Đến thăm khu vực cánh đồng Vua ở xã Vĩnh Bảo, TP Hải Phòng, khách phương xa không khỏi ngơ ngẩn trước những vườn ổi lê Đài Loan rộng lớn, xanh tốt, mỡ màng. Ít người biết, cách đây hơn 20 năm, do điều kiện canh tác khó khăn, nơi đây phần nhiều bị bỏ hoang để cỏ dại mọc cao quá đầu người.
Người có công đầu trong việc đẩy lùi cỏ dại thay thế bằng loại cây ăn quả đem lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con nông dân địa phương là ông Phạm Văn Mạnh, người con của quê hương Vĩnh Bảo.
Theo ông Mạnh, tên gọi “cánh đồng Vua” bắt nguồn từ câu chuyện, trước đây nhà vua chọn khu ruộng màu mỡ nhất vùng ban cho viên quan có nhiều công lao với quê hương, đất nước. Sau này, do nhiều thay đổi mà đất đai nơi này ngày càng cằn cỗi.
Do gặp nhiều khó khăn trong canh tác, thêm tình trạng chuột phá hoại mùa màng, khoảng hơn 20 năm trước, một số hộ dân bỏ không ruộng. Tình trạng này như vết dầu loang, chỉ 3 - 4 năm sau, cánh đồng màu mỡ vua ban ngày nào chìm trong cỏ dại.
Xót xa trước cảnh đồng ruộng quê hương bị bỏ hoang, năm 2007, sau khi thăm quan, học tập kinh nghiệm tại một số vùng trồng ổi trên cả nước, ông Mạnh quyết định mua 70 cây ổi lê Đài Loan chiết về trồng thử tại thửa ruộng gần 3 sào của gia đình ở cánh đồng Vua.
Đến tháng 10/2009, vườn ổi lê của gia đình ông Mạnh bói lứa quả đầu. Hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu cũng như không phụ công vợ chồng ông Mạnh cùng các con ngày ngày chăm sóc, những cây ổi lê này không những sai quả, mà quả nào quả nấy thơm, giòn, ngọt khó tả.
Nghe tin vườn ổi lê của gia đình ông Mạnh cho quả ngon, có thương lái vào thăm dò. Sau khi nếm thử ổi, người này đặt cọc mua hết cả vườn với giá cao gấp hơn 2 lần so với các loại ổi khác bán trên thị trường. Đồng thời, đặt mua toàn bộ số ổi lê vụ sau.
Thành công bước đầu giúp ông Mạnh thêm quyết tâm thuê ruộng của những hộ chung quanh để mở rộng diện tích trồng ổi. Hai con trai của ông là anh Phạm Đức Hùng và anh Phạm Ngọc Đức cũng quyết định xin nghỉ việc tại công ty gần nhà với mức lương giá trị bằng gần tấn thóc mỗi tháng để toàn tâm, toàn ý cùng bố mẹ chăm sóc ổi.
“Mỗi năm, gia đình tôi mở rộng diện tích bằng cách thuê ruộng bỏ hoang hoặc đang cấy lúa, trồng rau màu năng suất thấp của bà con với mức giá 500.000 đồng/năm, thời gian thuê trong 10 năm. Nhờ vậy, hiện tổng diện tích vườn ổi của gia đình tôi lên tới gần 8 ha.
So với cấy lúa, trồng rau màu, trồng ổi đem lại hiệu quả kinh tế cho gia đình tôi cao gấp nhiều lần. Trung bình mỗi năm, mỗi sào ổi đem lại khoản thu nhập khoảng hơn 10 triệu đồng”, anh Phạm Đức Hùng, con trai ông Mạnh, thông tin với phóng viên.
Làm phép tính đơn giản, mỗi sào (360 m2) đem lại thu nhập 15 triệu/năm, thì tổng diện tích 8 ha (80.000 m2) đem lại khoản tiền “bỏ ống” cho gia đình ông Mạnh lên tới hơn 3 tỷ mỗi năm. Quả là mức thu nhập đáng mơ ước đối với bà con nông dân quê lúa Vĩnh Bảo quanh năm vất vả “một nắng, hai sương”.
Thành công của gia đình ông Mạnh giúp thị trấn Vĩnh Bảo, huyện Vĩnh Bảo, nay là xã Vĩnh Bảo, TP Hải Phòng có thêm cây trồng mới đem lại hiệu quả cao. Đến vụ ổi lê năm nay, toàn xã Vĩnh Bảo có hàng chục hộ trồng ổi lê với diện tích vài chục ha tại nhiều cánh đồng: Vua, Ngoài, Găng.
Theo thông tin từ Phòng Kinh tế xã Vĩnh Bảo, để hỗ trợ xây dựng thương hiệu ổi lê Vĩnh Bảo, năm 2019, chính quyền địa phương phối hợp hướng dẫn các hộ trồng ổi đăng ký và được cấp giấy chứng nhận thực hiện sản xuất nông nghiệp tốt (VietGAP), tem truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, thành lập HTX ổi Lam Sơn để thu gom, đóng gói ổi lê đưa tới các cửa hàng, siêu thị nông sản trong và ngoài Tp.Hải Phòng.
Sản phẩm “Ổi lê Đông Tạ, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng” đã được Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu số 550305 ngày 04/6/2025.
Theo đánh giá của cơ quan chức năng, với việc bảo hộ, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể “Ổi lê Đông Tạ, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng”, giá bán sản phẩm tăng 30% so với trước kia.
Bên cạnh đó, hằng năm, chính quyền địa phương còn phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức các lớp tập huấn áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, hướng dẫn bà con trồng ổi cách phòng, trừ sâu bệnh, cho ổi ra quả đều, đúng thời điểm. Ngoài ra, tổ chức một số hội nghị kết nối sản xuất với tiêu thụ, đưa sản phẩm ổi lê giới thiệu tại các hội nghị, hội thảo nông nghiệp, hội chợ thương mại, livestream bán hàng…
Nhờ vậy, thương hiệu ổi lê Vĩnh Bảo ngày càng mở rộng, vươn xa, được đông đảo người tiêu dùng trong và ngoài TP Hải Phòng biết đến, ưa chuộng. Từ giống cây trồng mới, đến nay, ổi lê trở thành cây trồng chủ lực giúp nhiều hộ vươn lên làm giàu chính đáng trên đồng đất quê hương./.
