Sức mua phục hồi, doanh nghiệp chủ động đón đầu nhu cầu
Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 9 tháng năm 2026 ước đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,8%, cao hơn kết quả 7,2% của cùng kỳ năm 2025. Diễn biến này cho thấy tiêu dùng trong nước đang từng bước củng cố vai trò là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế.
Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong quý III/2026, khi tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng ước đạt 2.039 nghìn tỷ đồng, tăng 3,3% so với quý trước và tăng 14,5% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 9, quy mô thị trường đạt khoảng 690,6 nghìn tỷ đồng, tăng 1,7% so với tháng 8 và tăng 14,1% so với cùng kỳ.
Trong cơ cấu doanh thu, bán lẻ hàng hóa vẫn giữ vị trí chủ đạo với 4.463,6 nghìn tỷ đồng, chiếm 75,3% tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, tăng 12,8% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều nhóm hàng ghi nhận mức tăng đáng kể, trong đó nhiên liệu khác, trừ xăng dầu, tăng 29,2%; đá quý và kim loại quý tăng 22%; hàng hóa khác tăng 18,8%; gỗ và vật liệu xây dựng tăng 17,2%; xăng dầu các loại tăng 14,9%.
Tuy vậy, mức tăng trưởng giữa các nhóm hàng chưa hoàn toàn đồng đều. Trong tháng 9, doanh thu nhóm đồ dùng, dụng cụ và trang thiết bị gia đình tăng 2,9% so với tháng trước, tăng 9,7% so với cùng kỳ; dịch vụ sửa chữa xe có động cơ lần lượt tăng 2,4% và 15,2%. Trong khi đó, doanh thu ô tô tăng 5% so với tháng 8 nhưng vẫn giảm 1% so với cùng kỳ năm ngoái. Diễn biến này cho thấy nhu cầu đối với những mặt hàng có giá trị lớn vẫn chịu ảnh hưởng của yếu tố mùa vụ và tâm lý mua sắm, bên cạnh các điều kiện kinh tế của người tiêu dùng.
Từ thực tế thị trường, nhiều hệ thống phân phối đã chủ động triển khai các chương trình ưu đãi để thu hút khách hàng, tập trung vào nhóm hàng thiết yếu và sản phẩm phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Tại khu vực phía nam thành phố Đà Nẵng, Co.opMart Tam Kỳ ghi nhận lượng khách đến mua sắm tăng trong những ngày gần đây. Siêu thị triển khai nhiều chương trình giảm giá, trong đó một số mặt hàng may mặc, nồi, nệm, thịt gà và thịt heo được giảm đến 50% hoặc áp dụng hình thức mua một tặng một.
Ông Lê Văn Liêm, Giám đốc Co.opMart Tam Kỳ, cho biết việc thúc đẩy tiêu dùng được thực hiện song song với kiểm soát chất lượng hàng hóa. Người mua có thể truy xuất nguồn gốc sản phẩm thông qua mã QR, trong khi siêu thị tăng cường đầu tư máy móc, thiết bị và công nghệ nhằm nâng cao khả năng kiểm tra chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm.
Không chỉ điều chỉnh chính sách bán hàng, các doanh nghiệp sản xuất cũng đang chú trọng đổi mới quy trình để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Ông Ngô Quang Nam, Giám đốc Công ty TNHH Năng Lượng Sạch Quảng Nam tại xã Núi Thành, cho biết doanh nghiệp tập trung phát triển dòng than sạch không khói, hướng chủ yếu đến người tiêu dùng trong nước.
Tận dụng nguồn mùn cưa, dăm bào và phụ phẩm gỗ tại địa phương, công ty xây dựng quy trình sản xuất khép kín nhằm tạo ra sản phẩm có chất lượng ổn định. Theo ông Nam, yêu cầu nâng cao chất lượng, tiết kiệm năng lượng và giảm tác động đến môi trường đang đặt ra nhu cầu cấp thiết về đổi mới thiết bị, công nghệ.
“Đầu tư dây chuyền, thiết bị có công nghệ mới bảo đảm sản xuất sạch là yêu cầu bức thiết để tạo hàng hóa chất lượng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng sạch của thị trường. Chúng tôi tiếp tục đầu tư kỹ thuật mới để tạo sản phẩm sạch, khẳng định thương hiệu hàng hóa ‘made in Đà Nẵng’, cạnh tranh sòng phẳng với các sản phẩm cùng loại trên sân nhà nội địa”, ông Nam nói.
