Làng quất Tứ Liên vào mùa Tết
Những ngày cận Tết, các vùng chuyên canh đào, quất cảnh tại Hà Nội đang bước vào giai đoạn chăm sóc quan trọng nhất trong năm, chuẩn bị cho vụ xuất bán phục vụ thị trường Tết Bính Ngọ 2026. Khắp các làng quất, sắc cam vàng của những chùm quả trĩu cành phủ kín không gian, tạo nên khung cảnh rực rỡ, thu hút đông đảo người dân và khách chơi cây cảnh đến tham quan, lựa chọn cây từ rất sớm.
Làng quất Tứ Liên từ lâu được biết đến như một trong những “thủ phủ” quất cảnh của Thủ đô, nơi hội tụ nhiều hộ dân gắn bó với nghề trồng quất truyền thống. Với diện tích khoảng 30 ha, nơi đây trở thành điểm đến quen thuộc của người dân Hà Nội mỗi dịp Tết đến xuân về. Những cây quất Tứ Liên không chỉ được chăm sóc kỹ lưỡng về kỹ thuật mà còn được tạo dáng tinh tế, đa dạng, phù hợp với nhiều không gian trưng bày.
Theo ông Nguyễn Bá Trương, chủ một vườn quất tại Tứ Liên, thời điểm này được xem là “thời điểm vàng”, quyết định gần như toàn bộ giá trị của cây quất khi ra thị trường. Chính vì vậy, các hộ trồng quất đã hoàn tất việc đưa cây lên chậu và đang tập trung cho khâu chăm sóc, hoàn thiện cuối cùng nhằm đảm bảo cây giữ được vẻ đẹp hoàn chỉnh khi đến tay khách hàng.
“Chúng tôi chủ yếu tưới nước rửa sương mỗi ngày, đồng thời tranh thủ chỉnh sửa, hoàn thiện lại từng cây để quất trông gọn gàng, cân đối và đẹp mắt hơn trước khi xuất bán”, ông Trương cho biết.
Hiện gia đình ông Trương đang chăm sóc hơn 1.000 chậu quất cảnh sai quả, cùng khoảng 800 cây trồng dưới đất. Từ đầu tháng 12, nhiều khách hàng ở các địa phương đã tìm đến đặt mua, khiến việc chăm sóc từng cây càng phải kỹ lưỡng hơn. “Khoảng một tuần nữa, quất bắt đầu chín vàng đều, khi đó khách đến tham quan vườn chắc chắn sẽ rất ưng ý”, ông Trương chia sẻ.
Theo bà Ngô Thị Ngà, Chủ tịch Hội làng nghề quất cảnh truyền thống Tứ Liên, toàn làng hiện có gần 500 hộ trồng quất, với diện tích khoảng 30 ha. Làng có 1 nghệ nhân và 2 hộ có sản phẩm được công nhận OCOP. “Cứ vào đầu tháng 12 âm lịch hằng năm, chúng tôi đều tổ chức giới thiệu, quảng bá thương hiệu quất Tứ Liên để khách hàng biết đến và lựa chọn”, bà Ngà cho biết.
Theo bà Ngà, cây quất từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người dân địa phương. Ngày nay, quất Tứ Liên không chỉ giữ dáng truyền thống mà còn được tạo hình đa dạng, phù hợp với thị hiếu và không gian của từng gia đình.
Ngoài những cây quất thế lớn, nhiều người chơi còn ưa chuộng quất trồng trong chum, ang, bình, lọ với dáng nhỏ gọn, tinh tế, mang tính trang trí cao. “Người chơi quất bây giờ rất đa dạng, mỗi nhà một gu, nên người trồng cũng phải linh hoạt để đáp ứng”, bà Ngà cho biết thêm.
Nhờ quy trình chăm sóc bài bản và kinh nghiệm lâu năm, quất Tứ Liên được đánh giá cao về chất lượng, với quả to, đều, màu sáng và tán đẹp. Mỗi vụ Tết, làng nghề cung cấp ra thị trường hàng chục nghìn cây quất lớn nhỏ, trở thành điểm đến quen thuộc của người dân Thủ đô mỗi dịp xuân về.
