Giữa tháng 3/2026, một loạt văn bản pháp luật quan trọng sẽ bắt đầu có hiệu lực, tác động đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước như an ninh trật tự, phòng chống tội phạm hay hoạt động sản xuất, kinh doanh. Những quy định mới đáng chú ý gồm việc mở rộng quyền sản xuất pháo hoa nổ cho doanh nghiệp thuộc Bộ Công an, điều chỉnh mức thưởng cho cá nhân và tập thể có thành tích trong công tác đấu tranh chống tội phạm, cũng như ban hành hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu trong năm 2026.
Một trong những nội dung được quan tâm là quy định mới liên quan đến hoạt động nghiên cứu và sản xuất pháo hoa nổ. Theo Nghị định số 58/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/3/2026, một số quy định trong Nghị định 137/2020/NĐ-CP về quản lý và sử dụng pháo đã được sửa đổi, bổ sung.
Điểm thay đổi quan trọng là cho phép các tổ chức, doanh nghiệp trực thuộc Bộ Công an được tham gia nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu và cung cấp pháo hoa nổ. Trước đây, theo quy định cũ, quyền này chỉ dành cho các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng.
Ngoài việc mở rộng chủ thể được phép tham gia sản xuất và kinh doanh pháo hoa nổ, nghị định mới cũng điều chỉnh thẩm quyền quyết định trong lĩnh vực này. Theo đó, quyền quyết định cho phép các tổ chức, doanh nghiệp được thực hiện hoạt động nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu hoặc cung cấp pháo hoa nổ không còn thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ như trước đây mà được phân cấp cho người đứng đầu các bộ quản lý. Cụ thể, Bộ trưởng Bộ Công an sẽ quyết định đối với các đơn vị thuộc Bộ Công an, trong khi Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm đối với các tổ chức và doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng.
Cũng bắt đầu từ ngày 15/3/2026, Nghị định số 47/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 138/2021/NĐ-CP về quản lý, bảo quản tang vật, phương tiện vi phạm hành chính bị tạm giữ hoặc tịch thu sẽ chính thức có hiệu lực. Nghị định này bổ sung và làm rõ trình tự, thủ tục niêm phong cũng như mở niêm phong đối với tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.
Theo quy định mới, việc niêm phong tang vật hoặc phương tiện vi phạm phải được thực hiện bởi người lập biên bản tạm giữ, người có thẩm quyền tạm giữ hoặc cơ quan của những người này. Quá trình niêm phong phải diễn ra trước sự chứng kiến của người vi phạm. Trong trường hợp người vi phạm không có mặt, việc niêm phong phải được tiến hành trước đại diện gia đình, đại diện tổ chức liên quan, đại diện chính quyền cấp xã nơi thực hiện hoặc ít nhất một người làm chứng. Sau khi hoàn tất việc niêm phong, cơ quan chức năng phải lập biên bản theo mẫu quy định trong pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Đối với thủ tục mở niêm phong, người có thẩm quyền sẽ tiến hành bóc hoặc gỡ tem, giấy niêm phong đã được dán trước đó trước mặt người vi phạm và người được giao quản lý tang vật. Nếu người vi phạm vắng mặt, đại diện chính quyền địa phương hoặc ít nhất một người làm chứng sẽ được mời tham gia chứng kiến. Sau khi mở niêm phong, việc lập biên bản cũng là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính minh bạch trong quá trình xử lý.
Bên cạnh các quy định về quản lý hành chính, chính sách mới cũng điều chỉnh mức thưởng đối với những cá nhân và tập thể có đóng góp trong công tác phòng, chống tội phạm. Quyết định số 07/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ phòng, chống tội phạm sẽ có hiệu lực từ ngày 16/3/2026.
Theo quy định tại quyết định này, quỹ sẽ được sử dụng để chi thưởng đột xuất bằng tiền cho những cá nhân hoặc tập thể có thành tích nổi bật trong hoạt động đấu tranh, phòng ngừa và phát hiện tội phạm. Mức thưởng tối đa được nâng lên đáng kể so với trước đây.
Cụ thể, mức thưởng tối đa dành cho cá nhân là 20 triệu đồng mỗi lần, trong khi tập thể có thể nhận tối đa 50 triệu đồng cho mỗi lần khen thưởng. Mức chi này cao hơn nhiều so với quy định trước đó tại Quyết định số 04/2019/QĐ-TTg, khi mức thưởng tối đa chỉ là 5 triệu đồng cho cá nhân và 20 triệu đồng đối với tập thể.
Ngoài các chính sách liên quan đến an ninh và quản lý nhà nước, lĩnh vực sản xuất thuốc lá cũng có quy định mới về nhập khẩu nguyên liệu. Thông tư số 04/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu trong năm 2026 sẽ có hiệu lực từ ngày 15/3/2026 và được áp dụng đến hết ngày 31/12/2026.
Theo thông tư này, tổng lượng hạn ngạch thuế quan đối với thuốc lá nguyên liệu, mã HS 2401, trong năm 2026 được xác định ở mức 79.199 tấn. Lượng hạn ngạch này sẽ được phân bổ cho các thương nhân đã được cấp giấy phép sản xuất sản phẩm thuốc lá hoặc giấy phép chế biến nguyên liệu thuốc lá bởi cơ quan có thẩm quyền. Các doanh nghiệp đủ điều kiện có thể sử dụng lượng nguyên liệu nhập khẩu theo hạn ngạch để phục vụ sản xuất hoặc chế biến, nhằm cung cấp nguyên liệu cho việc sản xuất thuốc lá điếu tiêu thụ trong nước.
Việc ban hành và triển khai các chính sách mới từ giữa tháng 3/2026 được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện khung pháp lý trong nhiều lĩnh vực, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo an ninh trật tự và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh theo đúng quy định pháp luật.
