Bỏ phố về quê theo đuổi giấc mơ nông nghiệp
Xuất thân trong một gia đình làm nghề kinh doanh tại thôn Kim Sơn, xã Trung Chính (Thanh Hóa), Lê Yến Phượng (SN 1992) từng có nhiều cơ hội lựa chọn một công việc ổn định sau khi tốt nghiệp đại học. Nhưng thay vì ở lại phố thị, cô gái trẻ lại trở về quê để bắt đầu hành trình khởi nghiệp với nông nghiệp. Chị mong muốn xây dựng một mô hình sản xuất hiện đại, tạo nên những giá trị mới trên chính quê hương mình.
Bước ngoặt đến vào năm 2018, khi trong một chuyến tham quan mô hình nông nghiệp trải nghiệm tại Hà Nội, Yến Phượng bị cuốn hút bởi cách người ta biến những khu vườn thành điểm đến cuối tuần. Người dân không chỉ đến để mua nông sản mà còn được tự tay hái quả, tận hưởng không gian xanh và trải nghiệm cuộc sống của một người nông dân thực thụ. Từ chuyến đi ấy, cô nhận ra đây là hướng đi nhiều tiềm năng mà Thanh Hóa vẫn còn khá mới mẻ.
Ý tưởng xây dựng một không gian nông nghiệp xanh, nơi vừa sản xuất nông sản sạch vừa mang đến những trải nghiệm gần gũi với thiên nhiên, bắt đầu hình thành trong suy nghĩ của cô gái trẻ. Năm 2019, Phượng chính thức bắt tay vào làm nông nghiệp. Thế nhưng, thực tế không hề dễ dàng. Thiếu kinh nghiệm, thiếu kỹ thuật, những mô hình đầu tiên đều không mang lại kết quả như kỳ vọng. Có thời điểm, cô gần như phải bắt đầu lại từ đầu.
Không chấp nhận dừng bước, Phượng tiếp tục rong ruổi đến nhiều địa phương để tham quan các mô hình nông nghiệp hiện đại. Mỗi chuyến đi đều mang về thêm những bài học mới, từ kỹ thuật chăm sóc cây trồng, vận hành nhà màng đến cách xây dựng mô hình nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm. Chính những trải nghiệm ấy dần giúp cô định hình con đường mình muốn theo đuổi.
Sau nhiều lần cân nhắc, Phượng quyết định đặt cược vào nho sữa (nho mẫu đơn) – giống cây vốn nổi tiếng "đỏng đảnh", đòi hỏi quy trình chăm sóc nghiêm ngặt và vốn đầu tư lớn. Cũng từ đó, Xuân Hiếu Farm được hình thành với kỳ vọng trở thành mô hình nông nghiệp công nghệ cao kết hợp trải nghiệm, mang đến những sản phẩm sạch và một không gian xanh cho người dân.
Thuần hóa giống nho khó tính trên vùng đất khắc nghiệt
Bắt tay vào trồng nho sữa trên vùng đất Thanh Hóa, với chị Lê Yến Phượng, không chỉ là một quyết định táo bạo mà còn là một "canh bạc" thực sự. Khác với những vùng chuyên canh nho truyền thống, khí hậu nơi đây có sự chênh lệch lớn giữa các mùa. Mùa đông rét kéo dài khiến cây sinh trưởng chậm, trong khi mùa hè nắng gắt, gió Lào khô nóng lại dễ làm quả cháy nắng, giảm chất lượng. Không ít người từng hoài nghi liệu giống nho vốn được xem là "đỏng đảnh" ấy có thể thích nghi với vùng đất xứ Thanh hay không.
Phượng hiểu rằng nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm canh tác truyền thống thì rất khó thành công. Muốn cây nho phát triển ổn định, buộc phải để khoa học, công nghệ đồng hành với người nông dân. Vì vậy, chị mạnh dạn đầu tư toàn bộ khu vườn rộng 6.000 m² bằng hệ thống nhà màng khép kín, kết hợp tưới nhỏ giọt, châm phân tự động và hệ thống cảm biến kiểm soát độ ẩm, tạo môi trường sinh trưởng phù hợp cho cây nho.
