Những hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất, nhà ở để phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng sẽ được ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội mà không phải tham gia bốc thăm. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị quyết số 66.15/2026/NQ-CP vừa được Chính phủ ban hành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý trong quá trình phát triển nhà ở xã hội.
Theo Nghị quyết 66.15/2026/NQ-CP, trường hợp người dân bị thu hồi đất, nhà ở nhưng chưa được bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở thì được quyền mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội mà không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở, thu nhập như quy định chung. Đồng thời, nhóm đối tượng này cũng không phải thực hiện bốc thăm khi đăng ký mua, thuê mua. Cơ chế đặc thù này được kỳ vọng sẽ bảo đảm quyền lợi tái định cư, ổn định đời sống cho người dân trong các dự án phục vụ quốc phòng, an ninh và lợi ích công cộng.
Bên cạnh chính sách ưu tiên về đối tượng, Nghị quyết cũng tập trung xử lý các vướng mắc liên quan đến công tác quy hoạch, một trong những rào cản lớn nhất đối với các dự án nhà ở xã hội thời gian qua. Đối với những khu vực hình thành đô thị trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp, việc lập mới, điều chỉnh và phê duyệt quy hoạch phân khu sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn. Quy định này tạo hành lang pháp lý rõ ràng, giúp các địa phương chủ động hơn trong việc hoàn thiện hồ sơ quy hoạch.
Đáng chú ý, quy hoạch chi tiết có thể được lập mới hoặc điều chỉnh song song với quá trình xây dựng, điều chỉnh quy hoạch phân khu hoặc quy hoạch chung trong trường hợp không yêu cầu lập quy hoạch phân khu. Tuy nhiên, việc phê duyệt quy hoạch chi tiết chỉ được thực hiện sau khi quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu đã được thông qua. Cách làm này nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư nhưng vẫn bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống quy hoạch.
Trong trường hợp khu đất dự kiến triển khai dự án chưa có quy hoạch đô thị, nông thôn hoặc chưa phù hợp với quy hoạch hiện hành, việc chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư sẽ được thực hiện theo các quy định về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội. Đây được xem là giải pháp linh hoạt, tạo điều kiện cho dự án sớm được triển khai thay vì phải chờ điều chỉnh quy hoạch kéo dài.
Về loại hình phát triển, Nghị quyết xác định tại các thành phố trực thuộc trung ương và khu vực thuộc địa giới hành chính phường của tỉnh, nhà ở xã hội và nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân phải được xây dựng dưới hình thức nhà chung cư. Trong khi đó, ở các khu vực còn lại, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh sẽ căn cứ điều kiện thực tế địa phương để quyết định loại hình phù hợp, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và đáp ứng nhu cầu thực tiễn.
Ngoài nhóm người dân bị thu hồi đất, một đối tượng khác cũng được mở rộng quyền tiếp cận là lao động hợp đồng không xác định thời hạn hưởng lương từ ngân sách nhà nước đang công tác tại các đơn vị công an. Những trường hợp này được mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở dành cho lực lượng vũ trang nhân dân. Điều kiện về nhà ở và thu nhập để hưởng chính sách hỗ trợ sẽ áp dụng tương tự đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 76 của Luật Nhà ở, bảo đảm sự thống nhất trong hệ thống pháp luật.
Nghị quyết 66.15/2026/NQ-CP có hiệu lực từ ngày 13/2/2026 và được triển khai đến hết ngày 28/2/2027. Với hàng loạt cơ chế linh hoạt về quy hoạch, đầu tư và xác định đối tượng thụ hưởng, văn bản này được kỳ vọng sẽ góp phần tháo gỡ các ách tắc pháp lý, thúc đẩy nguồn cung nhà ở xã hội trong bối cảnh nhu cầu ngày càng gia tăng, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và lực lượng vũ trang khi thực hiện nhiệm vụ vì lợi ích chung.
