Đề án đặt mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của nông sản Nghệ An trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.
Theo đề án, giai đoạn 2026-2030, Nghệ An phấn đấu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất các sản phẩm nông nghiệp chủ lực đạt bình quân 5-5,5%/năm; nhóm sản phẩm chủ lực đóng góp 80-85% tổng giá trị ngành nông, lâm, thủy sản. Kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm chủ lực chiếm khoảng 93-95% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.
Tỉnh cũng đặt mục tiêu xây dựng mới từ 100-150 chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ bền vững với sự tham gia của hơn 150 doanh nghiệp và khoảng 300 hợp tác xã, đồng thời bảo đảm 100% sản phẩm trong chuỗi được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng.
Đến năm 2045, Nghệ An hướng tới xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, đóng vai trò trụ cột của kinh tế nông thôn. Toàn bộ các cây trồng, vật nuôi chủ lực sẽ được quy hoạch sản xuất tập trung quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp số, kinh tế tuần hoàn, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và xây dựng được thương hiệu mạnh trên thị trường toàn cầu.
Định hướng phát triển các ngành hàng chủ lực
Đối với lĩnh vực trồng trọt, đề án xác định tiếp tục ổn định và phát triển các vùng sản xuất tập trung, gắn với cơ giới hóa, tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ và chế biến sâu.
Cây lúa duy trì diện tích khoảng 163.500 ha, với trên 90% diện tích sử dụng giống chất lượng cao; đẩy mạnh cơ giới hóa và chuyển đổi số trên hơn 20.000 ha, đồng thời nâng công suất chế biến lên 700.000-800.000 tấn/năm và hình thành từ 3-5 trung tâm chế biến, logistics hiện đại.
Đối với cây mía, tỉnh mở rộng diện tích lên khoảng 25.700 ha, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trên khoảng 10.000 ha và phát triển chuỗi sản xuất tuần hoàn từ bã mía, mật rỉ. Cây sắn tiếp tục ổn định vùng nguyên liệu khoảng 12.000 ha, tập trung nâng cấp công nghệ chế biến tinh bột và cồn sinh học.
Rau, củ, quả được định hướng phát triển lên khoảng 45.000 ha, trong đó mở rộng vùng sản xuất công nghệ cao và tăng tỷ lệ diện tích đạt các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ. Tỉnh cũng chú trọng phát triển chuỗi cung ứng lạnh, kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm.
Đối với cây chè, Nghệ An tiếp tục phát triển các vùng chè truyền thống và chè Shan Tuyết đặc sản gắn với du lịch sinh thái, văn hóa; nâng cấp 55 cơ sở chế biến hiện có để đa dạng hóa sản phẩm giá trị cao.
Các loại cây ăn quả như cam và dứa tiếp tục được mở rộng vùng sản xuất. Trong đó, cam tập trung vào các giống đặc sản như Cam Xã Đoài, Cam V2, cam không hạt; nâng cao công nghệ bảo quản, hướng tới xuất khẩu sang Nhật Bản, EU và Hàn Quốc với kim ngạch 5-10 triệu USD mỗi năm. Dứa được định hướng chuyển mạnh sang các giống năng suất cao, đồng thời nâng tỷ lệ chế biến sâu lên 70-80%, tận dụng phụ phẩm để sản xuất enzyme, vật liệu sinh học.
Đề án cũng xác định phát triển 8.000 ha dược liệu theo mô hình liên kết "4 nhà", ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại đạt các tiêu chuẩn quốc tế. Đối với lâm nghiệp, Nghệ An đặt mục tiêu phát triển 180.000 ha rừng trồng, mở rộng diện tích rừng gỗ lớn và rừng đạt chứng chỉ quản lý bền vững FSC, PEFC, VFCS.
Chăn nuôi, thủy sản hướng tới công nghệ cao và xuất khẩu
Trong lĩnh vực chăn nuôi, Nghệ An đặt mục tiêu phát triển đàn lợn đạt khoảng 1,3 triệu con, 100% trang trại quy mô lớn ứng dụng công nghệ thông minh và xây dựng tối thiểu 3 chuỗi sản phẩm thịt lợn đủ điều kiện xuất khẩu.
Đàn gia cầm dự kiến đạt 56 triệu con, đồng thời đầu tư từ 5-10 nhà máy chế biến sâu đạt tiêu chuẩn quốc tế phục vụ xuất khẩu. Chăn nuôi bò thịt hướng tới tổng đàn 555.000 con, tăng tỷ lệ bò được vỗ béo trước khi giết mổ và thu hút đầu tư các nhà máy giết mổ đạt chuẩn HACCP, HALAL.
Đối với bò sữa, tỉnh tiếp tục phát triển các vùng chăn nuôi tập trung quy mô lớn, mở rộng các dự án của TH True Milk và Vinamilk kết hợp phát triển trang trại vệ tinh, du lịch trải nghiệm nông nghiệp.
Trong nuôi trồng thủy sản, Nghệ An định hướng mở rộng vùng nuôi tôm công nghệ cao với các mô hình RAS, Biofloc và nhà kính; phát triển nuôi tôm sinh thái gắn với rừng ngập mặn. Đồng thời, đẩy mạnh nuôi cá lồng trên các hồ chứa lớn như Bản Vẽ, Vực Mấu, Khe Bố, kết hợp phát triển du lịch nông nghiệp thủy sản.
Đồng bộ nhiều giải pháp để nâng cao giá trị nông sản
Để thực hiện các mục tiêu của đề án, UBND tỉnh xác định nhiều nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó ưu tiên phát triển hợp tác xã kiểu mới làm cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp thông qua các hợp đồng liên kết, bao tiêu sản phẩm.
Song song với đó là xây dựng và bảo hộ thương hiệu cho các nông sản chủ lực như cam Vinh, gạo chất lượng cao; thúc đẩy tiêu thụ trên các sàn thương mại điện tử và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Đề án cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, ứng dụng cảm biến, Internet vạn vật (IoT), thiết bị bay không người lái (drone), số hóa toàn bộ chuỗi sản xuất, truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, Blockchain và mã số vùng trồng.
Bên cạnh đó, tỉnh sẽ triển khai nhiều chính sách ưu đãi về tín dụng, đất đai, thuế, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao và chế biến sâu; đồng thời tăng cường tập huấn, phổ biến các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ nhằm nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản Nghệ An trên thị trường quốc tế./.