Nhà vườn quất “gồng mình” giữ giá giữa mùa Tết
Phía sau vẻ rực rỡ của những vườn quất đang vào độ đẹp nhất là không ít nỗi lo mà người trồng cây phải gánh chịu trong mùa Tết năm nay. Khi công việc chăm sóc bước vào giai đoạn nước rút, áp lực về chi phí và giá bán cũng đồng thời đè nặng lên vai các nhà vườn.
Theo ghi nhận, hầu hết các hộ chuyên canh đào, quất đều cho biết chi phí vật tư nông nghiệp đã tăng mạnh so với năm trước. Từ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho đến chậu trồng, nhiều loại vật tư ghi nhận mức tăng từ 30–40%, khiến tổng chi phí đầu tư cho mỗi vụ Tết đội lên đáng kể.
Cùng với đó, chi phí nhân công thời vụ cũng tăng cao, nhất là trong bối cảnh nhu cầu lao động tăng mạnh vào giai đoạn hoàn thiện cây. Ông Quốc Trượng, chủ một vườn quất tại làng nghề Tứ Liên cho biết tiền công lao động hiện đã tăng gần gấp đôi so với năm ngoái. “Trước đây thuê thợ chỉ khoảng 300 nghìn đồng một công, năm nay đã lên tới 500 nghìn đồng”, ông Trượng chia sẻ.
Dù chi phí đầu vào tăng mạnh, nhiều nhà vườn vẫn lựa chọn giữ giá bán ở mức ổn định để phù hợp với sức mua chung của thị trường. Theo các chủ vườn, giá quất phổ thông hiện vẫn dao động từ 1–2 triệu đồng/cây đối với loại trung bình; những cây nhỏ có giá từ 300–500 nghìn đồng. Mức giá này gần như không thay đổi so với các mùa Tết trước, thậm chí có phần “mềm” hơn so với hai năm 2024–2025.
“Giá vật tư tăng thì ai cũng thấy, nhưng giá bán không thể đẩy lên cao được. Kinh tế năm nay còn nhiều khó khăn, tăng giá là khách quay lưng ngay”, ông Trượng bộc bạch. Theo ông, để giữ chân khách hàng, nhà vườn buộc phải chấp nhận lợi nhuận sụt giảm, ước tính thấp hơn năm ngoái khoảng 15%. “Nhà vườn chịu một phần, người mua chịu một phần thì mới mong bán được”, ông nói.
Ngoài ra, diễn biến thời tiết thất thường cũng buộc nhiều nhà vườn phải chủ động giảm sản lượng để hạn chế rủi ro, đồng nghĩa với việc thu nhập trong vụ Tết càng thêm bấp bênh.
Dù vậy, giữa bộn bề lo toan, người trồng quất vẫn đặt nhiều kỳ vọng vào những ngày cuối vụ. Ông Trượng cho rằng mỗi cây quất không đơn thuần là một sản phẩm bán Tết mà là kết tinh của cả năm chăm sóc, kiên trì và gửi gắm tâm huyết. “Khi khách hàng đến xem, yêu thích và đặt cọc sớm, đó là động lực rất lớn để chúng tôi yên tâm hoàn thiện những công đoạn cuối cùng”, ông Trương chia sẻ.
“Từ giờ đến Tết, điều mong mỏi nhất vẫn là thời tiết thuận lợi để cây giữ được dáng đẹp, quả đều, bán được giá hợp lý, để bà con có một cái Tết ấm no”, ông chia sẻ.
Nghề trồng quất cảnh không chỉ mang lại sinh kế mà còn gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống mỗi dịp xuân về. Với người nông dân, mỗi cây quất là một “tác phẩm” được tạo nên từ công sức và tình yêu nghề. Dẫu còn nhiều áp lực phía trước, họ vẫn bền bỉ bám vườn, bám nghề, hy vọng sắc vàng quất Tết sẽ tiếp tục lan tỏa, mang mùa xuân đến từng nếp nhà.
