Từ những giàn hoa "nở" ra thu nhập
Giữa tháng 7, khi mặt trời vừa ló rạng, trên những giàn hoa thiên lý xanh mướt trải dài khắp cánh đồng ở thôn Yên Bình, xã Công Chính (Thanh Hóa), người dân đã tất bật thu hái những chùm hoa vừa chớm nở. Công việc phải hoàn thành từ sáng sớm để giữ độ tươi của hoa trước khi thương lái đến tận vườn thu mua, kịp đưa về các chợ đầu mối ở Hà Nội trong ngày.
Đã nhiều năm gắn bó với cây thiên lý, bà Đào Thị Hà (SN 1975), trú thôn Yên Bình, cho biết gia đình hiện trồng 6 sào. Trước đây, diện tích này chủ yếu canh tác lúa và một số loại rau màu, song thu nhập bấp bênh, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thị trường. Sau khi tìm hiểu mô hình của các hộ đi trước, gia đình quyết định chuyển đổi sang trồng hoa thiên lý.
Theo bà Hà, cây thiên lý không quá khó trồng nhưng lại khá "kỹ tính" trong quá trình chăm sóc. Ngoài việc đầu tư hệ thống giàn, người trồng phải thường xuyên cắt tỉa cành, bón phân, giữ đủ độ ẩm và gần như ngày nào cũng ra vườn kiểm tra cây có bị nấm bệnh hay sâu hại hay không để xử lý kịp thời.
"Nhiều người nghĩ trồng thiên lý nhàn, nhưng thực tế rất tốn công. Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, một gốc thiên lý có thể cho thu hoạch liên tục từ 4-6 năm mới phải trồng lại", bà Hà chia sẻ.
Mỗi năm, gia đình bà bắt đầu thu hoạch từ tháng 5 đến hết tháng 7. Cứ cách một ngày lại hái một lứa, bình quân đạt khoảng 70-75 kg hoa. Với giá bán hiện dao động từ 40.000-43.000 đồng/kg, mỗi lần thu hoạch mang về khoảng 3 triệu đồng.
Mỗi vụ kéo dài khoảng ba tháng, 6 sào hoa thiên lý của gia đình bà Hà cho sản lượng gần 4 tấn hoa, mang về doanh thu khoảng 160-170 triệu đồng. Nhờ đầu ra ổn định, gia đình có điều kiện đầu tư thêm hệ thống tưới, cải tạo giàn và tiếp tục gắn bó với loại cây trồng này.
Cũng lựa chọn cây thiên lý để phát triển kinh tế, ông Nguyễn Văn Hàng (SN 1970), trú thôn Yên Bình, cho biết điều khiến người dân yên tâm nhất là sản phẩm dễ tiêu thụ.
"Hoa vừa cắt xong đã có thương lái đến thu mua. Chúng tôi không phải chở đi bán hay lo tìm đầu ra như nhiều loại nông sản khác. Chỉ cần chăm sóc tốt để hoa đẹp, chất lượng là thương lái đến tận vườn lấy hàng", ông Hàng nói.
Theo ông Hàng, để cây tiếp tục cho năng suất cao, sau mỗi đợt thu hoạch người trồng phải cắt bỏ các tay cành đã cho hoa, bấm ngọn, chỉ giữ lại những cành khỏe để tập trung dinh dưỡng. Đồng thời bổ sung phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ và duy trì độ ẩm thích hợp để cây nhanh phục hồi, tiếp tục ra hoa đồng đều.
Không chỉ mang lại thu nhập cao cho người trồng, việc phát triển vùng hoa thiên lý còn góp phần chuyển đổi những diện tích canh tác kém hiệu quả sang mô hình sản xuất hàng hóa. Từ vài hộ mạnh dạn trồng thử nghiệm ban đầu, đến nay cây thiên lý đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực của địa phương, tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động nông thôn mỗi khi bước vào mùa thu hoạch.
Hình thành vùng sản xuất hàng hóa
Theo ông Nguyễn Hữu Thủy, Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Công Chính, hiện toàn xã có khoảng 30 ha trồng hoa thiên lý. Vụ thu hoạch kéo dài từ tháng 5 đến hết tháng 7 hằng năm, bình quân cung ứng ra thị trường khoảng 550 tấn hoa thiên lý, chủ yếu phục vụ các chợ đầu mối, nhà hàng và bếp ăn tập thể tại Hà Nội cùng một số tỉnh, thành phố lân cận.
"Giá hoa thiên lý hiện dao động từ 40.000-43.000 đồng/kg. So với nhiều loại cây trồng truyền thống, thiên lý có thời gian khai thác kéo dài nhiều năm, đầu ra thuận lợi và mang lại giá trị kinh tế cao hơn trên cùng diện tích. Đây là một trong những mô hình giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống", ông Thủy cho biết.
Để nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX thường xuyên hướng dẫn các hộ áp dụng quy trình sản xuất an toàn, khuyến khích sử dụng phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định, đồng thời duy trì liên kết với thương lái nhằm bảo đảm đầu ra ổn định cho người trồng.
Từ những hộ tiên phong với vài giàn hoa nhỏ lẻ, đến nay Công Chính đã hình thành vùng sản xuất tập trung khoảng 30 ha. Sản lượng khoảng 550 tấn hoa mỗi vụ không chỉ khẳng định hiệu quả của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng mà còn cho thấy hướng đi đúng trong phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với nhu cầu thị trường.
Từ những diện tích canh tác kém hiệu quả, hoa thiên lý đang trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao cho nhiều hộ dân ở Công Chính. Mô hình này không chỉ góp phần nâng cao thu nhập, tạo việc làm tại chỗ mà còn cho thấy hiệu quả của quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với tổ chức sản xuất và phát triển thị trường tiêu thụ.
