Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, nhấn mạnh, tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ là chức năng trọng tâm, xuyên suốt của hệ thống Liên hiệp Hội. Hiện nay, hệ thống có 126 hội thành viên, gồm 92 hội ngành kỹ thuật toàn quốc và 34 Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, thành phố; cùng khoảng 575 tổ chức, viện, trung tâm khoa học và công nghệ trực thuộc. Đây là nguồn lực trí tuệ to lớn, quy tụ hàng vạn chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trên nhiều lĩnh vực, có khả năng đóng góp thiết thực vào quá trình xây dựng và thực thi các chủ trương, chính sách phát triển đất nước.
Đối với vùng Đồng bằng sông Cửu Long, yêu cầu tư vấn, phản biện các quy hoạch vùng, chiến lược ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển hạ tầng giao thông, chuyển đổi mô hình kinh tế nông nghiệp, chuyển đổi số và phát triển bền vững ngày càng cấp thiết. Tuy nhiên, hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội vẫn còn những điểm nghẽn về cơ chế phối hợp, đặt hàng, tổ chức bộ máy, chính sách đối với cán bộ và điều kiện bảo đảm kinh phí. PGS.TS. Phạm Ngọc Linh đề xuất tăng cường phối hợp hai chiều giữa Liên hiệp Hội với cấp ủy, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc; phát huy vai trò kết nối, chia sẻ mạng lưới chuyên gia giữa các địa phương; đồng thời nghiên cứu hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm tính độc lập, khách quan trong hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội.
Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Văn Chính, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Cần Thơ, khẳng định đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ là lực lượng nòng cốt sáng tạo trí tuệ, đóng góp trực tiếp vào sự phát triển của đất nước. Theo ông, Mặt trận Tổ quốc có thế mạnh trong tập hợp ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân; trong khi Liên hiệp Hội và các hội chuyên ngành có năng lực phân tích chuyên sâu, phát hiện rủi ro, dự báo và đề xuất giải pháp khoa học. Sự phối hợp giữa hai tổ chức có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy trí tuệ đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, góp phần nâng cao chất lượng hoạch định và thực thi chính sách. Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện quy trình phối hợp từ xác định nhiệm vụ, đặt hàng, lựa chọn chuyên gia đến tiếp thu, giải trình và theo dõi sau phản biện; đồng thời tháo gỡ khó khăn về cơ chế, dữ liệu chuyên gia và nguồn lực tài chính.
Tại các phiên tham luận và thảo luận, đại diện Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh, thành phố, các viện nghiên cứu, trường đại học và hội chuyên ngành đã trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Các ý kiến tập trung vào việc tăng cường trách nhiệm phối hợp của cấp ủy, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc; hoàn thiện cơ chế cung cấp thông tin, giao nhiệm vụ, đặt hàng nghiên cứu và tiếp nhận kết quả phản biện; phát huy vai trò kết nối của Liên hiệp Hội trong các nhiệm vụ liên ngành, liên tỉnh. Qua đó, góp phần đưa tri thức khoa học và công nghệ gắn chặt hơn với thực tiễn sản xuất, đời sống, tạo động lực thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
