Đầu giờ chiều ngày đầu tháng 8/2026, trong khuôn viên khu vực xưởng rộng lớn, vợ chồng anh Đỗ Văn Tuấn, ở xóm Mới, thôn Thượng Lý, xã Vĩnh Hải, TP Hải Phòng, tập trung dọn dẹp để chuẩn bị vào vụ nấm mới.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, anh Tuấn thông tin, do nấm ưa thời tiết lạnh, nên mỗi năm chỉ trồng được 2 vụ vào quãng thời gian Thu - Đông và Đông - Xuân, tránh những tháng nóng nhất trong năm.
Anh Tuấn cho biết, trước đây, giống như nhiều gia đình khác ở xã Vĩnh Phong, huyện Vĩnh Bảo (cũ), nay là xã Vĩnh Hải, TP Hải Phòng, vợ chồng anh quanh năm quanh quẩn với 5 - 6 sào ruộng cấy lúa, còn lúc nông nhàn nuôi ít gà, lợn. Vì thế, dù chăm chỉ đến mấy, cũng chỉ “hai tay vày lỗ miệng”.
Nghe tâm sự muốn làm thêm nghề phụ để cải thiện thu nhập, một số thương lái quen “mách nước” cho vợ chồng anh Tuấn về mô hình trồng nấm mộc nhĩ rất thành công ở khu vực Diêm Điền, tỉnh Thái Bình (cũ). Sau khi bàn bạc, vợ chồng anh “khăn gói quả mướp” lặn lội học nghề trồng nấm.
Sau thời gian học nghề, đến tháng 8/2005, vợ chồng anh Tuấn dùng số tiền tích cóp và vay mượn của người thân, bạn bè xây dựng xưởng trồng nấm mộc nhĩ rộng 200 m2.
Vụ nấm mộc nhĩ đầu tiên chưa kịp thu hoạch thì bão muộn đổ bộ, nhà xưởng trồng nấm của vợ chồng anh Tuấn tan tành trong gió bão. Bão tan, vừa gạt nước mắt dọn dẹp đống đổ nát, vợ chồng anh vừa động viên nhau “còn người, còn của”.
Nhận được sự giúp đỡ về mặt kỹ thuật của Trường Dạy nghề huyện Vĩnh Bảo (cũ) và của Viện Di truyền nông nghiệp do Trạm Khuyến nông huyện kết nối, vợ chồng anh Tuấn tiếp tục gắn bó với công việc trồng nấm. Các vụ sau, ngoài nấm mộc nhĩ, vợ chồng anh tìm hiểu trồng thêm các loại nấm khác được thị trường ưa chuộng, như: Nấm sò, nấm mỡ, nấm đùi gà… Đến năm 2019, diện tích nhà xưởng được mở rộng lên 2.500 m2 (đến nay là 3.000 m2). Cũng trong năm ấy, sản phẩm nấm tươi của gia đình anh Tuấn được công nhận đạt OCOP 3 sao.
Anh Tuấn cho biết, từ khi được công nhận đạt tiêu chí OCOP 3 sao, sản phẩm nấm tươi do cơ sở của vợ chồng anh sản xuất được biết đến rộng rãi hơn, khách hàng yên tâm hơn khi mua, sử dụng sản phẩm. Ngoài thị trường TP Hải Phòng, vợ chồng anh mở rộng thị trường tiêu thụ thêm tại các tỉnh Hưng Yên, Quảng Ninh, Hà Nội… Trung bình mỗi ngày, cơ sở cung cấp cho thị trường 300 - 500 kg nấm tươi các loại. Mỗi năm, trừ chi phí, vợ chồng anh thu lãi hơn 500 triệu đồng từ trồng nấm.
Không giấu nghề, vợ chồng anh Tuấn chia sẻ kinh nghiệm và hướng dẫn kỹ thuật làm nhà xưởng, trồng nấm cho một số hộ nông dân trong vùng để cùng làm giàu trên đồng đất quê hương. Để tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, tiêu thụ, vợ chồng anh phối hợp thành lập Tổ hợp tác trồng nấm an toàn, kết nối bao tiêu sản phẩm cho các thành viên của Tổ với lượng tiêu thụ 300 - 500 kg nấm tươi/ngày.
Trước đây, cơ sở trồng nấm của vợ chồng anh Tuấn chủ yếu mua mùn cưa về làm giá thể. Thời gian gần đây, anh tận dụng nguồn rơm rạ tại chỗ làm giá thể vừa giảm chi phí đầu vào, lại hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường do bà con đốt bỏ sau vụ thu hoạch.
Hiện tại, cơ sở trồng nấm của vợ chồng anh Tuấn tạo công ăn, việc làm ổn định cho gần 10 lao động địa phương với mức thu nhập gần 10 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra, vào thời gian cao điểm của vụ nấm, mỗi ngày cơ sở còn tạo điều kiện cho 20 - 30 lao động thời vụ có được khoản thu nhập cao, ổn định.
Anh Tuấn cho biết, siêu bão Yagi đổ bộ tháng 9/2024 khiến 3 trong tổng số 4 xưởng trồng nấm của gia đình anh bị đổ, tốc mái. Đến nay, gia đình mới khắc phục được 2/3 xưởng. Xưởng còn lại, vợ chồng anh dự kiến tiếp tục đầu tư theo mô hình phần mái lắp các tấm năng lượng mặt trời phục vụ nguồn điện cho hệ thống làm mát giúp trồng nấm quanh năm.
Nhờ số tiền tích lũy được từ công việc trồng nấm, vợ chồng anh Tuấn tích tụ được 50 mẫu (18 ha) ruộng rươi. Trên diện tích này, vợ chồng anh cấy 1 vụ/năm giống lúa đặc sản ST25. Khoản thu nhập từ rươi, lúa trên 50 mẫu ruộng lên tới hơn 1 tỷ đồng/năm.
“Nhờ uy tín, thương hiệu tạo dựng qua nhiều năm, cơ sở sản xuất nấm của gia đình tôi không phải lo khoản đầu ra. Mỗi khi vào vụ thu hoạch nấm, thương lái và hệ thống cửa hàng trong và ngoài TP Hải Phòng liên tục đặt hàng. Nhiều khi cung không đủ cầu”, anh Tuấn chia sẻ.
Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Kinh tế xanh, ông Đỗ Văn Lâm, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Vĩnh Hải, TP Hải Phòng, cho biết, mô hình trồng nấm tươi của vợ chồng anh Đỗ Văn Tuấn là một trong những điểm sáng về làm giàu trên đồng đất quê hương của bà con nông dân xã.
Thời gian qua, xã Vĩnh Hải luôn quan tâm, giúp đỡ và hỗ trợ các mô hình sản xuất nông nghiệp của địa phương. Trong đó, từ đầu năm đến nay, phối hợp tổ chức hàng chục lớp tập huấn kỹ thuật giúp các hộ cấy lúa, nuôi cá rô phi đơn tính theo hướng VietGAP, trồng nấm… Đồng thời, hướng dẫn những hộ đủ điều kiện hoàn thiện hồ sơ tiếp nhận nguồn hỗ trợ của thành phố, tiếp cận các nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi, liên kết giữa sản xuất với tiêu thụ./.
