Sau khi xác lập kỷ lục xuất khẩu gần 1,66 tỷ USD trong năm 2025, ngành hồ tiêu Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm 2026. Không chỉ giữ vững vị trí quốc gia cung ứng hồ tiêu lớn nhất thế giới, ngành hàng này còn đang từng bước chuyển trọng tâm từ tăng trưởng sản lượng sang nâng cao chất lượng, hướng tới phát triển xanh và đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Theo số liệu của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), năm 2025, cả nước xuất khẩu 247.482 tấn hồ tiêu, thu về hơn 1,66 tỷ USD - mức cao nhất từ trước đến nay. Mặc dù khối lượng xuất khẩu giảm khoảng 1,2% so với năm 2024, kim ngạch lại tăng tới 26% nhờ giá hồ tiêu trên thị trường thế giới duy trì ở mức cao. Giá xuất khẩu bình quân tăng mạnh đã bù đắp cho sự sụt giảm về sản lượng, trong bối cảnh diện tích trồng tiêu thu hẹp sau nhiều năm giá thấp.
Động lực tăng trưởng tiếp tục được duy trì khi bước sang năm 2026. Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu vẫn ghi nhận diễn biến tích cực. Riêng nửa đầu tháng 12/2025, giá trị xuất khẩu đã tăng 17,5% so với cùng kỳ tháng trước, phản ánh nhu cầu ổn định và sức cạnh tranh ngày càng lớn của hồ tiêu Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Hiện Việt Nam đang chiếm khoảng 36,3% nguồn cung hồ tiêu toàn cầu, vượt xa nhiều quốc gia sản xuất lớn như Ấn Độ với 15,8% và Brazil 15,1%. Trong bối cảnh sản lượng tại Ấn Độ, Indonesia và Sri Lanka suy giảm do ảnh hưởng của thời tiết bất lợi và dịch bệnh, Việt Nam tiếp tục đóng vai trò là nguồn cung chủ lực, góp phần ổn định thị trường thế giới.
Ở các thị trường xuất khẩu, Hoa Kỳ vẫn là khách hàng lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam. Trong hai tháng đầu năm 2026, dù tổng lượng hồ tiêu nhập khẩu của Hoa Kỳ có dấu hiệu chững lại, lượng nhập từ Việt Nam vẫn tăng 19,1% về sản lượng và tăng 21,2% về giá trị. Thị phần hồ tiêu Việt Nam tại thị trường này cũng tăng mạnh, chiếm 80,74% tổng lượng nhập khẩu, cao hơn đáng kể so với mức 60,93% của cùng kỳ năm trước.
Ngoài những thị trường truyền thống như UAE, Trung Quốc và Đức, hồ tiêu Việt Nam còn mở rộng hiện diện tại nhiều thị trường mới. Canada là điểm sáng khi lượng nhập khẩu trong quý I/2026 tăng tới 292,5%. Việc xuất khẩu tới 42 quốc gia và vùng lãnh thổ không chỉ giúp ngành hồ tiêu đa dạng hóa thị trường mà còn tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA), giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một số thị trường nhất định.
Trong cơ cấu xuất khẩu, tiêu đen tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam, cho biết tiêu đen hiện chiếm hơn 66,3% tổng lượng hồ tiêu xuất khẩu của cả nước. Riêng quý I/2026, mặt hàng này đạt sản lượng 43,8 nghìn tấn, tương đương 288,7 triệu USD, tăng 42,2% về lượng và tăng 38,8% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Dù giá xuất khẩu tiêu đen có xu hướng ổn định quanh mức 7.443 USD/tấn trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, sản phẩm của Việt Nam vẫn duy trì lợi thế nhờ quy mô sản xuất lớn và chất lượng được thị trường ghi nhận. Tại các vùng nguyên liệu trọng điểm như Đắk Lắk và Đắk Nông, giá tiêu đen vào cuối tháng 4/2026 dao động từ 138.000-142.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu khả quan cho người trồng.
Không chỉ dừng ở xuất khẩu nguyên liệu, ngành hồ tiêu còn đứng trước cơ hội mở rộng chuỗi giá trị. Dự báo quy mô thị trường tiêu đen toàn cầu sẽ tăng từ 3,9 tỷ USD năm 2020 lên gần 6 tỷ USD vào năm 2028, mở ra dư địa lớn cho các sản phẩm chế biến sâu như tinh dầu hồ tiêu phục vụ ngành thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm.
Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu. Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ và Hàn Quốc liên tục siết chặt quy định về mức dư lượng tối đa thuốc bảo vệ thực vật (MRLs). Theo Văn phòng Thông báo và Điểm hỏi đáp quốc gia về Vệ sinh Dịch tễ và Kiểm dịch Động thực vật Việt Nam (SPS Việt Nam), trong năm 2025, EU đã phát đi 66 cảnh báo đối với hồ tiêu và gia vị, trong đó Việt Nam nhận 6 cảnh báo. Các vi phạm liên quan đến dư lượng hóa chất hoặc nhiễm sudan có thể khiến lô hàng bị tiêu hủy ngay tại cảng nhập khẩu, gây thiệt hại về kinh tế và ảnh hưởng đến uy tín của ngành.
Ông Ngô Xuân Nam, Phó giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam nhấn mạnh, xu hướng sản xuất bền vững và phát triển chuỗi giá trị hồ tiêu carbon thấp đang trở thành yêu cầu bắt buộc. Khách hàng quốc tế hiện không chỉ đánh giá chất lượng sản phẩm mà còn đặc biệt quan tâm đến khả năng truy xuất nguồn gốc, tính minh bạch và mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường.
Để duy trì lợi thế cạnh tranh, ngành hồ tiêu đang đẩy mạnh chuyển đổi từ phát triển theo số lượng sang nâng cao chất lượng thông qua mô hình liên kết "5 nhà", gồm Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, doanh nghiệp và hợp tác xã. Theo các chuyên gia và lãnh đạo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), giá trị cốt lõi của hồ tiêu Việt Nam trong giai đoạn mới không chỉ nằm ở sản lượng dẫn đầu mà còn ở niềm tin, tính minh bạch và khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng. Với sự đồng hành của Chính phủ, các bộ, ngành và doanh nghiệp trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, tận dụng hiệu quả các FTA và mở rộng thị trường, hồ tiêu Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ vững vị thế số một thế giới, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam sớm đạt mốc 100 tỷ USD.
