Nghị định 112/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành mới đây có hiệu lực từ ngày 19/5/2026 quy định về trao đổi kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon với đối tác quốc tế nhằm thực hiện Thỏa thuận Paris thuộc Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu, hỗ trợ thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính quốc gia và các mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính khác.
Theo quy định kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon được chuyển giao quốc tế phải thuộc một trong ba nhóm cơ chế: Trong khuôn khổ Thỏa thuận Điều 6.2, Cơ chế Điều 6.4 của Thỏa thuận Paris hoặc theo các tiêu chuẩn carbon độc lập.
Thứ nhất, Thỏa thuận Điều 6.2. Đây là điều ước hoặc thỏa thuận quốc tế được ký kết giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và quốc gia là Bên tham gia của Thỏa thuận Paris hoặc tổ chức quốc tế nhằm thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong NDC hoặc các mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính khác.
Theo đó, cho phép chuyển giao kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon từ Việt Nam cho đối tác quốc tế thông qua việc cấp văn bản chấp thuận chuyển giao quốc tế của Việt Nam; đồng thời chuyển giao kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon từ đối tác quốc tế về Việt Nam thông qua việc cấp văn bản chấp thuận chuyển giao quốc tế của quốc gia chủ nhà.
Thứ hai, cơ chế Điều 6.4. Đây là cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon được quy định tại khoản 4 Điều 6 Thỏa thuận Paris, cho phép các cơ quan, tổ chức tham gia thực hiện chương trình, dự án chuyển giao quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon để thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong NDC (Đóng góp do quốc gia tự quyết định) hoặc các mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính khác.
Thứ ba, các tiêu chuẩn carbon độc lập. Đây là những bộ tiêu chuẩn quốc tế phổ biến ngoài khuôn khổ Thỏa thuận Paris. Quy định liên quan bao gồm việc công nhận các phương pháp tạo tín chỉ carbon, đăng ký dự án và cấp tín chỉ.
Hơn nữa, việc chấp thuận chuyển giao quốc tế và tiếp nhận tín chỉ carbon từ nước ngoài về Việt Nam cũng được thực hiện theo các bước phê duyệt nghiêm ngặt để đảm bảo tính minh bạch và quyền lợi quốc gia.
Đáng chú ý, các quy định riêng biệt về trao đổi quốc tế nhằm thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải theo các điều ước và cam kết quốc tế, bao gồm cả các nghĩa vụ đặc thù liên quan đến ngành hàng không. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho phép các cơ quan, tổ chức tại Việt Nam chủ động mua và sử dụng tín chỉ carbon quốc tế để tuân thủ các cam kết mà quốc gia đã tham gia.
Theo Nghị định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thay mặt Chính phủ cấp văn bản chấp thuận chuyển giao quốc tế và thực hiện điều chỉnh tương ứng đối với lượng kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon chuyển giao quốc tế giữa Việt Nam và các đối tác.
Đặc biệt, việc trao đổi phải ưu tiên thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong NDC của Việt Nam và các mục tiêu giảm nhẹ phát thải khí nhà kính theo các điều ước quốc tế và cam kết quốc tế. Cùng với đó phải bảo đảm lợi ích quốc gia và hài hòa lợi ích giữa các bên tham gia, có đóng góp cho sự phát triển bền vững của cộng đồng địa phương nơi thực hiện chương trình, dự án.
Toàn bộ hoạt động trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon phải được ghi nhận trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Việc chấp thuận chuyển giao quốc tế có điều chỉnh tương ứng chỉ được thực hiện sau khi kết quả giảm phát thải hoặc tín chỉ carbon đã được cấp và có ý kiến của cơ quan quản lý liên quan.
Nghị định số 112/2026/NĐ-CP được ban hành có hiệu lực chính là bước tiến quan trọng của Việt Nam trong việc hoàn thiện khung pháp lý về thị trường carbon và hợp tác quốc tế về khí hậu, từ đó, mở ra cánh cửa thu hút dòng vốn đầu tư xanh và công nghệ hiện đại. Hơn nữa, việc chủ động hội nhập thông qua một khung pháp lý minh bạch không chỉ giúp quốc gia thực hiện cam kết Net Zero, mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị kinh tế carbon thấp toàn cầu.
