026 (VCFE 2026) với chủ đề "Tài chính xanh, tài chính xanh dương, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Kiến tạo động lực mới cho tăng trưởng và phát triển bền vững", diễn ra chiều 17/7 tại Trường Đại học Tôn Đức Thắng. Sự kiện được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để giới nghiên cứu, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức cùng chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm thực tiễn cũng như đề xuất các khuyến nghị chính sách phục vụ quá trình phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nghiêm Quý Hào, Đồng Trưởng Ban tổ chức VCFE 2026, cho biết những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã liên tục ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế tư nhân và tăng trưởng xanh.

Theo TS. Nghiêm Quý Hào, các định hướng này đều hướng tới mục tiêu hình thành những động lực tăng trưởng mới dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tạo điều kiện để huy động, phân bổ hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Ông cũng cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, cùng với yêu cầu ngày càng cao về minh bạch ESG và sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (AI), Fintech, tài sản số và kinh tế số, mô hình sản xuất, kinh doanh và quản trị đang có sự thay đổi mạnh mẽ. Điều này vừa mở ra cơ hội bứt phá, vừa đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển hệ thống tài chính hiện đại và tăng cường năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp.

"Trong tiến trình đó, các hoạt động tài chính xanh, tài chính xanh dương và các giải pháp tài chính đổi mới đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc khơi thông nguồn vốn, dẫn dắt đầu tư và thúc đẩy các hoạt động chuyển đổi xanh - chuyển đổi số của nền kinh tế", TS. Nghiêm Quý Hào nhấn mạnh.

Các đại biểu tại hội thảo cũng thống nhất rằng tài chính xanh hiện không còn chỉ là một xu hướng phát triển mà đã trở thành yếu tố chiến lược quyết định năng lực cạnh tranh cũng như triển vọng tăng trưởng dài hạn của mỗi quốc gia. Việc xây dựng và hoàn thiện các chính sách tài chính xanh được kỳ vọng sẽ mở thêm nhiều cơ hội cho cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời tạo nền tảng cho quá trình phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Hoàn thiện thể chế để tận dụng cơ hội từ kinh tế số và đổi mới sáng tạo

Bên cạnh câu chuyện về dòng vốn xanh, nhiều tham luận tại VCFE 2026 tập trung vào các giải pháp phát triển kinh tế số, tài sản số, ESG, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo nhằm tạo thêm dư địa tăng trưởng cho nền kinh tế.

Trình bày tham luận về chiến lược pháp luật và phát triển kinh tế số tại Việt Nam, TS. Trần Quý, Viện trưởng Viện Phát triển Kinh tế số Việt Nam, cho rằng cần xây dựng một hành lang pháp lý theo hướng mở, minh bạch và an toàn. Theo ông, khuôn khổ pháp lý không chỉ nhằm phục vụ công tác quản lý mà còn phải góp phần khơi thông nguồn lực, định hình thị trường và nâng cao vị thế của Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi kép giữa chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Ở góc độ khác, ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam, cho rằng niềm tin số sẽ quyết định sự thành công của tài chính số tại Việt Nam. Ông nhận định kiến trúc Web3 có rào chắn là giải pháp phù hợp để cân bằng giữa khả năng cá thể hóa mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo với các yêu cầu tuân thủ pháp lý ngày càng khắt khe.

Ngoài các tham luận của chuyên gia trong nước, hội thảo còn ghi nhận nhiều nghiên cứu về thuế carbon, đầu tư ESG, blockchain trong tài chính chuỗi cung ứng của nền kinh tế tuần hoàn, phát triển thị trường tài chính, quản trị doanh nghiệp, Fintech và tài sản số. Nhiều nghiên cứu không chỉ có giá trị học thuật mà còn đưa ra các bằng chứng thực tiễn và khuyến nghị phục vụ cơ quan quản lý, doanh nghiệp cũng như các chủ thể tham gia thị trường.

Theo đánh giá chung của các chuyên gia, để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường và bảo đảm công bằng xã hội, Việt Nam cần tiếp tục thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hoàn thiện hệ sinh thái tài chính xanh. Những kết quả nghiên cứu, ý tưởng và khuyến nghị được chia sẻ tại VCFE 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy đối thoại chính sách, hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, qua đó tạo thêm động lực phát triển cho nền kinh tế trong những năm tới.