
Bộ Khoa học và Công nghệ vừa công bố dự thảo Thông tư quy định việc kiểm tra, quản lý đo lường và chất lượng đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, vàng miếng và vàng nguyên liệu trong các khâu sản xuất, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường. Dự thảo hướng tới việc hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng thời thiết lập các tiêu chuẩn thống nhất cho hoạt động kinh doanh vàng.
Theo nội dung đề xuất, phạm vi điều chỉnh bao gồm vàng trang sức, mỹ nghệ được sản xuất, gia công, nhập khẩu và lưu thông; vàng miếng sản xuất hoặc nhập khẩu để lưu thông trên thị trường; cùng với vàng nguyên liệu nhập khẩu phục vụ sản xuất vàng miếng, vàng trang sức, mỹ nghệ hoặc cung cấp cho các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại được cấp phép theo quy định.
Một trong những nội dung đáng chú ý là yêu cầu bắt buộc về công bố tiêu chuẩn áp dụng đối với các loại vàng lưu thông trên thị trường. Theo đó, tổ chức và cá nhân sản xuất, gia công hoặc nhập khẩu phải tự thực hiện việc công bố thông qua nhiều hình thức như niêm yết tại địa điểm kinh doanh, ghi trên bao bì, nhãn hàng hóa, tài liệu kèm theo sản phẩm hoặc đăng tải trên website và các nền tảng số để thuận tiện cho việc tra cứu.
Các nội dung công bố phải phù hợp với quy định của pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và không được trái với các yêu cầu được nêu trong Thông tư. Đồng thời, đơn vị công bố phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những thông tin đã đăng ký và công khai.
Quy định chặt hơn về phân hạng vàng trang sức và kiểm soát thành phần sản phẩm
Đối với vàng trang sức, mỹ nghệ, dự thảo quy định việc phân hạng chất lượng dựa trên độ tinh khiết và hàm lượng vàng tương ứng với các mức được quy định trong phụ lục của Thông tư. Khi xác định theo đơn vị Kara (K), sản phẩm sẽ được xếp vào hạng thấp hơn liền kề so với giá trị thực tế. Chẳng hạn, vàng có độ tinh khiết tương đương 21,5K sẽ được phân loại là vàng 21K. Trong trường hợp công bố theo tỷ lệ hàm lượng vàng hoặc độ tinh khiết, doanh nghiệp phải ghi đúng kết quả xác định thực tế. Ví dụ, sản phẩm chứa 78% vàng phải được công bố đúng mức 78% hoặc 780‰.
Dự thảo cũng đề cập đến các sản phẩm có nhiều bộ phận chính được chế tạo từ các hợp kim vàng khác nhau. Trong trường hợp này, sản phẩm sẽ được xếp hạng theo bộ phận có mức phân hạng thấp nhất. Đồng thời, doanh nghiệp phải công khai rõ thành phần của vật liệu hàn và các chi tiết phụ trợ như chốt hoặc ốc vít nếu có.
Bên cạnh đó, cơ quan soạn thảo cho phép sử dụng kim loại nền khác hợp kim vàng nhằm tăng cường độ bền cơ học cho sản phẩm. Tuy nhiên, các vật liệu này phải được xử lý bề mặt để không gây nhầm lẫn với vàng thật và bắt buộc phải được công bố rõ trong thông tin sản phẩm.
Đối với các sản phẩm sử dụng vật liệu nhồi hoặc vật liệu làm đầy khoảng trống bên trong, nhà sản xuất phải thông báo cụ thể cho người tiêu dùng, đồng thời ghi rõ rằng sản phẩm không được chế tạo hoàn toàn từ hợp kim vàng.
Ngoài các yêu cầu về thành phần, dự thảo còn bổ sung quy định kiểm soát các chất có nguy cơ gây hại. Theo đó, nếu pháp luật chuyên ngành đã quy định ngưỡng giới hạn đối với các thành phần độc hại, toàn bộ cấu thành của sản phẩm, từ kim loại nền, vật liệu phủ, vật liệu hàn đến các chất kết dính đều không được vượt quá mức cho phép và không được ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng.
Vàng miếng và vàng nguyên liệu phải đạt tối thiểu 99,5% hàm lượng vàng
Song song với việc quản lý vàng trang sức, dự thảo cũng đưa ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn đối với vàng miếng và vàng nguyên liệu. Theo đó, vàng nguyên liệu nhập khẩu cũng như vàng miếng nhập khẩu phải có hàm lượng vàng từ 99,5% trở lên.
Không chỉ quy định ngưỡng tối thiểu về độ tinh khiết, dự thảo còn yêu cầu vàng miếng sản xuất trong nước, vàng miếng nhập khẩu và vàng nguyên liệu nhập khẩu phải bảo đảm chất lượng thực tế không thấp hơn mức đã công bố. Kết quả thử nghiệm xác định hàm lượng vàng cũng phải nằm trong giới hạn sai số cho phép theo quy định tại phụ lục kèm theo Thông tư.
Tương tự vàng trang sức, các loại vàng miếng và vàng nguyên liệu khi lưu thông trên thị trường phải được công bố tiêu chuẩn áp dụng đầy đủ, bảo đảm người mua có thể tiếp cận thông tin minh bạch về chất lượng và đặc tính sản phẩm.
Việc hoàn thiện các quy định về phân hạng, công bố hàm lượng và kiểm soát chất lượng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường vàng, hạn chế tình trạng công bố không chính xác về hàm lượng vàng, đồng thời tạo cơ sở để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh nhu cầu giao dịch và tích trữ vàng ngày càng gia tăng.