Những động thái này cho thấy kích cầu tiêu dùng không chỉ nằm ở việc giảm giá để gia tăng doanh số trong ngắn hạn. Nâng cao chất lượng, minh bạch nguồn gốc và cải tiến công nghệ đang trở thành những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp giữ chân khách hàng, tăng sức cạnh tranh và phát triển thị trường bền vững.
Mở rộng đầu ra cho hàng Việt, khai thác dư địa từ dịch vụ và du lịch
Cùng với bán lẻ hàng hóa, nhóm dịch vụ lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành đang đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung. Trong 9 tháng năm 2026, doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống ước đạt 758,6 nghìn tỷ đồng, chiếm 12,8% tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng, tăng 16,7% so với cùng kỳ.
Một số địa phương có hoạt động du lịch phát triển ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật, như Đà Nẵng tăng 21,7%; Quảng Ninh tăng 20,6%; Khánh Hòa tăng 20,5%; Huế tăng 20,4% và Lâm Đồng tăng 19,4%. Tại hai trung tâm kinh tế lớn, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống của Hà Nội tăng 16,3%, còn TP.HCM tăng 14,1%.
Đáng chú ý, doanh thu dịch vụ du lịch lữ hành đạt khoảng 78,1 nghìn tỷ đồng, tăng 17,9% trong 9 tháng. Cà Mau dẫn đầu với mức tăng 86%, tiếp đến là Bắc Ninh tăng 45,3%, Tây Ninh tăng 41,3%, Lâm Đồng tăng 37,7%, Khánh Hòa tăng 29,3%, Huế tăng 28,9% và Quảng Ninh tăng 25,7%. Trong khi đó, doanh thu các dịch vụ khác đạt 625,4 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4%.
Sự khởi sắc của du lịch và dịch vụ tạo thêm cơ hội tiêu thụ hàng hóa địa phương, nhất là đặc sản, sản phẩm làng nghề và các mặt hàng thuộc Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Việc kết nối sản phẩm với các hoạt động du lịch, trải nghiệm và dịch vụ không chỉ mở rộng đầu ra mà còn góp phần nâng cao giá trị thương hiệu cho hàng hóa trong nước.
Tại Đà Nẵng, phát triển hệ thống phân phối hàng Việt tiếp tục được xác định là một trong những giải pháp thúc đẩy tiêu dùng nội địa. Tỷ lệ hàng Việt tại các siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi và chợ truyền thống được duy trì ở mức cao. Tại những hệ thống bán lẻ lớn như Co.opMart, Go!, Lotte, MM Mega, Danavimart và WinMart, hàng Việt chiếm khoảng 70-90% lượng hàng hóa bày bán; trong đó, Co.opMart, Danavimart và WinMart có tỷ lệ hàng Việt trên 90%.
Song song với kênh phân phối hiện đại, các chương trình bình ổn thị trường, đưa hàng Việt về nông thôn, miền núi và khu công nghiệp tiếp tục tạo điều kiện để người dân tiếp cận sản phẩm có chất lượng với mức giá phù hợp. Những mô hình như “Phiên chợ hàng Việt”, “Điểm bán hàng Việt”, “Không gian trưng bày sản phẩm OCOP” và “Gian hàng Việt trực tuyến” cũng được triển khai nhằm đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng.
Theo Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đà Nẵng, việc kết hợp các hình thức quảng bá trực tiếp với livestream trên nền tảng số đang góp phần mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng, hỗ trợ tiêu thụ hàng hóa và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm “made in Đà Nẵng”. Cùng với đó, thành phố quan tâm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể OCOP ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh.
Với đà tăng trưởng của bán lẻ, dịch vụ và du lịch, thị trường trong nước đang có thêm điều kiện để trở thành điểm tựa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, để duy trì sức mua trong dài hạn, các chương trình kích cầu cần đi cùng với nâng cao chất lượng hàng hóa, kiểm soát giá cả, phát triển hệ thống phân phối và hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện năng lực cạnh tranh. Đây cũng là cơ sở để khai thác hiệu quả nhu cầu tiêu dùng trong nước, đồng thời tạo thêm động lực tăng trưởng cho những tháng cuối năm 2026.
