
Sáng 24/4, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị toàn quốc về thúc đẩy phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các bộ, ngành và địa phương, với sự tham dự của lãnh đạo các cơ quan trung ương và địa phương trên cả nước. Đây là hội nghị có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Chính phủ xác định đầu tư công tiếp tục là động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng giao đạt hơn 1 triệu tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương chiếm hơn 363 nghìn tỷ đồng, còn lại hơn 650 nghìn tỷ đồng thuộc ngân sách địa phương. Tuy nhiên, tính đến ngày 15/4/2026, cả nước mới giải ngân được hơn 127.390 tỷ đồng, tương đương 12,6% kế hoạch. Đáng chú ý, vẫn còn 28 bộ, cơ quan trung ương và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung, tạo áp lực lớn trong những tháng tiếp theo của năm.
Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung phân tích thực trạng, chỉ rõ nhiều vướng mắc đang ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân. Những khó khăn được nêu ra trải dài từ khâu xây dựng tiêu chuẩn, định mức kỹ thuật, công tác giải phóng mặt bằng, đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung vật liệu xây dựng và biến động chi phí đầu vào. Bên cạnh đó, cơ chế điều chỉnh giá chưa kịp thời cũng được xác định là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án bị chậm tiến độ.
Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận và biểu dương 7 bộ, cơ quan cùng 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung cả nước. Đồng thời, Thủ tướng cũng phê bình nghiêm khắc 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương có kết quả giải ngân thấp, chậm chuyển biến.
Nhìn nhận một cách toàn diện, Thủ tướng cho rằng việc cùng áp dụng một hệ thống pháp lý nhưng lại có sự chênh lệch lớn về kết quả giải ngân cho thấy nguyên nhân chủ yếu vẫn nằm ở yếu tố chủ quan. Trong đó, kỷ luật, kỷ cương hành chính chưa được thực hiện nghiêm túc; công tác kiểm tra, đôn đốc còn thiếu thường xuyên; việc xử lý các dự án chậm tiến độ chưa quyết liệt. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các cơ quan còn lỏng lẻo, trong khi năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Thủ tướng cũng chỉ rõ một số hạn chế trong khâu chuẩn bị đầu tư, tình trạng giải phóng mặt bằng chậm, thiếu vật liệu xây dựng, chi phí nhân công tăng cao và việc điều chỉnh giá chưa linh hoạt đã tác động trực tiếp đến tiến độ triển khai các dự án.
Nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của đầu tư công trong điều hành vĩ mô, Thủ tướng khẳng định đây là nguồn lực then chốt để phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại và tạo đà tăng trưởng kinh tế bền vững. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là giải ngân nhanh mà còn phải đảm bảo chất lượng công trình, an toàn lao động, chống thất thoát, lãng phí và đặc biệt là phải gắn chặt việc phân bổ vốn với hiệu quả kinh tế - xã hội theo đúng tinh thần chỉ đạo của Trung ương.
Trên tinh thần đó, Thủ tướng yêu cầu đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong từng cơ quan, đơn vị. Kết quả giải ngân vốn đầu tư công sẽ là tiêu chí quan trọng trong đánh giá, xếp loại cán bộ. Đồng thời, cần phân công rõ trách nhiệm đến từng dự án, từng cá nhân cụ thể. Những đơn vị yếu kém, bao gồm ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn và nhà thầu không đáp ứng yêu cầu sẽ bị thay thế kịp thời. Các hành vi vi phạm, tiêu cực trong quản lý và sử dụng vốn phải được xử lý nghiêm minh.
Một yêu cầu quan trọng khác là chấm dứt tình trạng đăng ký dự án mang tính “giữ chỗ”, vốn chờ dự án hoặc đầu tư dàn trải, manh mún. Thủ tướng nhấn mạnh phải tập trung vốn cho các dự án trọng điểm, ưu tiên, đồng thời giảm tối thiểu 30% số lượng dự án trong giai đoạn 2026 - 2030 so với trước đây để nâng cao hiệu quả đầu tư.
Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương xử lý dứt điểm các điểm nghẽn, phấn đấu giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn năm 2026. Những đơn vị chưa hoàn thành việc phân bổ chi tiết vốn phải khẩn trương thực hiện, trường hợp chậm nhất đến ngày 10/5 phải báo cáo rõ nguyên nhân và trách nhiệm.
Cùng với đó, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu phương án hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước, đồng thời sửa đổi Luật Đấu thầu nhằm tháo gỡ vướng mắc thể chế. Bộ Xây dựng và các địa phương phải tập trung giải quyết khó khăn về vật liệu xây dựng, rà soát quy hoạch mỏ trong quý II/2026 để đảm bảo nguồn cung ổn định cho các dự án.
Thủ tướng cũng yêu cầu hoàn thiện cơ chế điều chỉnh giá hợp đồng trước ngày 10/5, đồng thời đẩy nhanh việc rà soát tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và định mức kinh tế trong tháng 5 để phục vụ triển khai dự án hiệu quả hơn. Đặc biệt, Bộ Tài chính sẽ xây dựng hệ thống KPI đánh giá tiến độ giải ngân, coi đây là công cụ giám sát và thúc đẩy trách nhiệm thực thi.
Kết luận hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026. Toàn bộ hệ thống chính trị cần vào cuộc quyết liệt, đồng bộ để tạo chuyển biến rõ rệt, qua đó góp phần quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.