Nhưng công nghệ chỉ giúp giảm bớt rủi ro từ thời tiết, còn chất lượng từng chùm nho vẫn được quyết định bởi sự tỉ mỉ của người trồng.
Nhớ lại những ngày đầu khởi nghiệp, chị Phượng kể: "Khi vừa hoàn thiện hệ thống nhà màng, do chưa tìm được nguồn giống nho sữa đạt chất lượng nên tôi tận dụng hơn 2.000 m² để trồng dưa vàng. Dưa phát triển khá tốt nhưng chỉ khoảng ba tháng đã phải thu hoạch. Cứ hết vụ này lại lo đầu ra cho vụ khác. Chính áp lực đó khiến tôi càng quyết tâm chuyển hẳn sang trồng nho sữa, bởi đây là cây trồng dài ngày, có giá trị kinh tế cao và phù hợp với định hướng phát triển du lịch trải nghiệm."
Để có được một vụ nho đạt chất lượng, công việc của người làm vườn gần như không có ngày nghỉ. Sau mỗi vụ thu hoạch, toàn bộ cành, lá được cắt tỉa, đất được rải vôi, xử lý vi sinh để loại bỏ mầm bệnh và tái tạo dinh dưỡng cho cây trước khi bước vào chu kỳ mới.
Vất vả nhất là giai đoạn cây bắt đầu đậu quả. Mỗi ngày, chị Phượng cùng các công nhân phải đi dọc từng giàn nho, tỉ mỉ dùng kéo cắt bỏ những quả nhỏ, quả méo hoặc mọc chen nhau. Có những chùm phải bỏ đi gần một nửa số quả để phần còn lại có đủ không gian phát triển. Chính sự cầu kỳ ấy giúp mỗi chùm nho khi thu hoạch đều có hình tháp cân đối, quả tròn đều, căng mọng và đạt chất lượng đồng đều.
Sau gần ba năm gắn bó với những giàn nho, vụ quả đầu tiên của Xuân Hiếu Farm đã mang đến thành quả xứng đáng. Không chỉ tạo việc làm thường xuyên cho 3-4 lao động địa phương, khu vườn còn mở ra một hướng phát triển mới khi kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp sạch và du lịch trải nghiệm.
Nhờ được chăm sóc theo quy trình nghiêm ngặt, những chùm nho sữa đầu tiên đạt trọng lượng từ 500gram đến gần 1kg. Quả tròn đều, căng mọng, màu xanh ngọc, vị ngọt thanh và thơm đặc trưng. Dưới mái nhà màng, những hàng nho nối tiếp nhau thành một màu xanh mướt, tạo nên khung cảnh thu hút ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Dù đến ngày 6/7 Xuân Hiếu Farm mới chính thức mở cửa đón khách, nhưng khu vườn đã sớm nhận được sự quan tâm của nhiều người. Những hình ảnh về các giàn nho trĩu quả được chia sẻ trên mạng xã hội nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn lượt xem. Nhiều gia đình trong và ngoài tỉnh đã liên hệ đặt lịch để được trực tiếp tham quan, trải nghiệm và tự tay thu hoạch nho ngay tại vườn.
Đó không chỉ là tín hiệu vui đối với một mô hình kinh tế mới, mà còn cho thấy nhu cầu ngày càng lớn của người dân đối với những sản phẩm nông nghiệp gắn với trải nghiệm và du lịch sinh thái.
Có thể nói, điều chị Lê Yến Phượng thu hoạch được hôm nay không chỉ là những chùm nho đầu mùa. Quan trọng hơn, đó là niềm tin rằng trên chính mảnh đất quê hương, nếu biết ứng dụng khoa học công nghệ, dám nghĩ khác và kiên trì theo đuổi mục tiêu, nông nghiệp vẫn có thể trở thành một ngành kinh tế nhiều triển vọng.
